شناسایی و رتبه بندی عوامل کلاهبرداری از شرکتهای بیمه ای و راهکارهای پیشگیری از آن در استان لرستان که باعث شود شرکت های بیمه هزینه هایشان کمترشود و در نتیجه منجر به ارائه خدمات باقیمت پایین تر به بیمه گذاران شود چرا که کلاهبرداری هزینه های شرکتهارا بالاتر می برد و آنهامجبورندکه کسری بودجه شان را از بیمه گذاران جبران کنند.
۱- ۳- ۲. اهداف فرعی
۱-تاکید برآموزش مستمر پرسنل و مسئولین شرکت های بیمه و استفاده از فن آوری روز دنیا که منجربه شناسایی بهتر و صحیح تر عوامل کلاهبرداری بیمه می شود .
۲-برخورد مناسب کارمند با بیمه گذاران در پرداخت به موقع خسارت به آنها باعث اعتماد شان به بیمه و درنتیجه منجر به پیشگیری از کلاهبرداری می شود.
۱-۴. سؤالات تحقیق
سوالات زیر دلیل انجام تحقیق حاضر بود:
۱- عوامل کلاهبرداری از شرکت های بیمه ای کدامند ؟
۲- رتبه بندی این عوامل بر اساس مدل تاپسیس چگونه است؟
برای رسیدن به پاسخ این سوالات لازم است که ابتدا فرضیات زیر اثبات شوند تا درستی و روایی متغیرهای تحقیق مورد بررسی قرار گیرد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))
۱- شاخص ها (محرک، فرصت و توجیه عقلی) در ارزیابی عوامل موثر روی کلاهبرداری بیمه ای تاثیر دارد.
۲- بعد محرک/انگیزه در ارزیابی عوامل موثر بر روی کلاهبرداری بیمه ای تاثیر دارد.
۳- بعد فرصت در ارزیابی عوامل موثر بر روی کلاهبرداری بیمه ای تاثیر دارد.
۴- بعد توجیه عقلی در ارزیابی عوامل موثر بر روی کلاهبرداری بیمه ای تاثیر دارد.
که در این قسمت فرضیه شماره ۱ همان فرضیه اصلی تحقیق در نظر گرفته می شود.
۱-۵. تعاریف متغیرها و واژه های کلیدی
۱-۵-۱.تعاریف نظری
کلاهبرداری بیمه ای
کلاهبرداری در بیمه عبارت است از هرگونه عمل فریبکارانه به نیت به دست آوردن منافع غیرصادقانه برای کلاهبردار یا برای گروه های دیگر. در این تعر یف سه دسته کلاهبرداری نمایان می شود کلاهبرداری داخلی، کلاهبرداری بیمه گذار و دعاوی خسارتی وکلاهبرداری واسطه ( خاکسار خیابانی، ۱۳۹۱،۱۴).
۱-۵-۲.تعریف عملیاتی
در این پژوهش، می کوشیم به شناسایی و رتبه بندی عوامل کلاهبرداری از شرکتهای بیمه ای براساس مدل تاپسیس در استان لرستان بپردازیم.
داده های مورد نیاز از از طریق مصاحبه و پرسشنامه محقق ساخته زیر نظر استاد راهنما گردآوری می شود.
۱-۶. قلمرو تحقیق:
الف: قلمرو مکانی:
جریان زندگی انسانها و چرخه فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع، مملو از خطرات و تهدیدهای متنوع و گوناگون است.
هزینه جبران برخی از این خطرها در مقایسه با توانمندیهای مالی افراد و موسسات چندان زیاد نیست و خود آنان از عهده چنین خساراتی بر میآیند، اما بخش قابل توجهی از این حوادث چنان خسارت بار است که روند عادی زندگی شهروندان و جریان معمول فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی را با اخلال جدی و بعضا خانمانبرانداز مواجه میسازد. درصورتی که سازوکاری برای مواجهه با این پدیده اندیشیده نشود ضمن آنکه زندگی طبیعی خانوادهها و دست اندرکاران و شاغلین موسسات فعال در عرصه تولید و خدمترسانی را مختل میسازد، میتواند به رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورها نیز در سطوح خرد و کلان صدمات اساسی وارد سازد. صنعت بیمه، چنین سازوکاری را به نحو کارآمدی فراهم میآورد. ضمن آنکه از این طریق، نقش بسیار تعیینکنندهای نیز در جهت تجهیز منابع سرمایهگذاری برای اقتصاد کشورها ایفا میکند.
بنابراین بیمه، با ایجاد آرامش، اطمینان و امید به زندگی و فعالیت کم خطر برای شهروندان و فعالان اقتصادی از یک سو و تجهیز منابع سرمایهگذاری از سوی دیگر، نقش قابل ملاحظه ای در رشد و توسعه اقتصادی جوامع ایفا میکند. شومپیتر، اقتصاددان بزرگ توسعه، از طرفداران جدی تاثیر مثبت بخش مالی که بیمه نیز جزئی از آن است، بر رشد تولید و اشتغال و نهایتا توسعه اقتصادی است.
بیمه قراردادی است که به موجب آن بیمه گر در مقابل دریافت وجه یا وجوهی تعهد می کند در صورت وقوع یا بروز حادثه موضوع عقد، خسارت مورد بیمه را جبران نموده و وجوهی به او یا به وراث قانونی او یا به استفاده کنندگان و ذینفع های بیمه نامه پرداخت نماید. در تعریف بیمه آورده اند که : ” به عمل از بین بردن حفاظت در مقابل خطرهایی که احتمالا پیش می آید، از طریق انجام دادن محاسبات بیمه گری، بیمه گفته می شود". (توجهی وحیدری،۱۳۸۷،۲۵).
دو طرف اصلی قرارداد بیمه، بیمه گذار و بیمه گر می باشند. بیمه گذاران از طریق خرید بیمه نامه به دنبال ایجاد پشتوانه مالی در زمان بروز خسارت یعنی ” برگشت به حالت قبل از خسارت ” هستند و شرکت بیمه نیز به دنبال پرتفویی جذاب است که نه تنها بتواند از عهده جبران خسارت ها برآید بلکه حاشیه سود و بقای خود را نیز حفظ کند .
در این پژوهش قلمرو مکانی تحقیق را کلیه شرکتهای بیمه استان لرستان تشکیل می دهند.
ب: قلمرو زمانی:
هر پژوهش در قلمرو زمانی مشخص انجام می پذیرد. قلمرو زمانی در این پژوهش نیمسال اول ۱۳۹۳می باشد.
ج: قلمرو موضوعی:
واژه کلاهبرداری بیمه ای متضمن مفهومی است که در طی آن از طریق یک عمل غیر قانونی ( سو استفاده، جعل، تقلب و…) اقدام به مطالبه خسارت از شرکت بیمه می گردد. این موضوع اخیراً به عنوان تهدیدی جدی برای شرکت های بیمه مطرح شده است. کلاهبرداری بیمه ای علاوه بر تهدید شرکت های بیمه می تواند منجر به افزایش خطرات اخلاقی و مخاطرات اجتماعی در هر جامعه ای از طریق رفتارهای بیمه گذاران و افراد درگیر گردد که در بلند مدت هزینه های سنگینی را به صنعت بیمه تحمیل می کند.(دریگ[۲]، ۲۰۰۲،۲۷).
کلاهبرداری در بیمه عبارت است از هرگونه عمل فریبکارانه به نیت به دست آوردن منافع غیرصادقانه برای کلاهبردار یا برای گروه های دیگر. در این تعر یف سه دسته کلاهبرداری نمایان می شود کلاهبرداری داخلی، کلاهبرداری بیمه گذار و دعاوی خسارتی وکلاهبرداری واسطه .بیمه گران باید آسیب پذیری خود را ارزیابی کنند و کنتر ل ها، روندها وسیاستهای مؤثر و کارآمدی را برای پرداختن به ریسک کلاهبرداری به کاربندند. یکی از راهکارهای مناسب برای مبارزه با کلاهبرداری در صنعت بیمه، استفاده از تجارب سازمانهای بین المللی و نیز کشورهای پیشرفته در امر بیمه است . استفاده از این تجارب و رهنمودها میتوانند به ما کمک کنند تا محکوم به تکرار مجدد این تجارب نباشیم.( خاکسار خیابانی، ۱۳۹۱،۱۶)
لذا در این پژوهش به شناسایی و رتبه بندی عوامل کلاهبرداری از شرکتهای بیمه ای براساس مدل تاپسیس در استان لرستان خواهیم پرداخت.
این پزوهش از نظر متغیر کیفی و از نظر زمانی مقطعی است.
فصل دوم
مطالعات نظری
مقدمه
بیمه مکانیزمی است که از طریق آن به جای اینکه یک نفر مسئول جبران خسارت باشد، گروهی از افراد ( بیمه گذاران) به واسطه حضور شرکت بیمه اقدام به جبران خسارت می کنند. این اختراع عظیم بشر پیشرفت های بزرگی را در انجام پروژه ها و پذیرش و مدیریت ریسک ها به واسطه سرمایه های حاصل شده از خدمات بیمه گری باعث گردیده است. هر تکنولوژی و خدمات نوین به همراه خود مخاطرات اخلاقی و اجتماعی نیز به ارمغان آورده است که با ظهور بازار بیمه جذابیت های زیادهای ایجاد کرده است.
دو طرف اصلی قرارداد بیمه، بیمه گذار و بیمه گر می باشند. بیمه گذاران از طریق خرید بیمه نامه به دنبال ایجاد پشتوانه مالی در زمان بروز خسارت یعنی ” برگشت به حالت قبل از خسارت ” هستند و شرکت بیمه نیز به دنبال پر تفویی جذاب است که نه تنها بتواند از عهده جبران خسارت ها بر آید بلکه حاشیه سود و بقای خود را نیز حفظ کند . علاوه بر اهداف مثبت بیمه گر و بیمه گذار ، افرادی نیز وجود دارند که با بهره گرفتن از دانش و تخصص خود به دنبال کسب سودهای غیر قانونی می باشند که این انگیزه موجب بروز کلاهبرداری بیمه ای در صنعت بیمه است، بنابراین مقابله با بروز این چنین ریسک هایی نیز به عهده این شرکت هاست ؛ هرچند بیمه گران به این وظیفه خود در تمامی زنجیره ارزش بیمه توجه می نمایند، ولی تلاش آنها برای مقابله کافی نیست و نهادهای ناظر ، مقامات قضایی و برخی اتحادیه ها و موسسات مستقل نیز در این امر به صنعت بیمه یاری می رساند.(دهقان زاده، رشیدی،۱۳۹۲،۳۹).
کلاهبرداری جرمی است مستقل و خطرناک که در آن از اعتماد افراد سوء استفاده می شود. افراد به علت باور کردن اطلاعات غلط و هرآنچه که به آنها گفته می شود با رغبت تبدیل به یک انسان مالباخته می گردند. کلاهبرداری نیازمند یک قربانی است و درواقع برخی از ویژگی های قربانیان ، ساده یا طماع بودن آنهاست که انجام کلاهبرداری را تا این حد ساده می کند. کلاهبردار آن چیزی را به قربانی می گوید که او مایل به شنیدن آن است و یا پیشنهاد خود را به گونه ای مطرح می کند که برای وی جالب و جذاب جلوه کند. به همین علت است که بسیاری از کلاهبرداری ها به صورت ارائه یک پیشنهاد برای معامله و یا نادیده گرفتن محدودیت محیط وفضای بازار رخ می دهند. (توجهی و حیدری،۱۳۸۷،۲۶).
در صنعت بیمه نیز کلاهبرداری های متعددی دیده می شود ، به این صورت که موضوعات بیمه شده خود تبدیل به ابزاری برای کلاهبرداران شده است. کلاهبرداری بیمه ای، هر ساله خسارت های زیادی را به شرکت های بیمه تحمیل می کند. با وجود پیشرفت های فراوان در شناسایی این کلاهبرداری ها، هزینه های ایجاد شده برای شرکت های بیمه در اثر این کلاهبرداری ها در حال افزایش است. (تریسا[۳]،۲۰۱۰،۱۹)
۲-۱. بیمه
بیمه در لغت به معنی ترس و گریز از خطر می باشد. (دهخدا،۱۳۸۹،۱۶۱).
بیمه قراردادی است که به موجب آن بیمه گر در مقابل دریافت وجه یا وجوهی تعهد می کند در صورت وقوع یا بروز حادثه موضوع عقد، خسارت مورد بیمه را جبران نموده و وجوهی به او یا به وراث قانونی او یا به استفاده کنندگان و ذینفع های بیمه نامه پرداخت نماید. در تعریف بیمه آورده اند که : ” به عمل از بین بردن حفاظت در مقابل خطرهایی که احتمالا پیش می آید، از طریق انجام دادن محاسبات بیمه گری، بیمه گفته می شود". (توجهی وحیدری،۱۳۸۷،۶۵).
بیمه از زبان هندی ( اردو ) گرفته شده است و معنی لغوی آن ضمانت است . در اصطلاح نیز ضمانت مخصوصی است از جان یا مال که در حقوق جدید دنیا رواج یافته است . در بیمه اشخاص با پرداخت وجهی مسئولیت کالا یا سرمایه یا جان خود را بعهده دیگری می گذارند و بیمه کننده در هنگام زیان باید زیان و خسارت وارده را بپردازد.تعریف متداول بیمه بدین شرح است : بیمه عملی است که به موجب آن بیمه گر در مقابل دریافت عوض بنام « حق بیمه یا وجه اشتراک » و به موجب مقررات خاص خسارات را جبران می نماید بدین ترتیب بیمه موجد نوعی اطمینان در مقابل مخاطره محتمل الوقوع تلقی می گردد( شرکت خدمات بیمه ۱۵ آبان،۱۳۹۳،۱۷).
۲-۲. تاریخچه بیمه
تاریخچه بیمه در جهان
نخستین نشانه هایی که از امر بیمه گری در جهان دیده میشود به قرون قبل از میلاد مسیح بر میگردد که بازرگانان فنیقی که به تجارت دریایی گندم مشغول بودند برای جلوگیری از زیان ناشی از حوادث سفرهای دریایی شیوه ای ابداع کردند که هر بازرگان مؤظف بود قبل از شروع سفر دریایی سهم اندکی از گندم خود را در اسکله بگذارد . بدین ترتیب با تــوجه به تعداد تجار و سفرهای متعدد دریایی حجم زیادی از اندوخته گندم تشکیل میگردید که از این ذخیره بـرای جبران خسارت بازرگانانی که کالای آنان در سفر های دریایی از بین میرفت استفاده می شد . در زمان فراعنه مصر ، صندوقهای تـعاون بـرای پرداختهای کفن و دفن وجود داشته . در فاصله سالهای ۹۱۶ تا ۷۰۰ قبل از میلاد مسیح نزد اهالی لوان در جزیره رودس زیان همگانی به عنوان یک رسم شناخته شده بود ، به این معنی که اگر کالایی برای نجات کشتی به دریا ریخته میشد کسانی که کالایشان نجات پیدا کرده بود بایستی خسارت بازرگانانی که کالاهای آنها برای نجات کشتی به دریا ریخته شده بود را جبران میکردند .
گاه شمار بیمه در جهان
