آموزش های کاربردی برای مهارت بیشتر ...

خانهموضوعاتآرشیوهاآخرین نظرات
طرح های پژوهشی و تحقیقاتی دانشگاه ها در مورد بررسی هوی ...
ارسال شده در 23 آذر 1400 توسط نجفی زهرا در بدون موضوع

به یک سری از کارهای اخلاقی، به لحاظ این که خوب هستند، عقل و عقلاء با این گونه کارها مأنوس بوده، آن ها را می شناسند و خوبی آن ها را درک می کنند، مفهوم ( معروف) اطلاق می شود؛ زیرا ، عقل کارهایی را می خواهد و دنبال می کند که وی را به سعادت برساند. برعکس، کارهایی را که در تأمین سعادت انسان و تحصیل رستگاری وی، نقش منفی دارند، مورد توجّه و خواسته عقل نیستند و بدین لحاظ به این نوع کارها ( منکر)گفته می شود، یعنی: ما ینکره العقل فهو ( منکر ). (مصباح یزدی، اخلاق در قرآن، ج ۱، ص ۵۳ ) .
امر به معروف و نهی از منکر از والاترین و شریف ترین واجبات هستند، و به وسیله ی این دو واجب، دیگر واجبات بر پا می شود. وجوب آن دو از ضروریات دین، و منکر وجوب آن در صورت توجّه به لوازم انکار خود و پذیرش آن، کافر خواهد بود . ( امام خمینی، امر به معروف و نهی از منکر ، ص ۳ )
که در قرآن و روایات شریفه بر این دو فریضه تحریض و ترغیب فراوانی با تعابیر مختلف شده است:
۲ . ۶ . ۱ . کوتاهی دیگران در انجام مسئولیت خود نسبت به هوی پرستان در قرآن:
خداوند متعال می فرمایند: وَ لتَکُن مِنکُم اُمَّهٌ یَدعونَ اِلی الخَیرِ وَ یَأمُرونَ بِالمَعروفِ وَ یَنهَونَ عَنِ المُنکَرِ وَ اُولئِکَ هُمُ المُفلِحونَ . ( آل عمران ( ۳ ) : ۱۰۴ ) .
باید از میان شما گروهی باشند که [ تربیت لازم را ببیند و قرآن و سنّت و احکام شریعت را بیاموزند و مردمان را ] دعوت به نیکی کنند و امر به معروف و نهی از منکر نمایند، و آنان خود رستگارند.
این آیه به دنبال آیه اعتصام نشان می دهد که دعوت به خیر و امر به معروف در اتّحاد مسلمین و چنگ زدن به دین خدا دخالت تمام دارد. بعضی ها گفته اند : مِن در ( مِنکم) برای بیان است یعنی شما چنین امّتی باشید، در این صورت امر به معروف وظیفه عموم است ولی اکثریّت آن را تبعیض گرفته اند. ظاهر آن است که ( مِن ) برای تبعیض است و این امر به معروف، غیر از امر به معروف عمومی است بلکه این، گروهی است که از طرف حکومت برای ارشاد و پاک نگه داشتن جامعه قیام می کنند تا در کارها نظارت کنند کارِ آن گروه این است که اوّل، با تعلیم احکام دینی مردم را دعوت به خیر کنند. دوم، اگر دیدند که مردم کارهای نیک اعم از واجب و مستحب را نمی کنند و یا کارهای بد مرتکب می شوند آن ها را امر و نهی کنند. این گروه تحت نظارت، حتّی به زدن و زخمی کردن گناهکاران نیز اجازه دارند. آن ها چیزی جز رستگار نیستند و شاید منظور فلاح کامل باشد. (قرشی، احسن الحدیث، ج ۲ ، صص ۱۵۲ ـ ۱۵۳ ) .
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

ونیز در آیه بعد می فرمایند: وَ لا تکونوا کَالَّذینَ تَفرَّقوا وَ اختَلَفوا مِن بَعدِ ما جاءَ هُمُ البیِّناتُ وَ اولئکَ لَهُم عذابٌ عظیم . آل عمران( ۳): ۱۰۵ .
و مانند کسانی نباشید که پراکنده شدند و اختلاف کردند؛ پس از آن که نشانه های روشن به آنان رسید. و آن ها عذاب عظیمی دارند.
جریان اهل کتاب که با همه ی توصیه های خدا، اتّحاد و یگانگی را از دست دادند، به عنوان مثال یاد شده که مسلمانان چنان نباشند، ولی پس از رسول خدا (ص) آن چنان در نفاق و تفرقه پیش رفتند که دست اهل کتاب را از پشت بستند تا اسلام عزیز، اسلام کوبنده ی تبعیض، اسیر خلفای غاصب و سلاطین بنی امیّه و بنی عباس شد. و در المیزان هم آمده است : تفرق راجع به جداشدن افراد از همدیگر و اختلاف، مربوط به ادیان و فرقه هایی است که به وجود آوردند و هریک آن دیگری را تکفیر می کرد. یعنی: اول از هم جدا شدند سپس اختلاف آراء به وجود آمد و مذاهب پیدا شدند. « اولئک لهم عذاب عظیم » راجع به دنیا و آخرت هر دو باشد. ( همان، ص ۱۵۴) .
لازمه ترک فریضه مذکور زمینه ساز اختلاف و تفرقه حتّی در بین مسلمانان و هوی پرستی در جامعه می شود.
امر به معروف و نهی از منکر از واجباتی هستند که مردم باید انجام دهند و هوی پرستان کارهایی را انجام می دهند که مردم هیچ گونه عکس العملی نسبت به آنان نشان نمی دهند و این کوتاهی کردن در مسئولیّت خود هستند و آن ها بیشتر تشویق به این کار می شوند به خاطر همین گروهی در میان جامعه هستند که مسئولیّت امر به معروف و نهی از منکر را بر عهده دارند که آن ها را دعوت به خیر و نیکی کند.
در تفسیر نور نیز آمده است: که امر به معروف و نهی از منکر، به دو صورت انجام می شود: ۱ . به عنوان وظیفه ای عمومی و همگانی که هر کس به مقدار توانایی خود باید به آن اقدام نماید. ۲ . وظیفه ای که یک گروه سازمان یافته و منسجم آن را به عهده دارد و با قدرت، آن را پی می گیرد. چنان که اگر راننده ای در خیابان خلاف کند، هم سایر رانندگان با چراغ و بوق به او اعتراض می کنند و هم پلیس راهنمایی برای برخورد قاطع با متخلّف وارد صحنه می شود . و نیز به نکته هایی اشاره کرده است، ۱٫ دعوت کننده ی به خیر و معروف باید اسلام شناس ، مردم شناس و شیوه شناس باشد . لذا بعضی از امّت این وظیفه را به عهده دارند، نه همه ی آن ها . ۲ . دعوت به خیر و امر به معروف و نهی از منکر ، باید به صورت دائمی باشد، نه موسمی و موقّتی . ۳ . امر به معروف، اگر راه معروف ها باز شود، زمینه برای منکر کم می گردد. ( قرائتی، تفسیر نور، ج ۲، صص ۱۲۵ ـ ۱۲۶ ) .
و نیز می فرمایند : اُدعُ اِلی سَبیلِ رَبِّکَ بِالحِکمَهِ وَ المَوعِظَهِ الحَسَنَهِ وَ …… ( نحل (۱۶ ) : ۱۲۵ ) .
با حکمت واندرز نیکو، به راه پروردگارت دعوت نما ؛ و با آن ها به روشی که نیکوتر است، استدلال و مناظره کن ….. .
از پیامبر نقل شده که فرموده است: « خدای متعال دشمن دارد مؤمن ضعیفی را که دین ندارد، پرسیده شد مؤمن ضعیفی که دین ندارد چه کسی است ؟ فرمود : کسی که نهی از منکر نمی کند. » ( امام خمینی، امر به معروف و نهی از منکر، ص ۴، به نقل از مدرک پیشین ص ۳۹۷، حدیث ۱۳ ) .
و دلیل سعی و دقّت رسول خدا ( ص ) در رابطه با پرهیز از پیروان هوی و هوس و عدم خوش رویی با آنان تا شاید راه پشیمانی را در پیش گیرند و به خود آیند در همین موضوع است.
و آیاتی نظیر ۱۰۴ آل عمران، ۴۱ حج، ۱۷ لقمان، ۱۵۷ و ۱۹۹ اعراف و … مربوط به این موضوع می باشند.
علّت کوتاهی و مسامحه کردن در امر به معروف و نهی از منکر یا ضعف نفس است یا طمع مالی و آن، از جمله مهلکات و ضرر آن عام و فساد آن تام است اگر چه بساط امر به معروف و نهی از منکر پیچیده شود و اساس آن بر چیده شود آیات نبوّت از میان مردم برطرف و احکام دین و ملّت ضایع و تلف می گردد و جهل و نادانی، عالم را فرا می گیرد و ضلالت و گمراهی ظاهر می شود و آثار شریعت ربّ العالمین فراموش و چراغ آیین سیّدالمرسلین خاموش، فتنه و فساد شایع و ولایات آن ها نابود و ضایع می گردند پس اگر کسی همّت بر این امر خطیر نداشته باشد و این کار عظیم را سهل انگارد، امر مردم فاسد می گردد و مردم به لهو و لعب مشغول و به هوا و هوس گرفتار و خودسر می شوند یاد خدا و فکر روز جزاء را فراموش و از باده ی معاصی هست و مدهوش می گردند. ( نراقی، معراج السعاده، ص ۳۸۹ ) .
بدیهی است با این شیوه که دستگاه جبّار در پیش گرفته اگر مسلمین غفلت کنند و مراقبت شدید نکنند و کوشش در دفاع از حریم قرآن کریم و اسلام نکنند زمانی نگذرد که خدای نخواسته دستگاه ناپاک و عمال اجنبی از احکام ضروری اسلام تجاوز کرده به اساس اسلام مقدس ضربه وارد خواهند کرد. ( امام خمینی ، امر به معروف و نهی از منکر ، ص ۲۰ ) .
۲ . ۶ . ۲ . کوتاهی دیگران در انجام مسئولیت خود نسبت به هوی پرستان در نهج البلاغه :
« لا تَترُکوا الأَمرَ بِالمَعروفِ وَ النَّهیَ عَنِ المُنکَرِ فَیُوَلَّی عَلیکُم شِرارُکُم، ثُمَّ تَدعونَ فَلا یُستَجابُ لکم.» (صبحی صالح، نهج البلاغه، نامه ۴۷، ص۴۲۲)
« امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید که بدی های شما بر شما مسلّط می گردند، آنگاه هر چه خدا را بخوانید جواب ندهد! . » ( دشتی، محمد، ترجمه نهج البلاغه، ص ۳۹۹)
نهی از ترک امر به معروف و نهی از منکر، که این خود به معنی دستور به انجام آن ها است. و به دلیل پیامد بد آن، و فراهم آمدن زمینه ی تسلّط اشرار بر آن ها، و قبول نشدن دعایشان، آنان را از ترک این دو فریضه برحذر داشته است و دلیل فراهم آمدن چنین زمینه ای این است که اگر جامعه امر به معروف و نهی از منکر را ترک کند این امر باعث بروز منکر و کاستی معروف از طبیعت افراد بدکردار شده و زمینه ی تسلّط و غلبه ی آنان و زمامداری تبهکاران فراهم می آید. (ابن میثم بحرانی، شرح نهج البلاغه، نامه ۴۶، ج ۵، ص ۲۰۶) .
پس خداوند در قرآن کریم ، بهترین ویژگی امّت اسلامی را انجام امر به معروف و نهی از منکر دانسته است. ترک این دو وظیفه ( امر به معروف ونهی از منکر )، سبب نابودی نعمت های الهی می گردد. اگر دیگران در انجام مسئولیّت خود نسبت به هواپرستان کوتاهی کنند باعث می شود که او نسبت به کارهایش علاقه مند شود و هواپرستی همه ی وجود او را فرا گیرد و باعث نابودی او شود.
۲ . ۷ . قانون شکنی
یکی از عوامل هوی پرستی، قانون شکنی است .
ریشه ی کلمه ی قانون، یونانی است که از راه زبان سریانی وارد زبان عرب شده است و در اصل به معنی ” خط کش ” به کار رفته و بعد به معنی ” قاعده ” برگشته و امروز در زبان های اروپایی به معنی شریعت کلیسائی استعمال می گردد .
قانون در لغت عرب مقیاس و معیار هر چیزی را گویند که به تعبیر کلّی تر در آمده و به هر قاعده ی کلّی الزامی اطلاق شده است. کلمه ی شرع به معنی قانون نیز به کار رفته است و گویند شرایع اسلام یعنی قوانین اسلام و دانشمندان اصول کلمه ی حکم را به معنی قانون شرعی و کلمه ی حاکم را به معنی شارع استعمال می گردد. (صبحی محمصانی، ترجمه ی اسماعیل گلستانی، فلسفه ی قانون گذاری در اسلام، صص ۱۲ ـ ۱۳ ) .
۲ . ۷ . ۱ . قانون شکنی در قرآن :
جامعه مدنی، به هر معنی که باشد، بی تردید ، قانون، قانونمندی، قانون گرائی و امثال این مفاهیم در آن نقش محوری دارد. جوامع غربی علی رغم همه حرف ها، موفّق شده اند که مردمشان را قانون گرا و دولت ها را مجری قانون سازند. ولی جامعه ما از بی قانونی و تعدّی نسبت به قانون رنج می برد. و جالب این است که به جائی رسیده ایم که حتّی خود قانون شکنان نیز احساس کرده اند که دود بی قانونی به چشم آنان رفته و اشک آنان را جاری ساخته است. و در این جا به یک نکته ای اشاره می کنیم و آن این است که میان احساس گریز از قانون از یک سو و هرج ومرج در روند قانون گذاری از سوی دیگر رابطه تنگاتنگ وجود دارد. در جامعه ای که، قانون گذاری از روند صحیح برخوردار نباشد، و یا قانون فاقد محتوای عقلانی باشد می توان گفت، در آن جامعه قانون وجود ندارد و در این صورت انتظار داشتن از مردم نسبت به گرایش به اجرای قانون ، فاقد وجهه عقلانی است . ( محقق داماد ، به کوشش علی دهباشی ، دین و فلسفه و قانون ، ۱۳۷۸ ، ص ۲۳۵ ) .
اسلام به عنوان کامل ترین و جامع ترین دین، دارای قانونی مدوّن می باشد که در قالب قرآن و سنّت از طرف خداوند و پیامبر ( ص ) و امامان معصوم ( ع ) به مردم ابلاغ گردیده است و خداوند متعال وظیفه تفسیر و تبیین و اجرای احکامش را بر عهده رسول خدا (ص) و ائمّه (ع) قرار داده است . این امر مهم در روز عید غدیر خم، به وسیله پیامبرش (ص) ابلاغ نموده است و بدین وسیله دین خود را کامل گردانید و تأکید کرد که اسلام بدون ولایت مورد نظر و رضایت الهی نیست .
وَ اللهُ یُریدُ اَن یَتوبَ عَلیکُم وَ یُریدُ الَّذینَ یَتَّبِعونَ الشَّهواتِ اَن تَمیلوا مَیلاً عظیماً ؛ یُریدُاللهُ اَن یُخَفِّفَ عَنکُم وَ خُلِقَ الاِنسانُ ضَعیفاً . نساء( ۴) : ۲۷ . ۲۸ . خدا می خواهد شما را ببخشد؛ امّا آن ها که پیرو شهوات هستند، می خواهند شما به کلّی منحرف شوید؛ خدا می خواهد کار را بر شما سبک کند؛ و انسان، ضعیف آفریده شده است .
این چیزی است که خدا می خواهد ( خدا می خواهد توبه شما را بپذیرد)، امّا گمراهان که از هوای نفس خود پیروی می کنند و بی هیچ حکمت و دانشی دستخوش شهوات خویشند و به تجارب پیشینیان نمی نگرند تا از آن عبرت گیرند و پند بیاموزند در طریق دیگر گام می زنند و چیز دیگر می خواهند. می خواهند که آدمیان از طریق مستقیم به چپ منحرف شوند و از مقصد و مقصود خدایی دور شوند. (مدرسی، تفسیر هدایت، ج۲، ص ۵۶)
در این آیه خداوند به مؤمنان درباره ی نفوذ آراء و اندیشه های انحرافی هوی پرستان میان مؤمنان هشدار می دهد . و این که انحراف از محدوده ی احکام و قوانین الهی خواست همیشگی هوی پرستان می باشد . (رفسنجانی، فرهنگ قرآن، ج۳۱ ، ص ۳۲۴)
در آیه ۲۸ سوره نساء به امتیازات قانون گذاری اسلامی اشاره کرده است: الف: قانونی است واضح و روشن . ب: قانونی وضع شده با توجّه بسیار به تجارب تاریخی . ج: انسان را تربیت می کند و او را از منفی بافی هایش رهایی می بخشد د: قانونی است متین و دور از انحراف. ه : قانونی است واقع گرا که در آن ناتوانی انسان در نظر گرفته شده است . ( مدرسی، تفسیر هدایت، ج۲ ، ص۵۷)
وَ سئَلهُم عَنِ القَریهِ الَّتی کانت حاضِرَهَ البحرِ اِذ یَعدونَ فِی السَّبتِ اِذ تَأتیهِم حیتانُهُم یَومَ سَبتِهِم شُرَّعاً وَ یَومَ لا یَسبِتونَ لاتَأتیهِم کذلِکَ نَبلوهُم بِما کانوا یَفسُقونَ . اعراف(۷) : ۱۶۳ . و از آن ها درباره ی شهری که در ساحل دریا بود بپرس؛ زمانی که آن ها در روز های شنبه، تجاوز خدا می کردند؛ همان هنگام که ماهیانشان، روز شنبه آشکار می شدند؛ امّا در غیر روز شنبه، به سراغ آن ها نمی آمدند، این چنین آن ها را به چیزی آزمایش کردیم که نافرمانی می کردند.
خداوند متعال برای بیان نمونه ای از ستم بر خود، داستان روز شنبه و صید ماهی را می آورد. خدا به بنی اسرائیل فرمان داد که در روز شنبه صید ماهی نکنند و این برای تنظیم زندگی اجتماعی آنان و استراحتشان بود . دیگر آن که در هر هفته یک روز دست از کار بکشند و به عبادت بپردازند . ولی آزمندی آنان را به شکستن حدود خدا واداشت و در روز شنبه که ماهیان بر روی آب ظاهر می شدند به صید ماهی پرداختند. چون در روزهای دیگر ماهی ها آشکار نمی شدند و این امتحانی بود از جانب خدا تا بنی اسرائیل به مقدار ضعف خود در برابر امیال خود آشنا شوند . وقتی کسی مرتکب فسقی در نهان شود و چهره ی منافق به خود بگیرد خدای تعالی او را گرفتار امتحانی سخت خواهد نمود . پس موقعیتی برای او پیش می آید که نمی تواند جلو هوس رانی خود را بگیرد و در یک لحظه آن چه را مدت ها پنهان کرده بود آشکار خواهد ساخت. (مدرسی، تفسیر هدایت، ج۳، صص ۴۰۶ـ ۴۰۷ ) .
وجود قانون در هر جامعه ای ضروری است چون باعث جلوگیری از هرج و مرج و ایجاد نظم می گردد امّا قانون شکنی که نشأت گرفته از هوی پرستی می باشد باعث هرج و مرج و رواج کارهای باطل در جامعه می شود که این موافق با هوای نفس است .
امّا این قانون مدوّن الهی در سقیفه بنی ساعده شکسته شد و مقدّمه مهجوریت قرآن و اهل بیت ( ع ) فراهم گردید . و این قانون شکنی ها ، زمینه را برای هوس بازی ها فراهم کرد .
۲ . ۷ . ۲ . قانون شکنی در نهج البلاغه :
وجود قانون از دیدگاه عقل و عقلاء ضرورتی انکار ناپذیر است و بدون قانون، هرج و مرج به وجود خواهد آمد، و از طرفی احترام به قانون نیز از دیدگاه عقل و عقلاء امری واجب و لازم است، زیرا قانون شکنی در هر مذهب و هر کشور و هر شهری باعث می شود که هر کس طبق عقیده و میل خود عمل کند. و در نتیجه تصمیمات عقلانی جای خود را به هواهای نفسانی خواهد داد، و عقل و نفس در هم آمیخته شده و چنین کشور و شهری دچار بی نظمی و اخلال در زندگی فردی و اجتماعی می شوند و به همین جهت حضرت امام خمینی ( قدس الله نفسه الزکیه )، پس از پیروزی انقلاب اسلامی در اوّلین فرصت، شورای انقلاب را تشکیل دادند و مقدّمات تدوین قانون اساسی فراهم گردید و پس از مدّتی کوتاه، مجلس شورای اسلامی که محلّ قانون گذاری است شکل گرفت و پس از آن نیز مکرّراً بر اجرای قانون تأکید ورزیدند و حتّی تخلّف از قانون را حرام شرعی اعلام نمودند . ایشان در وصیّت نامه سیاسی ـ الهی خود نیز با تأکید بر مترقی بودن احکام اسلام، حفظ جمهوری اسلامی را که مجموعه ای از قوانینی است که از مکتب مترقی اسلام سرچشمه گرفته، واجب شمردند . ( خمینی ( امام ) ، صحیفه انقلاب وصیّت نامه سیاسی ـ الهی رهبر کبیر انقلاب اسلامی ، صص ۷ ــ ۸ ) .
امام علی ( علیه السّلام ) در برخی از خطبه های نهج البلاغه، ضمن بیان هدف از ارسال رسل و انزال کتب، به رسول خدا ( ص ) به طور خاص اشاره نموده و اسلام را کامل ترین دین شمرده و می فرمایند:
« إلی أن بعث اللهُ محمداً رسول الله (ص) …. وَ اَهواءُ مُنتَشِرَهٌ ، ….. وَ أکرَمَهُ عن دارِ الدّنیا ….. » . ( صبحی صالح ، نهج البلاغه ، خطبه ۱ ، ص ۴۴ ) .
« تا این که خدای سبحان ، برای وفای به وعده ی خود ، و کامل گردانیدن دوران نبوّت ، حضرت محمّد (ص) را مبعوث کرد ، پیامبری که از همه ی پیامبران ، پیمان پذیرش نبوّت او را گرفته بود …. » . ( دشتی ، محمد ، ترجمه نهج البلاغه ، ص ۲۵ ) .
« ارسله بالدّین ِ المشهور ِ ، وَ العَلَمِ المأثورِ ، وَ النّورِ السّاطِعِ ، وَ الضِّیاءِ اللّامِعِ ، وَالأمرِ الصّادعِ ، إزاحَهً لِلشبُهاتِ وَ احتِجاجاً بالبَیِّناتِ وَ تحذیراً بالایاتِ وَ تخویفاً بالمثُلاتِ » . ( صبحی صالح ، نهج البلاغه ، خطبه ۲، ص ۴۶ ) .
« خداوند او را با دینی آشکار و نشانه ای پایدار و قرآنی نوشته شده و استوار و نوری درخشان و چراغی تابان و فرمانی آشکار کننده فرستاد تا شک و تردیدها را نابود سازد و با دلائل روشن استدلال کند و با آیات الهی مردم را پرهیز دهد و از کیفر های الهی بترساند » . ( دشتی ، محمد ، ترجمه نهج البلاغه ، ص ۲۷ ) .
پس با توجّه به خطبه های فوق، اسلام به عنوان کامل ترین دین، بهترین قانون را دارد .
امام علی ( علیه السّلام ) در ” خطبه ۲۱۶ ” می فرمایند : « وَ اعظم ما افترض َ مِن تلک الحقوق ِ حقُّ الوالی …. وَ إذا غَلَبَتِ الرّعِیَّهُ ….. وَالیها …. فَعُمِلَ بِالهوی وَ عُطِّلَتِ الأحکامُ …. » . (صبحی صالح ، نهج البلاغه ، ص ۳۳۳ ) .
« و حقّی بر کسی واجب نمی شود مگر همانند آن را انجام دهد و در میان حقوق الهی ، بزرگ ترین حق ، حقّ رهبر بر مردم و حقّ مردم بر رهبر است …. هواپرستی فراوان ، احکام دین تعطیل ، و بیماری های دل فراوان شود » . ( دشتی ، محمد ، ترجمه نهج البلاغه ، ص ۳۱۵ ) .
زمانی که هوی و هوس ، مبنای عمل قرار گیرد ، فضای جامعه به نحوی می شود که از تباهی کشیده شدن حق ، هر چند بزرگ باشد ، و عمل به باطل ، گرچه چشمگیر ، کسی احساس خطر و ترس و وحشت نمی کند . زیرا در چنین فضایی حقوق زیادی تعطیل گشته و کارهای باطل بسیاری عمل شده است که موافق هوای نفس است . (هاشمی خویی ، منهاج البراعه ، خطبه ۲۱۵ ، ج ۱۴ ، ص ۱۲۸ ) .

نظر دهید »
دانلود مطالب پژوهشی با موضوع مقایسه اثر سفکسیم و ...
ارسال شده در 23 آذر 1400 توسط نجفی زهرا در بدون موضوع

مقایسه میانگین زمان قطع درد شکم در دو گروه چه قدر است؟
میانگین زمان قطع اسهال در گروه سفکسیم چه قدر است؟
میانگین زمان قطع اسهال در گروه آزیترومایسین چه قدر است؟
مقایسه میانگین زمان قطع اسهال در دو گروه چه قدر است؟
۱-۴-۲- فرضیات
میانگین زمان قطع استفراغ در دو گروه تفاوتی با هم ندارد.
میانگین زمان قطع تب در دو گروه تفاوتی با هم ندارد.
میانگین زمان قطع درد شکم در دو گروه تفاوتی با هم ندارد.
میانگین زمان قطع درد هنگام دفع مدفوع در دو گروه تفاوتی با هم ندارد.
میانگین زمان قطع اسهال در دو گروه تفاوتی با هم ندارد.
۱-۵- تعریف واژه‌ها
اسهال: دفع مدفوع آبکی (که شکل ظرف را به خود بگیرد)بیشتر یا مساوی سه بار در طول ۲۴ ساعت.
اسهال عفونی: به صورت اسهال ناشی از یک میکروارگانیسم عفونی تعریف میشود.
دیسانتری: اسهال حاوی خون قابل رویت یا غیر قابل رویت (وجود WBC و RBC در آزمایش مدفوع)
فصل دوم
بررسی متون
۲-۱- مروری بر مطالعات انجام شده
در سال ۲۰۱۱ Vinh و همکارانش مطالعه ای را با عنوان “تاثیر گاتی فلوکساسین در مقابل سیپروفلوکساسین در درمان شیگلوز در کودکان ویتنامی” انجام دادند. در این مطالعه کودکان دچار دیسانتری که به بیمارستانهای ویتنام مراجعه کرده بودند در طی مدت بستری درمان گاتی فلوکساسین را به صورت تک دوز در ۳ روز و یا سیپروفلوکساسین را به صورت ۲ دوز منقسم در ۳ روز دریافت کردند. آنها به این نتیجه رسیدند که در جایی که شیگلای مقاوم به نالیدیکسیک شایع می باشد سیپروفلوکساسین و گاتی فلوکساسین هر دو در درمان شیگلوز حاد اثر بخش می باشند(۱۶).
در سال ۱۹۹۱ در مطالعه ای که با عنوان “مقایسه اثر بخشی سفتریاکسون و آمپی سیلین در درمان شیگلوز شدید در اطفال" Varsano و همکارانش بر روی چهل کودک بین ۶ ماه تا ۱۶ سال که با شکایت دیسانتری شدید به بیمارستان های فلسطین اشغالی مراجعه کرده بودند به انجام رساندند به این نتیجه رسیدند که درمان شیگلوز شدید در اطفال با یک تک دوز سفتریاکسون در یک دوره پنج روزه از درمان این بیماری با آمپی سیلین موثر تر می باشد. آنها همچنین مشاهده نمودند که درمان سفتریاکسون با پاک شدن دائمی مدفوع از ارگانیسم های شیگلا همراه است. این به این معنی است که درمان با این دارو نه تنها باعث فروکش علائم بالینی خواهد شد، بلکه موجب جلوگیری از انتشار عفونت در سطح جامعه نیز خواهد شد (۱۷).
در مطالعه ای که Salam و همکارانش در سال ۱۹۸۸ تحت عنوان “درمان شیگلوز، مطالعه تصادفی، دوسوکور نالیدیکسیک اسید در شیگلوز کودکان” بر روی ۷۴ کودک مبتلا به شیگلوز انجام دادند به این نتیجه رسیدند که نالیدیکسیک اسید یک جایگزین موثر به جای آمپی سیلین در درمان شیگلوز ایجاد شده در گونه های حساس به نالیدیکسیک اسید می باشد (۱۸).
در مطالعه ای که Judith و همکارانش در سال ۲۰۰۰ با عنوان “درمان شیگلوز با سفکسیم: درمان دو روزه در مقایسه با درمان ۵ روزه” بر روی کودکان مبتلا به شیگلوز به انجام رساندند بیان کردند که دوره های درمانی ۲ و ۵ روزه با سفکسیم برای درمان اسهال ناشی از شیگلا سونئی در دوره های کوتاه تر درمان، با شکست بیشتری همراه است(۱۹).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در مطالعه ای با عنوان “درمان شیگلوز: مقایسه آزیترومایسین و سیپروفلوکساسین. یک مطالعه دوسوکور و تصادفی” که Khan و همکارانش در سال ۱۹۹۷ به انجام رساندند، به صورت تصادفی ۷۰ بیمار را تحت درمان قرار دادند که ۳۴ نفر از آنها به صورت تصادفی انتخاب شدند و ۵ روز آزیترومایسین دریافت کردند و ۳۶ بیمار دیگر نیز سیپروفلوکساسین را برای ۵ روز دریافت نمودند. آنها در نهایت بیان کردند که آزیترومایسین در درمان شیگلوز متوسط تا شدید ایجاد شده به وسیله گونه های مقاوم به چند داروی شیگلا موثر است(۲۰).
فصل سوم
مواد و روش کار
۳-۱- نوع مطالعه و جامعه مورد آزمون
نوع مطالعه بصورت مداخله‌ای می‌باشد و جامعه مورد آزمون را کودکان ۶ ماهه تا ۱۲ساله که بصورت سرپایی به درمانگاه اطفال بیمارستان امیرکبیر مراجعه کردند و تشخیص دیسانتری توسط متخصص کودکان برایشان مطرح شده است را تشکیل می‌دهد.
۳-۲- روش نمونه گیری و حجم نمونه
روش نمونه‌گیری بصورت تصادفی ساده می‌باشد و حجم نمونه بر اساس فرمول زیر برای هر گروه ۵۸ نفر برآورد گردید.
P1 = 0.82
P2 = 0.24
a = 0.05
b = 0.2
D = 0.3

برای هر گروه
برای ۲ گروه مجموعا ۱۱۶ = ۵۸ × ۲
۳-۳- روش اجرا
این مطالعه از نوع بررسی مداخلهای تصادفی دوسوکور میباشد. در این مطالعه ۱۱۶ کودک ۶ ماهه تا ۱۲ساله مراجعه کننده به درمانگاه اطفال بیمارستان امیرکبیر که تشخیص دیسانتری توسط متخصص کودکان برایشان مطرح شده است وارد مطالعه شدند و بصورت تصادفی به دو گروه مساوی تقسیم شدند. دیسانتری به صورت اسهال حاوی رگه های خونی یا اسهال اثبات شده با آزمایش مدفوع در نظر گرفته شد. در بدو ورود به مطالعه نام و شماره تماس بیماران از خانواده بیمار در درمانگاه اخذ شد. محدودیت جنسی در این مطالعه وجود نداشت. بیماران به صورت تصادفی به دو گروه مساوی تقسیم شدند. گروه اول به مدت پنج روز آزیترومایسین دریافت کردند که میزان آن در روز اول mg/kg 12 و در چهار روز دیگر mg/kg 6 بود. گروه دوم نیز داروی سفکسیم را به میزان mg/kg 8 روزانه دریافت نمودند. آزیترومایسین و سفکسیم به ترتیب در پاکت های A و B قرار داده شد. جهت رعایت اصل کورسازی در مطالعه، افراد توزیع کننده دارو و نیز شرکت کنندگان مطالعه از ماهیت پاکت های A و B مطلع نبودند و همچنین مجریان طرح که علائم بالینی را پیگیری می‌کردند نیز از داروی دریافتی دو گروه بی‌اطلاع بودند. گروه اول پنج روز سفکسیم داخل پاکت را دریافت نموده و گروه دوم نیز پنج روز آزیترومایسین در پاکت را دریافت نمودند. سپس کلیه افراد مورد مطالعه در طول ۱۴ روز از نظر بهبود دیسانتری مورد بررسی قرار گرفتند. گروه دریافت کننده داروی A و گروه دریافت کننده دارویB مورد به مورد match شدند. مجریان طرح پیگیری‌ها را در روزهای ۳ و ۷ و۱۴ انجام دادند. شایان ذکر است که قبل از تجویز دارو، نمونه مدفوع بیماران جهت SE (آزمایش مدفوع) و SC (کشت مدفوع) و بررسی آنتی بیوگرام برای آزمایشگاه ارسال شد.
اطفالی که دارای هرگونه بیماری زمینهای بوده (از جمله مشکلات سوءجذب، سابقه اسهال طول کشیده قبلی، پولیپ روده ای، سوء تغذیه، نقص ایمنی، سابقه مصرف ترکیبات پروبیوتیک، بیماری التهابی روده و یا بیماری مزمن روده باریک) و یا اخیرا (در طول یک ماه قبل از شروع مطالعه) آنتی بیوتیک دریافت نموده باشند وارد مطالعه نشدند. هم چنین اطفالی که در طول دوره مصرف آنتی بیوتیک، همزمان مبتلا به سایر بیماری ها گردند و یا والدین آنها رضایت به ادامه همکاری در طرح نداشته باشند از مطالعه کنار گذاشته شدند. لازم به ذکر است در بدو ورود به مطالعه از والدین کلیه شرکت کنندگان رضایت نامه کتبی اخذ شده و اهداف طرح برای آنها توضیح داده شد. نام و شماره تماس از خانواده ها گرفته شد. سپس در روزهای ۳ و ۷ و۱۴ جهت بررسی موارد مورد نظر تماس گرفته شد. همچنین استفاده از دیسک های آنتی بیوتیک بر روی نمونه های کشت مثبت و بررسی نوع انتی بیوتیک موثر درمحیط کشت انجام شد. اطفال مبتلا به اسهال در صورت، بستری شدن از مطالعه خارج شدند و در پایان مطالعه تعداد موارد بستری در هر دو گروه ذکر شد. اطلاعات فوق برای هر بیمار به صورت جداگانه در فرم اطلاعاتی وارد شده و توسط نرم افزار SPSS 17 آنالیز شد.
۳-۳-۱- معیارهای ورود
کودکان ۶ ماهه تا ۱۲ ساله مراجعه کننده به درمانگاه بیمارستان امیرکبیر با تشخیص دیسانتری توسط متخصص کودکان
۳-۳-۲- معیارهای خروج
سوءجذب
سابقه اسهال طول کشیده قبلی
پولیپ روده ای
سوء تغذیه
نقص ایمنی
سابقه مصرف ترکیبات پروبیوتیک
بیماری التهابی روده
بیماری مزمن روده باریک

نظر دهید »
دانلود فایل های پایان نامه در مورد مقایسه تأثیر ...
ارسال شده در 23 آذر 1400 توسط نجفی زهرا در بدون موضوع

۷-۱- تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای پژوهش
الف- تعریف مفهومی متغیرهای پژوهش
۱- حافظه کاری: حافظه کاری (حافظه فعال) شامل یادهایی است که تنها به مدت چند ثانیه ذخیره می شوند. حافظه کاری هم چنین شامل یک بخش توجهی است که گنجایش محدودی دارد و می تواند به طور کلی ۲±۷ قطعه اطلاعات را یا به صورت شنیداری یا به صورت دیداری نگه دارد (بادلی ، ۱۹۹۷؛ به نقل ازاتکینسون ، اتکینسون، اسمیت، بم و هوکسما ،۲۰۰۰) .
۲- توجه: توجه وسیله ای است که با آن، میزان محدودی از اطلاعات را از میان حجم عظیم اطلاعاتی که حواس، حافظه ذخیره شده و سایر فرایندهای شناختی ما در اختیار دارد، به صورت فعال پردازش می کنیم (دو ویرد ، ۲۰۰۳ ؛ دانکن، ۱۹۹۹ ؛ ماتر،۱۹۹۹؛ پوزنر و فرناندز دوک ورائو، ۲۰۰۳؛ به نقل از استرنبرگ، ۲۰۰۶).
۳- حافظه کلامی: وجود رمزهای شنیداری و دیداری، پژوهشگران را به این نتیجه رسانده که حافظه ی فعال دو انباره ی موقت دارد. انباره­ی موقت شنیداری که اطلاعات را برای مدتی کوتاه به شکل رمز صوتی ذخیره می­ کند و دیگری انباره ی موقت دیداری – فضایی که اطلاعات را برای مدتی کوتاه به صورت رمز دیداری یا فضایی ذخیره می­سازد (بادلی، ۱۹۸۶ ؛ به نقل از اتکینسون، اتکینسون، اسمیت ، بم و هوکسما ،۲۰۰۰).

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۴- حافظه دیداری: حافظه دیداری (حافظه بینایی) نظامی است که جریان محرک ها را کد گذاری کرده، کدهای مربوط به محرک های قبلی را به یاد آورده و کدهای مربوط به دو محرک را مورد مقایسه قرار داده و بر اساس نتیجه مقایسه عمل می کند (معزز، پورحسن و بشارت، ۱۳۸۹).
ب- تعریف عملیاتی متغیرهای پژوهش
۱- حافظه کاری: در این پژوهش حافظه کاری بوسیله تکلیف توالی اعداد ( ارقام رو به جلو ومعکوس) مقیاس حافظه وکسلر III سنجیده می شود.
۲- توجه: در این پژوهش توجه به وسیله آزمون (برو/ نرو) ارزیابی می شود. در آزمون برو/ نرو فرد در یک موقعیت (مرحله برو، اجرا و یا حرکت) با ارائه یک محرک باید هر چه سریع تر پاسخ هم خوان با محرک را ارائه دهد. در موقعیت دیگر (مرحله نرو، مهار یا توقف حرکت) پس از ارائه محرک نخست محرک دیگری ارائه می شود و فرد با ظهور محرک دوم باید از پاسخ دادن خودداری نماید. دو نوع موقعیت برو و نرو به صورت تصادفی در یک تکلیف قرار می گیرند. توانایی فرد در مهار پاسخ خود در موقعیت دوم، شاخصی از کنترل مهاری در اوست. در این آزمون (زمان پاسخ های صحیح هم خوان با محرک) سنجیده می شود.
۳- حافظه کلامی: در این پژوهش حافظه کلامی بوسیله حافظه منطقی (متن الف و ب) مقیاس حافظه وکسلر ΙΙΙ سنجیده می شود .
۴- حافظه دیداری: دراین پژوهش حافظه دیداری بوسیله آزمون یادداری- دیداری بنتون سنجیده می شود.
فصل دوم
مرور پیشینه پژوهش
۱-۲- مقدمه
اعتیاد بیماری مزمن و پیشرونده ایست که با ویژگی هایی هم چون رفتارهای اجبارگونه، وسوسه‏های غیرقابل کنترل، رفتارهای جستجوگرانه مواد و مصرف مداوم آن با وجود پیامدهای زیانبار اجتماعی، روانی، جسمی، خانوادگی و اقتصادی که به همراه دارد، مشخص می شود. امروزه موضوع سوء مصرف مواد و اعتیاد از نگرانی های جدی جوامع مختلف به ویژه کشورهای در حال توسعه است که در آنها اقدامات چندانی در این خصوص صورت نگرفته است. تمامی صاحب نظران و متخصصان اعتیاد در این نکته اتفاق نظر دارند که سوء مصرف مواد را نمی توان تنها یک مشکل فردی، جسمانی یا اجتماعی صرف دانست بلکه آن را بایستی یکی از بارزترین مشکلات زیستی –روانی –اجتماعی دانست که می تواند به راحتی بنیان زندگی فردی، خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی یک فرد و جامعه را سست نموده و در معرض فروپاشی قرار دهد (رابینسون و بریج ، ۲۰۰۳ ). با توجه به رشد روز افزون اعتیاد در کشورهای مختلف، لزوم درمان مناسب تر این بیماری بیشتر احساس می شود. بزرگسالانی که مواد مصرف می کنند اکثراً توانایی تفکر، حافظه و توجه شان ضعیف است. در نتیجه سوء مصرف مواد رفتار های اجتماعی نامناسبی دارند و کارایی شغلی و ارتباطات فردی شان ضعیف است (ممتازی و همکاران، ۱۳۹۱). درمان اعتیاد از جمله حوزه هایی است که از دیرباز مورد توجه پژوهشگران و بالینگران قرار گرفته است و از آن جائی که این اختلال پیوند مهمی با بسیاری از اختلال های متفاوت روان پزشکی و روان شناسی دارد، ارائه درمان های اختصاصی علاوه بر کمک به کاهش میزان ابتلاء و تداوم این اختلال می توانند به درمان سایر اختلال ها نیز کمک کنند. در همین مورد، مرور پژوهش های انجام شده، نشان می دهند که مداخلات بکار برده شده در درمان اعتیاد نه تنها بر درمان این بیماری بلکه در مورد سایر اختلال های مزمن شبیه به اعتیاد هم مؤثر بوده است مثل بیماری های قلبی – عروقی و دیابت بویژه آنکه این درمان ها به صورت موردی، مورد استفاده قرار گرفته اند به این ترتیب که بر روی علایم بیمارگونی که بیمار در جریان مصاحبه اولیه مطرح می کند، تمرکز می کنند (لشنر، ۱۹۹۹؛ نقل ازحدادی و همکاران،۱۳۹۰). لذا درسال های اخیر روش درمان دارویی مانند درمان جایگزینی متادون[۲۶]و بوپرنورفین[۲۷]در سطح کشور و به طور مدون در حال اجرا می باشد. درمان جایگزینی مواد مخدر برای افراد وابسته به مواد مخدر باعث حفظ بیماران در درمان و کاهش سوء مصرف مواد غیر قانونی و جرم و جنایت می شود. در نتیجه سازمان بهداشت جهانی ذکر کرده است که این درمان باید در سراسر جهان در دسترس بیماران سوء مصرف کننده مواد مخدر قرار گیرد (رپیلی، فابریتوس، کالسکا و الهو، ۲۰۰۹). درمان نگهدارنده با متادون و بوپرنورفین در اغلب کشورها همراه با بنزودیازپین ها برای افراد سوء مصرف کننده مواد مخدر برای کامل کردن درمان مورد استفاده قرار می گیرد (رپیلی و همکاران ، ۲۰۰۹). به دنبال درمان دارویی معمولاً وضعیت روانی و جسمانی و هم چنین عملکرد اجتماعی بیمار بهبود می یابد و احتمال بازگشت وی به کار بیشتر می شود (اسپکا و همکاران ، ۲۰۰۰؛ به نقل از عبیدی زادگان، مرادی وفرنام ، ۱۳۸۷). خطر اختلال عصب روان شناختی در مصرف کنندگان مواد مخدر بسیار زیاد است. مطالعات مختلف شواهدی را نشان میدهند که معتادان وابسته به مواد مخدرکه برای درمان نگهدارنده ثبت نام کرده اند اغلب درعملکردهای شناختی اختلال نشان می دهند (مینتزر،کاپرسینوواسیتز،۲۰۰۵). بهبودی ممکن است در طی قطع مواد مخدر رخ دهد (داویس، لیدیارد و مک میلان، ۲۰۰۲؛ به نقل از گیاکموزی، تیل، ریمل، گاربر و ارتل، ۲۰۰۸). با این حال تغییرات احتمالی در عملکرد شناختی این بیماران به خوبی شناخته شده نیست. لذا انجام پژوهش هایی برای مقایسه عملکردهای شناختی بیماران وابسته به مواد مخدر که تحت درمان نگهدارنده با متادون و بوپرنورفین هستند ضروری است.
۲-۲ - درمان دارویی
رویکردهای علمی متفاوتی از جمله رویکرد زیست - عصب شناختی و روان شناختی، روش‏های متنوع و اثربخشی را برای درمان بیماری اعتیاد، به طور کلی، معرفی نموده اند. این روش‏های درمانی با هدف کمک به بیماران برای خروج از وضعیت فعلی و بازگشت به شرایط طبیعی در زندگی روزمره تدوین شده اند که به دو دسته کلی، روش های درمان دارویی و غیر دارویی تقسیم می­شوند. اهمیت درمان های دارویی در تجربه کردن علایم ترک آشکار می شوند، پژوهش ها نشان می دهند که درمان‏های دارویی در درمان افراد مصرف کننده مواد مخدر مفید می باشند به نحوی که میزان ولع و مصرف مواد را در آنها کاهش می دهند (حدادی و همکاران، ۱۳۹۰). این داروها عمدتاً شامل نالترکسان، کلونیدین، متادون، بوپرنورفین و برخی داروهای آرام بخش است. برای مصرف کنندگان اپیوئیدها متداول ترین داروی درمانی فعلی، متادون و بوپرنورفین می باشد که در قالب روش درمان نگهدارنده بکار برده می شود.
۳-۲- درمان نگهدارنده با متادون
اگر چه جستجو برای یافتن اشکال دیگر درمان در خصوص وابستگی به مواد افیونی ادامه دارد، اما هنوز هم درمان نگهدارنده با متادون[۲۸]، بیشترین استفاده را به خود اختصاص داده است.
درمان نگهدارنده با متادون شکلی از درمان است که برای افراد وابسته به مواد افیونی استفاده می شود. متادون ماده افیونی مصنوعی و آگونسیت گیرنده مو (µ) است که پس از مصرف باعث ایجاد سرخوشی، بی دردی و سایر آثار مصرف مواد شبه مورفینی می شود. با طول عمر طولانی تر از دیگر افیون ها (مانند هرویین) که یک دوز دهانی آن روزانه از شروع نشانه های ترک مواد افیونی به مدت ۲۴ ساعت یا بیشترجلوگیری می کند، در آزمایشگاه تولید شده و به عنوان نوعی درمان برای وابستگی به مواد افیونی تجویز می شود. افراد وابسته به مواد افیونی، ممکن است وابسته به مصرف خوراکی یا تزریقی این مواد باشند. درمان نگهدارنده با متادون بدون توجه به مسیر استعمال (دهانی یا تزریقی) فرم مناسب درمان برای وابستگی به افیون ها می باشد (لوینسون، ۱۹۹۷، نقل از رستمی و حدادی، ۱۳۸۴؛ پتیچن، استوهلر، دگلون، لیوتی، والدوگر و همکاران ، ۲۰۰۱؛ کریک، ۱۹۹۴ نقل از رستمی و حدادی، ۱۳۸۴).
ویژگی درمان نگهدارنده با داروی متادون آنست که داروی متادون بر اساس نوع و مقدار مواد مصرفی و طول مدت مصرف، تجویز شده و به خوبی جایگزین مواد مصرفی بیماران می شود. این دارو علایم ترک را از بین می برد به ویژه در مراحل اولیه درمان، ولع مصرف و لغزش های موجود را کاهش می دهد و بیماران ارتباط خوبی با این نوع روش درمانی برقرار می سازند. مصرف مقدار ثابت متادون، سرخوشی شدید ناشی ازمصرف هرویین را به وجود نمی آورد (جمیسون، بیلز و لاروند، ۲۰۰۲؛ نقل از عبیدی زادگان و همکاران، ۱۳۸۷). به عبارت دیگر، با مصرف متادون، مصرف مواد افیونی غیرمجاز منجر به احساس وجد و سرخوشی نخواهد شد و احتمال استفاده از افیون های غیرمجاز یا افزایش دوز مصرفی توسط مراجعان کاهش می یابد. درمطالعات متعدد اثر بخشی این درمان با درجات مختلف در ارتباط با حمایت روانی و درمان روانی بیماران وابسته به مواد مخدرنشان داده شده است ( لینگ وهمکاران، ۱۹۷۶؛ سان و همکاران، ۱۹۹۰؛ پوسر و همکاران، ۱۹۹۶؛ سویکا و همکاران،۱۹۹۷؛ لیسون- ولف و همکاران، ۲۰۰۲؛ وال و هاگا، ۲۰۰۳؛ ماتیک و همکاران، ۲۰۰۴؛ ویچن و همکاران، ۲۰۰۵). افراد وابسته به مواد افیونی، از طریق درمان نگهدارنده با متادون به جایگزینی ثابت از یک ماده مجاز، دسترسی پیدا می کنند. در نتیجه افرادی که تحت درمان هستند، به طور موقتی، از استرس دائمی مصرف مواد افیونی غیرمجازکه اغلب با فعالیت های مجرمانه و فعالیت های جنسی و تزریقی خطرناک همراه است رها می شوند. با بهره گرفتن از این نوع درمان، فرد به جای تجربه چرخه دائمی نوسانات خلقی، به حالات خلقی نسبتاً، ثابتی دست می یابد (دول، نیسواندر و کریک، ١٩٩۵، به نقل از رستمی و حدادی ،۱۳۸۴).
۴-۲- درمان نگهدارنده با بوپرنورفین
بوپرنورفین آگونیست نسبی گیرنده مو[۲۹]و آنتاگونیست قوی گیرنده کاپا [۳۰]می باشد آگونیست های نسبی گیرنده مو، به گیرنده مو متصل شده و آن را فعال می کنند، اما این فعال کردن کمتر از آگونیست های کامل صورت می پذیرد. به این معنا که با وجود اپیوئید بودن و داشتن عوارض خاص اپیوئیدها هم چون سرخوشی و تضعیف سیستم تنفسی، حداکثر اثر آن کمتر از آگونیست های کامل اپیوئید مانند هروئین و متادون است (گیرا و همکاران، ۲۰۰۴؛ ویچن و همکاران، ۲۰۰۵؛ کاکو و همکاران، ۲۰۰۳). به دلیل میل ترکیبی زیاد به گیرنده مو، با اپیوئیدهای دیگر رقابت می کند و اثرات آن ها را بلاک می کند، و موجب جدا شدن مورفین، متادون، و اپیوئیدهای دیگر از گیرنده می گردد. به همین دلیل در بیماری که در بدنش مورفین وجود دارد، ایجاد علائم ترک می کند. دیگر آگونیست‏های گیرنده مو نمی توانند بوپرنورفین را از گیرنده جداکنند، بنابراین نمی توانند اثر آگونیستی اپیوئید روی گیرنده ای داشته باشند که قبلاً توسط بوپرنورفین اشغال شده است. این مسئله در مورد آنتاگونیست های گیرنده مو نیز صادق است، یعنی نالوکسان و دیگر آنتاگونیست های گیرنده مو نمی توانند بوپرنورفین را از گیرنده جدا کرده و ایجاد علائم ترک کنند. سرعت آهستۀ جدا شدن بوپرنورفین از گیرنده مو مسئول مدت اثر طولانی آن، ایمن بودن در مصرف مقادیر زیاد و وابستگی فیزیکی کم است. به همین جهت می توان آن را یک بار در روز، یک روز در میان یا با فاصله ای طولانی تر تجویز نمود. بوپرنورفین دردوزهای پایین به اندازه کافی اثرات آگونیستی اپیوئید دارد و بنابراین موجب از بین رفتن علائم ترک می گردد. با افزایش دوز دارو، اثرات آگونیستی آن به صورت خطی افزایش می یابد تا جایی که به سطح ثابت [۳۱]می رسد و پس از آن افزایش دوز دارو با افزایش اثرات آن همراه نیست. این پدیده را ” اثر سقف[۳۲] “ می نامند. به همین دلیل درمقایسه با آگونیست های کامل اپیوئید خطر کمتری از نظر سوء مصرف، وابستگی و عوارض جانبی دارد (کومر، والکر وکالینز، ۲۰۰۵ ؛ والش، گیلسون، جسینکی، استیلتون، فیلیپس و همکاران، ۱۹۹۴؛ هریس، مندلسون، لین، آپتون وجانس ، ۲۰۰۴، به نقل از رستمی و حدادی، ۱۳۸۴). بوپرنورفین در دوزهای بالاتر، مانند یک آنتاگونیست عمل می کند، یعنی گیرنده ها را اشغال می کند، ولی آن ها را فعال نمی کند، و همزمان آگونیست های کامل را از گیرنده های خود جدا می کند یا آنها را بلاک می کند. بیش ترین تأثیر درمانی بوپرنورفین در محدوده ۱۶ تا ۳۲ میلی گرم می باشد و به صورت قرص های زیرزبانی ۲و ۸ میلی گرم مصرف می شوند. طبق مطالعات، بوپرنورفین با دوزهای متوسط متادون برابری می‎کند(فورد ، مورتون ، لینتزریس، باری وگرادا ،۲۰۰۴). تجویز بوپرنورفین صرف‎ نظر از دوز آن میزان ولع برای مصرف مواد مخدر را در عرض ۴ هفته کاهش می‎دهد. تجویز مکرر بوپرنورفین، در فرد ایجاد وابستگی می­ کند، اما به دلیل نسبی بودن خاصیت آگونیستی، میزان این وابستگی بسیار کمتر از آگونیست ­های کامل اپیوئیدها است. هم­چنین سندرم ترک بوپرنورفین، نسبت به آگونیست­های کامل، شدت کمتر و شروع کندتری دارد.
۵-۲- فرایندهای شناختی
ما اشیا و افراد آشنا را باز شناسی می کنیم، راه خود را در پیرامون خود پیدا می کنیم، حرف می زنیم، صحبت دیگران را می فهمیم، می خوانیم، می نویسیم، برنامه ریزی می کنیم، اعمال را انجام می دهیم، فکر می کنیم، تصمیم می گیریم، مسایل را حل می کنیم، یاد می گیریم و به یاد می آوریم، مجموعه این فعالیت­ها را فرایندهای شناختی می­نامند (فراهانی، کرمی نوری و اوحدی،۱۳۹۰). در روان شناسی شناختی، فرایندهای شناختی به صورت تفکیک شده مورد مطالعه قرار می گیرد. در این دیدگاه شناخت از یک طرف، شبکه ای به هم پیوسته و مرتبط از فرایندهاست که اطلاعات را به صورت نظام دار پردازش می کند و از طرف دیگر، دارای زیر مجموعه های مستقلی است که اطلاعات را به شیوه های خاص پردازش می کنند و هر یک دارای ویژگی های روان شناختی و فیزیولوژیکی خاص می باشند. بعضی از جنبه های شناختی شامل توجه و حافظه می باشد (فراهانی و همکاران، ۱۳۹۰).
۶-۲- توجه
توجه[۳۳]به توانایی ذهنی گفته می شود که فرد اطلاعات خاصی از میان اطلاعات دیگر انتخاب و به پردازش بیشتر آن می پردازد. به عبارت دیگر چون ظرفیت شناختی ما با محدودیت رو به روست توجه به محدود کردن پردازش اطلاعات مربوط می شود. توجه به دو نوع تقسیم می شود:
الف) توجه ارادی
ب) توجه غیرارادی
در توجه ارادی هدف مشخصی جست وجو می شود و با انگیختگی و هشیاری بیشتر فرد همراه است. در توجه ارادی، ما چیزهایی را انتخاب می کنیم که با انتظارات و توقعات ما هماهنگی داشته باشد و فرد بر آن کنترل دارد. از طرف دیگر محرک هایی نیز در خارج وجود دارند که توجه ما را به خودشان جلب می کنند. این گونه محرک های خارجی با انتظارات و توقعات ما مطابقت ندارند و معمولا غیر منتظره اتفاق می افتند و واکنش«آن چیست» را در ما به وجود می آورند و ما بر آن کنترل نداریم و به صورت خود به خودی صورت می پذیرد. به این نوع توجه، توجه غیرارادی گفته می شود. پردازش مربوط به توجه ارادی کند و آهسته است، پردازش توجه غیر ارادی تند و سریع است. پردازش های ارادی و کنترل شده ظرفیت شناختی ما را کاهش می دهد و انجام تکالیف دیگر را دشوار می سازد. در حالی که پردازش های غیر ارادی و خودکار این ظرفیت را کاهش نمی دهد و انجام تکالیف دیگر را به طور همزمان برای ما دشوار نمی سازد. پردازش های ارادی و کنترل شده قابل اجتناب اند و می توان آن ها را متوقف ساخت، در حالی که پردازش های غیر ارادی و خودکار غیرقابل اجتناب اند. وقتی محرکی در محیط ارائه گردد توجه ما را ناگزیر به خود جلب می کنند پردازش های ارادی و کنترل شده قابل انعطاف و قابل تغییرند و می توان آنها را در موقعیت های گوناگون به کار برد، ولی پردازش های غیر ارادی و خودکار غیر قابل انعطاف اند و زمانی که یادگیری می شوند، به دشواری می توان به اصلاح و تغییر آن ها دست زد. بنابراین، می توان گفت زمانی که پردازش های خودکار به کار برده می شوند، می توان توجه را در بین چند منبع اطلاعاتی تقسیم کرد و از ظرفیت شناختی بیش تر استفاده نمود؛ ولی در پردازش کنترل شده باید به برخی اطلاعات توجه خود را متمرکز نموده، در حالی که برخی اطلاعات دیگر را می توان مورد توجه قرار نداد. محرک هایی که تازه، غیر منتظره، متباین و تعجب بر انگیز باشند، توجه غیر ارادی ما را بیشتر جلب می کنند و معمولا بهتر نیز به یاد آورده می شوند (فراهانی و همکاران ،۱۳۹۰).
۷-۲- حافظه
حافظه، عنوانی است که در مورد توانایی انسان برای یادگیری، نگهداری، یادآوری و استفاده از اطلاعات و دانش به کار برده می شود و وسیله ای است که تجارب قبلی خود را در آن نگهداری و اطلاعات را برای استفاده در زمان حاضر از آن استخراج می کنیم (تالوینگ، ۲۰۰۰؛ تالوینگ و کریک، ۲۰۰۰؛ بجور کلاند، اشنایدر و هرنالدزبلاسی ، ۲۰۰۳؛کرودر، ۱۹۷۶؛ نقل از استرنبرگ، ۲۰۰۶). وقتی از حافظه صحبت می شود بیشتر اصطلاح یادگیری به ذهن می آید، در حالی که مرحله اول حافظه، یعنی، اکتساب و ثبت اطلاعات است و حافظه به مجموعه ی فرایندهای اکتساب، نگهداری و کاربرد اطلاعات گفته می شود. مطالعات مربوط به حافظه در روان شناسی از قدمت بسیار برخوردار است و از همان ابتدا نظر بر این بوده است که حافظه مراحل و انواع گوناگونی دارد(فراهانی وهمکاران، ۱۳۹۰).
امروزه سه مرحله ی اصلی را در حافظه مورد شناسایی قرارمیدهند. روان شناسان شناختی، سه نوع عملیات مشترک حافظه را بدین شرح مشخص ساخته اند: رمز گردانی[۳۴]، اندوزش[۳۵]و بازیابی[۳۶] (بدلی، ۲۰۰۰، ۱۹۹۸، ۱۹۹۹؛ براون وکریک، ۲۰۰۰ ؛نقل از استرنبرگ، ۲۰۰۶). هر عملیاتی بازنمای یک مرحله در پردازش حافظه است.
۱- مرحله ی رمزگردانی (یادگیری): در این مرحله اطلاعات با ویژگی ها و خصوصیات گوناگون و از جنبه های مختلف فیزیکی (ظاهری) و معنایی ثبت می شوند و اطلاعات وارد سیستم شناختی ما می شوند که به آن درون داد[۳۷] نیز گفته می شود. در این مرحله، داده های حسی را به شکل بازنمودهای ذهنی در میآوریم .
۲- مرحله ی اندوزش (نگهداری): در این مرحله اطلاعات ثبت و یاد گرفته شده در حافظه، نگهداری و محافظت می شوند تا در زمان مناسب از آن ها استفاده شود.
۳- مرحله­ ی بازیابی (یادآوری): در این مرحله، اطلاعات مورد نیاز که بنا بر شرایط و موقعیت‏های گوناگون متفاوت خواهد بود مورد بازیابی قرار می گیرد و فرد اطلاعات را به نحو هشیارانه یا ناهشیارانه یادآوری کرده و مورد بازشناسی قرار می دهد. به این مرحله برون داد نیز گفته می شود (فراهانی و همکاران،۱۳۹۰).
۸-۲- تقسیم بندی حافظه
اتکینسون و شیفرین (۱۹۶۸) تقسیم بندی معروف خود را از حافظه پیشنهاد کردند: ثبت حسی[۳۸]، انباره کوتاه مدت[۳۹]و انباره بلند مدت[۴۰]. کانال های حسی (خصوصاً حس بینایی) ثبت های اولیه را دریافت می کنند و موجب می شوند که ثبت حسی به عنوان یک عنصر مجزا در حافظه تشخیص داده شوند. اطلاعات در مدت کوتاه چند هزارم ثانیه چنان چه مورد توجه واقع نشوند از بین می روند.
حافظه کوتاه مدت یا حافظه کاری[۴۱] دومین نظام حافظه است. در حافظه کوتاه مدت زمان از بین رفتن اطلاعات طولانی تر از حافظه حسی است و تخمین این زمان دشوار است، زیرا تا حدود زیادی تحت تأثیر کنترل آزمودنی می باشد، ولی شواهدی وجود دارد دال بر این که اطلاعات در حافظه کوتاه مدت چنان چه تکرار و تمرین نشود در دوره زمانی بین ۱۵ تا ۳۰ ثانیه از بین می رود. مقدار و نوع اطلاعاتی که از حافظه ی کوتاه مدت به حافظه بلند مدت منتقل می شود به پردازش کنترل شده ای نیاز دارد، هر چند که اطلاعات موجود در حافظه کوتاه مدت به صورت غیر کنترل شده نیز به حافظه بلند مدت انتقال می یابد. در حافظه ی بلند مدت ساده ترین فرضیه آن است که قبول کنیم رد حافظه[۴۲] به صورت همه یا هیچ عمل می کند، اگر یک رد حافظه تشکیل شود سپس یک بازیابی[۴۳]و پاسخ صحیح اتفاق خواهد افتاد (کرمی نوری، ۱۳۸۳).
آلن بدلی: حافظه کوتاه مدت را حافظه کاری نامید و برای آن تعریف دقیق تر و جامع تری پیشنهاد کرد. او پیشنهاد اتکینسون و شیفرین را، که نقش یک نظام اجرایی کنترل کننده را برای حافظه کوتاه مدت قایل شدند، مطالعه و آزمایش کرد و اهمیت پردازش حافظه ی کوتاه مدت را به عنوان حافظه کاری و عمل کننده در تکالیف شناختی نظیر یادگیری، استدلال و درک معانی نشان داد (کرمی نوری، ۱۳۸۳). درمدل پیشنهادی او مفهوم یک پارچه و متحدالشکل حافظه کوتاه مدت با مفهوم پیچیده تری از حافظه کاری چند مؤلفه ای جابجا شد. او در مطالعات خود از روش تکالیف دوگانه استفاده کرد: در یک تکلیف از ظرفیت حافظه کاری آزمودنی استفاده می شد، در حالی که تکلیف دیگر به یادگیری، استدلال و درک معانی آزمودنی مربوط بود. چنان چه تکلیف دوم به تکلیف اول بستگی داشته باشد یا به عبارتی دیگر حافظه کاری در فعالیت های شناختی عالی تر نقش داشته باشد باید این انتظار را داشت که اجرای همزمان این دو تکلیف به عملکرد یادگیری یا استدلال فرد آسیب رساند و هر چه تکلیف حافظه کاری دشوارتر باشد (برای مثال فراخنای بیشتری از ارقام باید به کار برده شود) تداخل با تکلیف استدلال و یادگیری بیشتر خواهد بود. نتایج مطالعات او این پیش‏بینی را تأیید کرد، ولی در عین حال نتایج نشان داد که نظام حافظه کاری یک نظام متحد و یکپارچه نیست که برای مثال هم ارقام و هم اعمال در یک نظام واحد نگاه داشته شوند. او یک نظام اجرایی مرکزی کنترل کننده را برای حافظه کاری پیشنهاد کرد که زیر مجموعه های دیگری دارد. یکی از این زیرمجموعه ها که بیش از بقیه ی موارد توضیح داده شده است نظام آوایی یا تلفظ است که ذخیره اطلاعات آوایی کوتاه مدت را به عهده دارد. مدل حافظه کاری و مولفه های تشکیل دهنده آن نقش بسیار مهمی در مطالعات علمی شناخت داشته است (کرمی نوری، ۱۳۸۳). یکی از انواع یادگیری فعال، مربوط به اجرا و به عمل در آوردن اطلاعات می باشد (حافظه عملی) در مقایسه با زمانی که اطلاعات تنها به صورت کلامی (حافظه کلامی) خوانده یا تکرار می شوند. در حافظه عملی به فرد یادگیرنده جملات دستوری (نظیر مداد را بردار، یا کتاب را باز کن) داده می شود و فرد یادگیرنده این جملات را بعد از خواندن یا گوش کردن عینا به اجرا درمی آورد، در حالی که در حافظه کلامی فقط به خواندن یا گوش کردن جمله اکتفا می شود. بدیهی است که عملکرد حافظه عملی در مقایسه با حافظه کلامی بهتر خواهد بود (فراهانی و همکاران ، ۱۳۹۰).
۹-۲- عملکردهای شناختی در بیماران تحت درمان نگهدارنده
اثرات شناختی مواد مخدر در مطالعات مختلف بالینی و تجربی مورد بررسی قرار گرفته است اما نتایج مخلوط بوده اند. یکی از موانع اساسی در درمان اعتیاد، وجود میل به مصرف مجدد مواد یا همان ولع مصرف می باشد که درمان های متعددی را برای مهار و کنترلش ارائه نموده اند در همین راستا مشخص شده است که نقص درکارکرد شناختی اصلی ترین نقص در میل دوباره به مصرف مجدد مواد می باشد که نیازمند درمان هایی با توجه ویژه به اصلاح شناخت های نادرست افراد دارد.
بر اساس مطالعات انجام شده نقص در کارکرد شناختی اصلی ترین نقص در بیماران مبتلا به سوء مصرف کوکائین می باشد (کارول، ۱۹۹۸؛ هورنر، ۱۹۹۷؛ نقل از حدادی و همکاران، ۱۳۹۲). گزارش کرده اند که انعطاف پذیری شناختی، حافظه، یادگیری و توجه در سوء مصرف کنندگان کوکائین دارای نقص می باشد در همین راستا، آهارانوویچ و همکاران (۲۰۰۳) نشان دادند، افرادی که قادر به حفظ دوره ترک از کوکائین شده اند در مقایسه با کسانی که دچار عود شده اند، عملکرد شناختی بهتری در شروع فرایند درمان نشان می دهند. پردازش فضایی، قدرت استدلال ذهنی و توجه از پارامترهای شناختی هستند که در افرادی که موفق به ترک شده اند به مراتب وضعیت بهتری در مقایسه با گروهی که دچار عود شده اند نشان می دهند (حدادی و همکاران، ۱۳۹۲). مقایسه بیماران تحت درمان نگهدارنده در مقابل گروه سالم (کنترل) به طور کلی نشان داده است که در بیماران تحت درمان نگهدارنده اختلال شناختی وجود دارد. با این حال ثابت نشده است که اختلال به طور خاص به داروهای جایگزین مواد مخدر مربوط باشد (رپیلی، فابریتوس، کالسکا و الهو، ۲۰۱۱).
در مطالعات غیرتصادفی بیماران وابسته به مواد مخدر که تحت درمان نگهدارنده با بوپرنورفین بوده اند در چندین آزمون شناختی بهتر از گروه تحت درمان با متادون بودند. این مهم است که بدانیم تفاوت های شناختی در بین بیماران تحت درمان نگهدارنده با متادون و بوپرنورفین پایدار است و عملکردهای شناختی با چه عواملی مرتبط هستند (رپیلی و همکاران ،۲۰۱۱). استفاده از مواد مخدر ممکن است اثرات منفی بر روی عملکردهای شناختی مخصوصاً حافظه کاری بگذارد. هر دو گروه بیماران وابسته به مواد مخدر که تحت درمان با متادون و بوپرنورفین هستند اغلب در عملکردهای شناختی مانند حافظه کاری و حافظه کلامی و توجه، نقصان[۴۴] نشان می دهند. با این حال تنها مطالعات کمی این دوگروه از بیماران را با یکدیگر مقایسه کرده اند (رپیلی، فابریتوس، الهو، سالاسپر، واهلبک وهمکاران، ۲۰۰۷؛ گیاکموزی، ارتل و ویگل،۲۰۰۵؛ والکر وکالینز، ۲۰۰۵ ؛ هریس، مندلسون، لین، آپتون وجانس، ۲۰۰۴؛ سویکا، هوراک، دیتریت وکاگر، ۲۰۰۱؛پیراستو، فایس و میسینا، ۲۰۰۶؛ استریل، آنتونیالی وکمپانلا، ۲۰۰۵؛ دارک، سیمز، مکدونالد و ویچز، ۲۰۰۰؛ به نقل از گیاکموزی، تیل، ریمل، گاربر و ارتل، ۲۰۰۸).
۱۰-۲- مرور پژوهش های تجربی
در این بخش پژوهش هایی را که با بهره گرفتن از آزمون های استاندارد شده، عملکردهای شناختی و عملکردهای روانی -حرکتی افرادی را که تحت درمان نگهدارنده با متادون یا بوپرنورفین قرار داشتند را در مقابل گروه کنترل (بدون سابقه مصرف مواد مخدر) مورد مقایسه قرار داده اند را مرور می کنیم.
۱-۱۰-۲- اثر درمان نگهدارنده متادون برعملکردهای شناختی

نظر دهید »
مطالب پژوهشی درباره : بررسی تطبیقی نظریه ...
ارسال شده در 23 آذر 1400 توسط نجفی زهرا در بدون موضوع

ویژگی سوم فلسفه‌ اسلامی که اهمیت آن را در جهان امروزی دو چندان کرده است، وجود نظر واحد و پیوسته‌ای درباره مراتب و شئون عالم وجود و وجود پیوستگی میان درجات و شعب علوم در این فلسفه است. رابطه‌ی بین همه موجودات و سلسله مراتب هستی و پیوستگی درجات و شعب علوم، همیشه اساس و اصول این حکمت بوده است. در تمدن فعلی غرب شاهد خطر جدایی بیش از حد علوم مختلف از یکدیگر و از بین‌رفتن نظر واحدی درباره جهان هستیم. از نظر نصر «این مسأله برای تمدن اسلامی حتی بیش از تمدن اروپایی غرب خطرناک است؛ زیرا اصل و اساس و علت وجود اسلام، بیان و اشاعه اصل توحید است که باید در تمام مراحل حیات انسانی، اعم از علمی و عملی، به کار برده شود. و در این موارد و بسیاری از موارد دیگر، میراث عقلی و علمی اسلامی می‌تواند هادی و راهنمای این باشد».[۴۱۶]
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

اهمیت حکمت متعالیه از میان فلسفه‌های اسلامی برای نصر دوچندان است؛ چرا که صرفاً بر بحث عقلی و استدلالی صرف مبتنی نشده است و شهود عقلی در آن مبنای بسیاری از مباحث فلسفی قرار گرفته‌اند. این فلسفه در میان فلسفه‌های گوناگون که در جهان اسلام رشد کردند، فلسفه برجسته‌ای است که به نحوی مزایای آن‌ها را درون خود دارد. نصر این ویژگی حکمت متعالیه را تحسین کرده و آن را وجه متعالی‌بودن این حکمت دانسته است.
«آنچه ما آن را «حکمت متعالیه» ترجمه می‌کنیم، به هیچ وجه نباید با «مقولات استعلایی» کانت یا فلسفه متعالی امرسون، خلط شود. آموزه‌های ملاصدرا، بیش از آن‌که فلسفی باشند، حکمت‌اند؛ چراکه از صرف تفکر اندیشه بحثی استدلالی نشئت نگرفته، بلکه نهایتاً ثمره‌ی شهودی از عالم ربوبی هستند و این حکمت، به معنای واقعی کلمه، متعالی است؛ زیرا از شناختی از جهان سرچشمه گرفته است که از شأن و منزلت وجود شناختی انسان در این وجود زمینی، تعالی می‌یابد و فراتر می‌رود و فوق شعور روزمره وی قرار می‌گیرد».[۴۱۷]
حکمت متعالیه مصداق کامل فلسفه سنتی است. این حکمت نوعی فلسفه سنتی است که در آن میان تحلیل منطقی و دقیق از یک سو، و تجربه‌ی عرفانی عمیق از سوی دیگر، تزویج صورت گرفته است. به نظر نصر، این تزویج، در هیچ موردی آشکارتر از بحث وحدت وجود به چشم نمی‌خورد. صدرالمتألهین تلاش می‌کند تا وحدت وجود را در چارچوب عقلانی بیان کند، ولی پیداست که این آموزه از تجربه‌ی وحدت توسط عارف ناشی می‌شود؛ تجربه‌ای که از راه تعالیم باطنی اسلام امکان‌پذیر شده است.
«این تعالیم به آدمی این امکان را می‌دهد که از جهان کثرات پا فراتر گذارد و به مقام فنا فی‌الله و بقا فی‌الله برسد».[۴۱۸]
چنان‌که بیان شد، نصر از این جهت با دیگر سنت‌گرایان تفاوت دارد که توجه ویژه‌ای به فلسفه‌ اسلامی مبذول کرده است و تلاش می‌کند تا در شرح و بسط سنت‌گرایی به عناصری از این فلسفه استناد کند.

۳-۳-۲-۲- نصر و حکمت متعالیه

حکمت متعالیه بر اصول و مبانی فلسفی ویژه‌ای مبتنی شده است که تناسب خاصی با برخی از آموزه‌های حکمت خالده دارد و همین امر موجب گردیده که نصر توجه خاص به آن داشته باشد. حکمت متعالیه نوعی هستی‌شناسی و مابعدالطبیعه است که با بسیاری ازفلسفه‌های سنتی از این نظر اشتراک دارد و می‌تواند همان نگاه سنتی را تأیید کند.

۳-۳-۲-۲-۱- اصول مابعدالطبیعی

حکمت متعالیه نوعی مابعدالطبیعه است و همین نکته، جنبه مثبت آن در نظر سنت‌گرایان می‌تواند باشد؛ زیرا به اعتقاد آنان حکمت خالده براساس مابعدالطبیعه است.
فلسفه حقیقی باید مابعدالطبیعه باشد و تبدیل آن به معرفت‌شناسی صرف و شاخه‌های متناسب با آن‌، که در فلسفه‌های جدید شاهد آن هستیم، انحرافی در سیر اصلی فلسفه بوده است.
اما حکمت متعالیه از همان آغاز به مابعدالطبیعه می‌پردازد. صدرالمتألهین در بسیاری از آثار فلسفی‌اش وقتی به تعریف فلسفه می‌پردازد، آن را بحث از احوال «موجود بما هو موجود» و بحث از اقسام اولیه موجود مطلق می‌داند. او در ابتدای«شواهد الربوبیه» به این نکته اشاره کرده است که موضوع حکمت الهی، وجود است.
«موضوع حکمت الهی وجود است؛ زیرا محمولات این حکمت اموری هستند که اولا و بالذات بر وجود بماهو موجود، بی‌آن‌که طبیعی یا ریاضی گردد، عارض می‌گردند».[۴۱۹]
او همچنین در برخی از رساله‌های خود بر این نکته تصریح کرده است که «فلسفه‌ حقیقی همان حکمت اولی یا علم اعلی است که از احوال موجود بما هو موجود و اقسام اولیه موجود مطلق بحث می‌کند».[۴۲۰]
از این رو، نصر توجه صدرالمتألهین به مابعدالطبیعه و ابتکاراتش در این زمینه را کمال این فلسفه می‌داند و در ادامه می‌افزاید:
ملاصدرا در مابعدالطبیعه‌اش اساساً با وجود سروکار دارد؛ هرچند که از سرشت فرا وجود شناختی این مبدأ متعالی و مطلق‌بودنش - حتی از قید اطلاق - آگاه است. «بحث وی از مطلق در بعد کاملاً نامعین و فراوجود شناختی‌اش، به کمال رسیدن آموزه‌های مابعدالطبیعی وی را نشان می‌دهد، که حتی هنگامی که از زبان وجودشناسی استفاده می‌کرد، دربند سطح وجودشناسی به معنای ارسطویی نماند».[۴۲۱]
صدر المتألهین مبنای فلسفه‌اش را «اصالت وجود» قرار می‌دهد. برطبق این دو دیدگاه، واقعیات که جهان خارج، از آن‌ها تشکیل شده است، اموری غیر ماهوی و از سنخ وجودند. به عبارت دیگر، آن‌ها در حقیقت مصداق وجودند. حقیقت وجود اعتباری عقلی نیست، بلکه یگانه واقعیت خارجی است در حکمت متعالیه دلایل متعددی بر اصالت وجود اقامه شده است.

۳-۳-۲-۲-۲- تشکیک در وجود

سنت‌گرایان براین اصل تأکید داشتند که هستی دارای سلسله مراتب است و این نگرش سلسله مراتبی به هستی در فلسفه‌های جدید و علوم جدید مورد غفلت واقع شده است.
صدرالمتألهین به این اصل توجه ویژه‌ای مبذول کرده است و صورت خاصی از آن را -که همان تشکیک وجود باشد- یکی از آموزه‌های اصلی حکمت متعالیه قرار داده است. نصر ارتباط آن با سنت‌گرایی را این چنین بیان کرده است:
یکی از آموزه‌های اسلامی ملاصدرا تشکیک در وجود است که مطابق آن، وجود سطوح مختلفی از واقعیت را داراست، که نه تنها واقعیت وجود را در بر می‌گیرد، بلکه حتی تصور آن را نیز – که در واقع به شکل خاصی از وجود به نام وجود ذهنی تعلق دارد - شامل می‌شود، آموزه تشکیک وجود، بدین‌معنی که وجود از وجود محض هیولای اولی کشیده شده، اگر چه با آموزه‌های جهان شمول سلسله مراتب عظیم هستی که در سنت‌های مختلف دوره باستان و قرون وسطی یافت می‌شود و به ویژه با مفهوم تشکیک نور که در آراء سهروردی یافت می‌شود مرتبط است، اما به شکلی که ملاصدرا آن را توضیح می‌دهد، نشانگر تحول عمده‌ای در فلسفه است. ملاصدرا این آموزه‌های جهان شمول را درحالی برگرفت که در پرتو روایتش از جاویدان خرد (حکمت خالده) تفسیر می‌کرد و از آن شالوده‌ای برای حکمت متعالیه‌اش می ساخت.[۴۲۲]
بی‌تردید اصل تشکیک در وجود با تشکیک در نور سهروردی و با آنچه که در حکمت خالده به چشم می‌خورد تفاوت وجودی دارد، ولی همه‌ی آن‌ها برسر این اصل که هستی دارای سلسله مراتب است، توافق دارند. صدرالمتألهین این نکته را به صورت یک اصل مهم فلسفی مطرح می‌کند و آن را اساس و پایه بسیاری از تحلیل‌های فلسفی‌اش قرار می‌دهد.
تقسیم وجود به ثابت و سیال و ارتباط‌دادن حرکت جوهری به عالم ماده، که از دستاوردهای حکمت متعالیه است، در واقع با همان مابعدالطبیعه سنتی که میان‌بودن و شدن یا عالم زوال و عالم ثبات فرق می‌گذارد همخوان است.

۳-۳-۲-۲-۳- وحدت متعالی وجود

وحدت وجود آموزه مهم و اساسی عرفان نظری است. برطبق این آموزه، تنها یک وجود حقیقتاً موجود است و دیگر اموری که موجود به نظر می‌رسند، از تجلیات و شئون حق‌اند؛ چنان که از سخنان سنت‌گرایان پیداست ایشان تمایل زیادی به این نظریه دارند.
صدرالمتألهین هم از «وحدت وجود» معنای خاصی را مورد نظر دارد. نصر معنای مورد نظر او را «وحدت متعالی وجود» می‌نامد. همچنین، او به این نکته اشاره می‌کند که«این اصل در کانون حکمت متعالیه و عرفان اسلامی قرار دارد و نباید از این نکته غفلت ورزید که این اصل با «وحدت وجود» در عرفان ارتباط دارد. برطبق باطنی‌گرایی اسلامی، آدمی می‌تواند به تجربه وحدت وجود نایل گردد. او می‌تواند از عالم کثرت فراتر رود و به مقامی برسد که وحدت همه‌ی اشیاء را در مبدأ متعالی‌شان ببیند».[۴۲۳]
صدرالمتالهین از راه تحلیل رابطه علیّت و براساس اصالت وجود و تشکیک وجود در آن به وحدت متعالی وجود می رسد. او در تحلیل رابطه علیت به این نکته اشاره می‌کند که معلول، وجودی مستقل از وجود علت ندارد. رابطه‌ی علیت(وجودی) هرگز میان دو وجود مستقل نیست، بلکه مفاد رابطه یاد شده این است که وجود معلول وابسته به وجود علت است و وجود علت نسبت به آن وجودی مستقل است. از این‌رو، تحلیل رابطه علیت به این نکته می‌ انجامد که معلول وجودی رابط و علّت نسبت به آن وجودی مستقل است. حال اگر تشکیک در وجود و سلسله علی و معلولی در عالم را در نظر بگیریم، هر معلولی نسبت به علت یا وجود بالاتر از خودش، رابط و آن علّت نسبت به او، وجود مستقل است و وجود هر معلولی پرتویی از وجود علت است.
«در نهایت به بالاترین وجود و علت می‌رسیم که مستقل و غنی مطلق است و همه موجودات نسبت به او رابط و فقیر محض و پرتویی از وجود او هستند. در نتیجه، در عالم تنها یک وجود غنی مطلق داریم و همه موجودات پرتویی از وجود او هستند».[۴۲۴]
در تحلیل نهایی ملاصدرا معلول به شأنی از شئون علّت تبدیل می‌شود. علّت وجودی مستقل دارد و معلول وجودی رابط نسبت به آن است. در این نگاه، وجود رابط قسمی از وجود نیست، بلکه شأنی از شئون وجود فی‌نفسه و مستقل است. تقسیم وجود به رابط و مستقل نشانگر دو قسم مستقل نیست، این تقسیم، تقسیم وجود به شیء و شأن آن است. هر ممکن بالذّات و معلولی صرفاً شأنی از شئون وجود مستقل و به تعبیر عرفانی، مظهری از آن است.
بدین‌سان ملاصدرا آموزه عرفانی «وحدت وجود» را بر اساس دیدگاه فلسفی‌اش تبیین می‌کند و برداشت خاصی از آن را پیش می‌کشد، وحدت وجود در این برداشت به وحدت وجود غنی و مستقل و کثرت موجودات رابط می‌رسد.
در نظام‌های فلسفی پیش از حکمت متعالیه، وحدت وجود جایگاهی نداشت و به کلی طرد می‌شد. در آن‌ها میان کثرت و وحدت تباینی نازدودنی در کار بود. تشکیک وجود هم به تنهایی نمی‌توانست وحدت وجود عرفانی را اثبات کند، تنها با ضمیمه‌شدن تحلیل رابطه علیت به تشکیک در وجود این مهم تحقق یافت. بدین‌ترتیب، ملاصدرا به کمک این تحلیل از فلسفه رسمی به نگاه عرفانی گذر می‌کند و فاصله موجود میان آن دو را بر می‌دارد.
اما روش ملاصدرا: او بین برهان و عرفان و وحی جمع برقرار می‌سازد. این سه درواقع سه راه متفاوت هستند و اگر واقعاً راهی به حقیقت‌اند، باید نتایج و دستاوردهای آنان نیز یکی باشد.
به اعتقاد نصر نبوغ خاص ملاصدرا در این بود که سه راهی را که به حقیقت می‌رسند؛ یعنی وحی و برهان و تهذیب نفس قرآن، برهان و عرفان را که به نوبه خود به اشراق منجر می‌شود، با یکدیگر ترکیب کرد و یکی ساخت. در نظر وی، عرفان و فلسفه و دین، عناصر یک مجموعه هماهنگ هستند و او کوشید این هماهنگی را هم در زندگی و هم در آثارش باز نماید.
«او دیدگاهی اتخاذ کرد که در آن برهان عقلی یا فلسفه، که البته لزوماً به آنچه که یونانیان گفته بودند محدود نمی‌شود، با قرآن و احادیث پیامبر و ائمه علیهم السلام پیوندی تنگاتنگ می یابد و این دو نیز به نوبه خود با آرای عرفانی که حاصل کشف و شهود و اشراقات نفس پاک است متحد می‌شود».[۴۲۵]
او همچنین در برخی از آثارش میان دو دسته از حکما و در نتیجه میان دو دسته علوم فرق می‌گذارد. حکمایی که صاحب نظرند (الحکماء النظار) و دیگر آنان که دارای بصیرت هستند(الحکماء ذوالبصیره)، علوم دسته‌ی اول، علوم نظری و علوم دسته‌ی دوم، علوم بصیرت است. از نظر او علوم دسته‌ی دوم تنها از راه وجدان و ذوق قابل درک است.
«این علوم با تعالیم الهی قابل وصول و تنها با نور ولایت و نبوت قابل کشف است. از این‌رو باید به تهذیب نفس و تصفیه قلب روی آورد و باقی عمر را در تدبّر در آیات و احادیث صرف کرد».[۴۲۶]
بنابراین بنابر آنچه گفته شد، تأثیر نصر و دیگر سنت‌گرایان از فلسفه اسلامی به ویژه در تفکیک عقل جزئی از عقل کلی و کاربرد نصر از اصطلاح مطلق مطلق که دارای وحدتی متعالی است و شعاع انوارش در میان کثرات متجلی است کاملاً نمایان است.

۳-۳-۲- ۳- نصر و شیخ اشراق

شیخ اشراق در آغاز «حکمۀ‌الاشراق» تصویر خاصی از عقلی که مبنای فلسفه‌اش است، ارائه می‌دهد. وی در مقدمه به اقسام حکما اشاره می‌کند.
وی همچنین در مورد اثرش گفته است: «در این کتاب بحث نمی‌کنیم، مگر با مجتهد متألّه و کسی که طالب تألّه است، و خواننده‌ی این کتاب از لحاظ درجه حداقل باید کسی باشد که بارقه الهی بر دل او وارد شده باشد و ورود این بارقه برای او ملکه شده باشد و دیگران از آن نفع نمی‌برند. پس هر کس تنها طالب بحث نظری باشد، باید روش مشائین را أخذ کند؛ چراکه این روش برای بحث تنها نیکو و دارای استحکام است و ما با او سخنی و بحثی در قواعد اشراقی نداریم، بلکه در اشراقیون بدون سوانح نوری سامان نمی‌یابد. به درستی که برخی از این قواعد بر این انوار مبتنی هستند و حتی اگر در اصول شکی رخ دهد، آن شک با نفس منخلع از بدن رفع می شود و همان‌طوری که محسوسات را دیده‌ایم و به برخی از حالات آن‌ها یقین پیدا کرده‌ایم و سپس علم صحیحی را بر آن‌ها مبتنی می‌سازیم، به همین نحو چیزهایی از امور روحانی را می‌بینیم، سپس قواعدی را بر آن‌ها مبتنی می‌سازیم. پس هرکس که از این راه نرود، چیزی از حکمت نمی‌داند و شک‌های گوناگون به دل او راه خواهند یافت».[۴۲۷]
مباحث حکمت اشراق مخصوص کسانی است که بارقه‌ی الهی بر آنان وارد شده باشد. شیخ اشراق به این نکته‌ی مهم تصریح می‌کند که فیلسوف تنها با بحث نظری از دست شک رهایی نمی‌یابد و برای نجات از شک باید به مشاهده امور روحانی دست بیابد. سوانح نوری و اشراقات درونی مکمل بحث نظری‌اند و فیلسوف بدون آن‌ها هرگز به مقام یقین دست نمی‌یابد، بنابراین عقل اشراقی؛ یعنی عقلی که مبنای فلسفه اشراق قرار می‌گیرد، عقلی است که به دستاوردهای عقل بحثی و استدلالی اکتفاء نمی‌کند و تأملات فلسفی را صرفاً بر پایه آن مبتنی نمی‌سازد.
هانری کربن به نکته‌ای از تاریخ فلسفه اسلامی توجه کرده است که از یک سو با مطلب یاد شده و از سوی دیگر با نظر سنت‌گرایان ارتباط دارد. نزاع غزالی با ابن‌سینا و نیز نزاع ابن‌رشد با غزالی در تاریخ فلسفه بسیار درخور اهمیت است. بازخوانی خاص کربن از این نزاع‌ها این است که «آن‌ها را در اصل به نزاع فلسفه‌ نظری محض مربوط می‌شوند و تلاش سهروردی را در راستای رفع این نزاع‌ها می‌داند. فلسفه‌ نظری محض همان فلسفه مبتنی بر عقل جزئی است و فلسفه‌ قلب همان فلسفه‌ مبتنی بر تألّه است که فلسفه اشراق بر آن تاکید دارد».[۴۲۸]
سخن شیخ اشراق با این ادعای سنت‌گرایان قابل مقایسه است که عقل جزئی به تنهایی یقین‌آور نیست و دستاوردهای آن همیشه شک‌آور است و این شک درصورتی رخت بر می‌بندد که عقل جزئی با عقل شهودی ارتباط خود را قطع نکند. تنها عقل شهودی می‌تواند یقین مطلق را به ارمغان آورد.
نکته جالب توجه درباره شیخ اشراق این است که او برای اولین بار تعبیر حکمت خالده یا حکمت ازلی را به کار برده است. وی در کتاب «مطارحات» از شجره حکمت سخن می‌گوید که شاخه‌هایش به قوت شیوه‌ای اسرار آمیز، که آن را «خمیره ازلی» می‌نامند، از جایی به جای دیگر می‌رسد، همواره افزون‌تر و پراکنده‌تر می‌شود. او به این نکته اشاره می‌کند که اسرار حکمت را در کتاب«حکمۀ‌الاشراق» آورده است و آن کتابی است که حکمت کهن در آن دوباره زنده شده است، حکمتی که همواره مدنظر پیشوایان حکمت در هند، پارس، کلده، مصر و فیلسوفان کهن یونان، مانند افلاطون بود و منبع حکمت الهی را تشکیل می‌داد؛ این حکمت خمیره‌ی ازلی است.[۴۲۹]
سهروردی تلاش می‌کند تا شجره نسب اشراقیون و کسانی را که به خمیره‌ی ازلی دست یافته بودند ترسیم نماید. «در این‌جا هرگونه تضاد میان حکمای یونان و حکمای شرق از میان بر می‌خیزد. این حکما نگهبانان این حکمت در جانب غربی یا در جانب شرقی‌اند.
خود سهروردی هم در سنت اشراق به کانون برخورد و تلاقی ایرانیت و یونانیت تبدیل می شود».[۴۳۰]
شجره نسب سهروردی هم با سخنان برخی از سنت‌گرایان در مورد فلاسفه یونان باستان مشابهت دارد، مثلاً شوان در برخی از آثار خود به این نکته اشاره کرده است که «یونانیان قبل از ارسطو اهل حکمت خالده بودند. او همچنین، به برخی از اعتقادات سنتی مردم دوران باستان اشاره می‌کند و اعتقادات سنتی اصلی آنان را بر می‌شمارد».[۴۳۱]
در فلسفه اشراق سه ویژگی وجود دارد که نظر نصر را به خود جلب کرده است:

    1. این فلسفه به ادعای سهروردی بیشتر بر اشراق و احوالات باطنی مبتنی است تا معقولات عقلی.
    1. توجه به حکمای ایران باستان و فرهنگ ملی ایران.
    1. استفاده فراوان از آیات.
نظر دهید »
بررسی شاخص ها و موانع حکمرانی خوب در ...
ارسال شده در 23 آذر 1400 توسط نجفی زهرا در بدون موضوع

متغیر

۲۰۰۹

۲۰۱۰

۲۰۱۱

۲۰۱۲

روند

کاربران اینترنت (درهر۱۰۰نفر)

۰/۶۴

۰/۶۸

۰/۷۸

۰/۸۵

صعودی

سرویس دهنده اینترنت امن

۷۵۸

۱۴۵/۱

۴۲۳/۱

۶۹۱/۱

صعودی

مشترکین اینترنت با پهنای باند ثابت

۷۱۳/۶۱۷

۸۱۸/۷۸۶

۹۶۸/۸۶۶

۷۸۵/۹۵۱

صعودی

Source:www.worldbank.org
مطابق جدول فوق حدود ۸۵ درصد از جمعیت امارات متحده عربی در سال ۲۰۱۲ به اینترنت دسترسی منظم داشته اند. همانطور که گفته شد، منظور از سرویس دهنده اینترنت امن، سرورهایی هستند که از تکنولوژی رمزگذاری در مبادلات اینترنتی بهره می­برند، که این متغیر در امارات متحده عربی روند رو به رشدی داشته است و طبق آمار بانک جهانی در سال ۲۰۱۳ به ۸۱۵/۱ رسیده است. تعداد مشترکین اینترنت با پهنای باند ثابت نیز روند تصاعدی را طی کرده است.
بر طبق گزارش ۲۰۱۳-۲۰۰۹ رسانه عربی باشگاه مطبوعات در دبی، علی رغم محدودیت های گسترده، اکثریت مخاطبین اخبار در دبی، برای کسب اطلاعات به اینترنت تکیه می­ کنند. اگرچه قانون اساسی امارات متحده عربی تا حدی آزادی های بیان را فراهم می­ کند، دولت در عمل این حق را محدود می­ کند. در سال ۱۹۸۰ قانون چاپ و نشر به همه رسانه ­ها ابلاغ شد، براساس این قانون انتقاد از مذهب، دولت ومتحدان آن و انتشار تصاویر غیراخلاقی ممنوع اعلام شد. درنتیجه اغلب روزنامه­نگاران دست به خودسانسوری می­زنند و رسانه ها نیز اظهارات دولت را اغلب بدون اعمال نظر منتشر می­ کنند. بر طبق آمار خانه آزادی، امارات متحده عربی در زمینه آزادی اینترنت امتیاز ۶۶ از ۱۰۰ را دارد.( امتیاز بالاتر نشان­دهنده آزادی کمتر می­باشد).

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

میتوان گفت امارات متحده عربی با ۷/۱۱ میلیون مشترک تلفن همراه در سال ۲۰۱۲، یکی از بالاترین نرخ های نفوذ تلفن همراه را در منطقه دارد.
ج- شاخص­ های سیاسی
همانطور که قبلا ذکر شد، شاخص سیاسی برای حکمرانی خوب، در برگیرنده متغیرهایی چون مشارکت سیاسی، فرهنگ سیاسی، آزادی مدنی، عملکرد دولت، رتبه دموکراسی و … می­باشد. جدول زیر این شاخص ­ها را در امارات متحده عربی نشان می­دهد.
جدول ۳-۲۱، شاخص­ های دموکراسی در امارات متحده عربی در سال ۲۰۱۱

امتیاز

متغیرها

امتیاز

متغیرها

۰۰/۰

روند انتخابات و کثرت گرایی

نظر دهید »
  • 1
  • ...
  • 197
  • 198
  • 199
  • ...
  • 200
  • ...
  • 201
  • 202
  • 203
  • ...
  • 204
  • ...
  • 205
  • 206
  • 207
  • ...
  • 349

آموزش های کاربردی برای مهارت بیشتر ...

 درآمد از نقد محصولات آنلاین
 بازاریابی بومی سایت
 شناخت گربه از صاحب
 انتخاب سگ گارد
 عاشق کردن گربه
 انتخاب شامپوی سگ
 بهینه‌سازی کلمات فروشگاه
 انتخاب ظرف غذای گربه
 بازاریابی رشد فروشگاه
 شناخت سگ کوموندور
 تبدیل فاصله به فرصت
 فرصت فریلنسینگ خارجی
 مضرات تن ماهی گربه
 راهکارهای عاشق کردن
 سئو کلاه خاکستری
 مناسب بودن فریلنسینگ
 مراقبت دندان سگ
 احساس دیده نشدن در رابطه
 جملات فلسفی فارسی-انگلیسی
 ساخت ارتباط سالم
 درآمد دانش‌آموزان
 تربیت گربه برای دستشویی
 جلوگیری از وابستگی ناخواسته
 اشتباهات رابطه سردکننده
 درآمد از طراحی تم سایت
 

کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کاملکلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل

لطفا صفحه را ببندید کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل

لطفا صفحه را ببندید

کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل

کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل کلیه مطالب این سایت فاقد اعتبار و از رده خارج است. تعطیل کامل

لطفا صفحه را ببندید

آخرین مطالب

  • دانلود فایل های پایان نامه درباره : ارتقاء تکنولوژی شرکت ...
  • مقالات تحقیقاتی و پایان نامه ها | ۳-۸ شاخص­ های برازندگی و معیارهای قابل قبول آن – 3
  • دانلود فایل پایان نامه : پژوهش های پیشین درباره :تاثیر ارتباطات سازمانی در ...
  • فایل های دانشگاهی -تحقیق – پروژه | ۶- تعیین اولویت پژوهشی از بین طرحهای تحقیقاتی مختلف – 4
  • دانلود مطالب پژوهشی درباره بررسی اثربخشی آموزش مولفه های تصمیم ...
  • منابع کارشناسی ارشد درباره مقایسۀ روشهای ...
  • پایان نامه آماده کارشناسی ارشد – تعریف واژه ها و اصطلاحات کلیدی: – پایان نامه های کارشناسی ارشد
  • پایان نامه های کارشناسی ارشد درباره :مقایسه اثر بخشی ...
  • پژوهش های کارشناسی ارشد درباره بررسی رابطه شوخ طبعی ...
  • طرح های پژوهشی انجام شده با موضوع برآورد کل بار ...
  • فایل های مقالات و پروژه ها | قسمت 29 – پایان نامه های کارشناسی ارشد
  • مقاله های علمی- دانشگاهی – ۲-۱ – مقدمه – 1
  • مقاله های علمی- دانشگاهی | ۲-۲-۴٫ رویکردها و دیدگاه‌های مختلف در مورد استرس – پایان نامه های کارشناسی ارشد
  • دانلود متن کامل پایان نامه ارشد – توانمندسازی‌ در حوزه‌ فرهنگی: – پایان نامه های کارشناسی ارشد
  • منابع دانشگاهی و تحقیقاتی برای نگارش مقاله بررسی عناصر فرهنگ استراتژیک ایالات متحده ...
  • فایل پایان نامه با فرمت word : منابع کارشناسی ارشد با موضوع بررسی تاثیر انعطاف پذیری ...
  • شناخت رابطه مدیریت ارتباط با مشتری با مدیریت دانش ...
  • پایان نامه -تحقیق-مقاله | بازده بازار در روز معامله بلوک که تمام شرکت های فهرست شده در بازار را پوشش می دهد. – 8
  • فایل های دانشگاهی -تحقیق – پروژه – ۱-۹ تعریف واژه ها و اصطلاحات – 2
  • پرش به محتوای اصلیرفتن به نوار ابزار درباره وردپرس پرتال کارآموزی پویا اندیشان سبز 151 به‌روزرسانی وردپرس, 9 به‌روزرسانی افزونه, 5 به‌روزرسانی پوسته تازه نمایش نوشته سلام admin بیرون رفتن تنظیمات صفحهراهنما ویرایش نوشته افزودن نوشته افزودن عنوان راهنمای ﻧ
  • دانلود پایان نامه های آماده | بازی در فرهنگ، ادبیات و مذهب – پایان نامه های کارشناسی ارشد

جستجو

موضوعات

  • همه
  • بدون موضوع

فیدهای XML

  • RSS 2.0: مطالب, نظرات
  • Atom: مطالب, نظرات
  • RDF: مطالب, نظرات
  • RSS 0.92: مطالب, نظرات
  • _sitemap: مطالب, نظرات
RSS چیست؟
کوثربلاگ سرویس وبلاگ نویسی بانوان