آمارهای جهانی حاکی از آن است که اولین شرط جذب درآمد حاصل از گردشگری در اقتصاد یک کشور، امنیت آن کشور است. این امنیت را نمی توان در دو بعد سیاسی و اجتماعی پیجویی کرد. جنگ، درگیری با همسایگان، ناآرامیهای خشن حاصل از رقابتهای سیاسی و آدمکشی، ناآرامیهای سیاسی حاصل از برخوردهای فردی، اغتشاشهای ناشی از اعتصاب نیروی کار، هرج و مرج حاصل از بیالتزامی شهروندان به رعایت قوانین و مقررات، بینظمی دستگاههای خدماتی، دولتی و … طیف گسترده فقدان امنیت کافی برای توسعه گردشگری را تشکیل می دهند .
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))
عدم وجود استانداردهای کیفی، علاوه بر عدم وجود کارگزارانی که قادر به تکلم به یک زبان بین المللی دیگر سوای زبان ملی باشند، موانع بزرگ توفیق کشور در رقابت، محسوب میشوند. بایستی اذعان نمود که اهمیت کیفیت و لزوم توجه به کارکردهای آن نزد مسئولان امور گردشگری ایران و سایر سازمانهای گردشگری شبهدولتی/ خصوصی شناخته شده نیست و توجه کافی به این مهم نمی شود .
از دیگر عوامل مهم در عدم کیفیت خدمات ارائه شده در ایران، عدم آشنایی عمیق با مفاهیم خدماتی، پایین بودن سطح دانش و مهارت های فردی در مراکز ارادهدهنده خدمات به گردشگری میباشد .
منظور از تأسیسات گردشگری، مجموعه امکاناتی هستند که از هنگام ورود یک گردشگر تا زمان خروج وی از کشور توسط بخش خصوصی، دولتی و عمومی به ارائه خدمات اقامتی و پذیرایی به وی میپردازند. تأسیسات گردشگری شامل هتلها، مهمانسراهای گردشگری، متلها، مسافرخانهها، مهمانپذیرها، زائرسراها، دهکدههای ساحلی و… میباشد و منظور از تسهیلات گردشگری، مجموعه فعالیتها و اقداماتی است که از هنگام ورود یک گردشگر تا زمان خروج وی از کشور توسط کلیه سازمانها، شرکتها و مؤسسات عمومی دولتی و خصوصی جهت سهولت بخشیدن به سفر وی صورت میپذیرد. تسهیلات گردشگری شامل تسهیلات ورزشی، تسهیلات فرهنگی ـ تفریحی، تسهیلات میزبانی، تسهیلات خرید، تسهیلات و خدمات اداری از جمله آژانسها و دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری، نیروی انتظامی، پست، گمرک، بانک، تسهیلات پذیرایی بین راهی، تسهیلات برگزاری سمینارها و همایشها و… میباشند .
نارساییهای موجود در روابط انسانی تأسیسات اقامتی و پذیرایی، عمدتاً ناشی از بیکفایتی مدیران و کارکنان است. عدم کارایی و اثربخشی و در نتیجه بهرهوری پایین مدیران تأسیسات اقامتی و پذیرایی را باید در اغلب موارد ناشی از عدم تمایل سرمایه گذاران ایرانی به استفاده از افراد متخصص و تحصیلکرده جهت اداره هتل نسبت داد. مالکین هتلها ترجیح می دهند که یا خود رأساً به اداره هتل بپردازند و یا یکی از اعضای خانوده خود را به مدیریت هتل بگمارند. این نقیصه با توجه به تفاوت مالکیت و مدیریت برای سرمایه گذاران و اعطای تسهیلات بانکی با شرایط بسیار سهل به هتلداران حرفهای جوان تا حدودی برطرف میگردد. در بعضی موارد نارسایی مدیریت از عدم سودآوری کافی ناشی می شود. این موارد عمدتآً به واسطه کوتاهی فصل رونق تأسیسات اقامتی که نرخ اشغال پایین را به همراه می آورد و یا عدم هماهنگی بین مراجع تأسیسات اقامتی و ظرفیت پذیرش رخ میدهد .
از جهت نیروی انسانی به استناد استانداردهای بین المللی باید بیشترین سهم کارکنان در بخشهای رستوران، آشپزخانه، خانهداری و لباسشویی که به طور مستقیم به ارائه خدمات اقامتی و پذیرایی میهمانان میپردازند، متمرکز شود. لیکن در ایران انباشت نیروی انسانی در بخشهای مدیریتی، مالی و اداری که خدمات مستقیم ارائه نمیدهند، جمع شده است، شایسته تأمل است. ضرورت تغییر سریع، منظم و کارامد در توزیع نسبی کارکنان تأسیسات اقامتی را مطابق با استانداردهای بین المللی مطلوب نمایان میسازد. بیلیاقتی کارکنان و آموزش ناقص و ضعیف پرسنل اقامتی و پذیرایی در همه جا، حتی در هتلهای پنج ستاره، نیز به چشم میخورد. این موضوع به ویژه در هتلهای جدید و درجه متوسط (۲، ۳ و ۴ ستاره) بیشتر مشهود است. با توجه به فاصله زیاد بین سطوح تحصیلی کارکنان تأسیسات اقامتی بر حسب استانداردهای بین المللی و سطوح تحصیلی کارکنان تأسیسات اقامتی ایران ضرورت آموزشهای تخصصی و نیمهتخصصی و تعلیم کارکنان ماهر و نیمهماهر مورد نیاز تأسیسات اقامتی، بیش از پیش نمایان می شود. هتلهای آموزشی یکی از ملزومات اساسی توسعه گردشگری هستند که چگونگی ارائه خدمات مطلوب به گردشگران را به صورت عملی آموزش می دهند. در حالی که در ایران تنها بخشی از هتل اوین (تهران) به آموزش اختصاص داده شده است و هیچ مرکز دیگری برای آموزش عملی خدمات گردشگری وجود ندارد .
به طور کلی، قوانین و مقررات گمرکی به گونه ای است که گردشگران به هنگام ورود و خروج ناگزیرند تا با مأموران گمرک روبرو شده و مراحل و تشریفات گمرکی را انجام دهند. نحوه رفتار مأموران گمرک تأثیر مستقیمی بر جذب یا طرد گردشگران دارد. فراهم نبودن امکانات و تسهیلات سهل و آسان در زمینه ورود و خروج اتباع خارجی در ایران، چالشی جدی به شمار می آید .
برای گردشگران پس از انتخاب مقصد، اولین گام در تمهید سفر، تهیه ویزا است. تا مدتی پیش برای اخذ روادید ورود به ایران، مراحل متعددی در برابر گردشگران قرار داشت که از تسلیم تقاضا به وزارت امور خارجه تا دریافت پاسخ نهایی در حدود یک ماه و در مواردی بیشتر به طول میانجامید. در حالی که، بر طبق قانون ورود اتباع خارجی مصوب ۱۳۱۰، اسامی اشخاص ممنوعالورود باید در دفاتر کنسولی خارج از کشور موجود باشد و در مورد سایرین، تقاضای دریافت روادید باید فوراً پاسخ داده شود .
نقش بانکها و مؤسسات اعتباری علاوه بر نقش غیرمستقیمی که در هتلسازی و ایجاد فضاهای مطلوب گردشگری دارند، ارائه خدمات نوین بانکی است. معمولآً یکی از مهمترین نیازهای گردشگران استفاده از ابزار جدید الکترونیکی نقل و انتقال و تبدیل پول، یعنی کارتهای هوشمند، است. این عامل و فراهمسازی آن در سیستم بانکی می تواند نقش بسیار مهمی در جذب گردشگر داشته باشد .
سفر به چین، دبی، هند، ترکیه، انگلستان و… سفر دریایی به مالزی و تایلند نشان میدهد که چرخه گردشگری در کشور ما یکطرفه شده است. اما از دلایل آن میتوان به این موضوع اشاره نمود که، در حالی که در کشور ما بستر مناسب برای جذب گردشگر آماده نشده است، کشورهای خارجی در این زمینه آمادگی کافی داشته و هر نوع پیشنهادی را با ارائه ویزیای فوری و تخفیفات مناسب در هتلها و بلیطهای رفت و برگشت و… پاسخ می دهند. آژانسهای مسافرتی فعال در کشور در سالهای اخیر رشد زیادی داشته اند که این رشد از نظر تعداد به دور از توجیه اقتصادی است و در برخی موارد عدم وجود آموزشهای کافی باعث ضربهپذیر شدن این بخش شده است و این مراکز را در آستانه خطر ورشکستگی قرار داده است. لذا اغلب دفاتر تلاش می کنند معضلات مالی خود را از طریق برگزاری تورهای خارجی ارزانقیمت برطرف نمایند .
ایجاد بیش از یک دهه رکود و از میان رفتن بازار گردشگری ایران، باعث شد که بسیاری از افراد مجرب و متخصص در سطوح سیاستگذاری و اجرایی ناگزیر شغل خود را تغییر دهند یا کشور را ترک نمایند .
یکی از مهمترین عوامل اشتیاق گردشگران در انتخاب یک کشور خاص برای سیر و سیاحت، پایین بودن هزینه سفر است. به گفته بعضی از دست اندر کاران صنعت گردشگری در کشور، هزینه سفر به ایران در مقایسه با کشورهای دیگر، به ویژه کشورهای همسایه، بسیار بالاست .
آن چه بیش از همه مورد توجه است شاید این مسأله باشد که حتی در عواملی که احساس می شود کشور ایران در حد استانداردهای بین المللی است، از نگاه گردشگران کرهای محدودیت وجود دارد. مواردی مانند امنیت لازم در خیابانها و معابر، و رفتار عمومی مردم با گردشگران حتی جزو عواملی هستند که پاسخ دهندگان به پرسشنامه اقبال منفی به آن نشان دادهاند. از آنجایی که همیشه مردم ایران جزو مردنان مهماننواز به حساب میآیند، می شود با این تصور که هنوز فرهنگ و ارتباطات بین المللی در ایران جایگاه خود را به درستی نیافته است، گفت که شاید در این جوامع فرصتها را نیز تبدیل به تهدید کردهایم. درست است که کمک بیدریغ، منشی انسان دوستانه و خیرخواهانه است؛ اما هجوم مردم بر سر یک گردشگر در معابر و… قطعاً کار پسندیدهای نیست؛ حال آن که برای کمک باشد.
عوامل اساسیای که از نگاه گردشگران به عنوان محدودیت شناخته شده اند نشان میدهد که کشور ایران هنوز نتوانسته تصویر واقعی، نه مناسب، از خود به جهانیان ارائه دهد.
منزوی بودن کشور ایران در عرصه بین المللی و تحریمها و مسایل و مشکلات، که به علت سیاستهای ایران از طرف کشورهای جهانی اعمال شده، تصویری نامطلوب ایجاد کرده که نیاز به تغییر اساسی آن دارد. سوای تمامی مسایل مهم بین المللی، صنعت گردشگری ساختارهای داخلی در اغلب موارد نتوانستهاند که به مقابله با این هجمه بپردازند.
عدم هزینهکرد مناسب برای تبلیغات و مقابله با مخدوشسازی چهره ایران در رصه بین المللی و ناگوارتر از آن، اعمال سیاستهایی که باعث داغ شدن تنور تبلیغات منفی علیه ایران می شود. اظهارنظرهای غیرکارشناسانه گاه و بیگاه افراد غیرمتخصص در مجامع عمومی و بین المللی با نام مردم کشور ایران، خود یکی از عوامل مخدوشسازی و سوءاستفاده رسانههای بین المللی است.
نمایندگیها و سفارتها و… کشورمان در اقصی نقاط جهان، به علت نداشتن برنامه خاص نتوانستهاند با تبلیغات صحیح و متناسب افکار عمومی جهان را نسبت به ایران تغییر دهند. فقدان محسوس منابع تبلیغاتی نظیر بروشورها، پوسترها و کتابها و … حتی در داخل ایران که به واسطه آن بتوان بعد از تغییر نگرش گردشگران خارجی از آنان به عنوان نماینده فرهنگی ایران استفاده کرد، از نقصانهای اساسی است. عدم استفاده از رسانههای اجتماعی قوی و جهانی، نظیر فیس بوک، توییتر و … برای تبلیغات این صنعت و ضعف ساختار IT از دیگر عوامل حائز اهمیت میباشد.
برای کشور ما تبلیغات باید دو بعد اساسی را پوشش دهد: یکی این که تبلیغات سوء رسانههای خارجی را خنثی کند و سپس به معرفی جاذبهها و داشتههای خود بپردازد. جلب نظر مساعد ایرانیان خارج از کشور و استفاده از آنان به عنوان سفرای فرهنگی ایران نیز می تواند راهگشا باشد.
ضعف زیرساختها همواره جزو مسایل اساسی در صنعت گردشگری ایران بوده است. مسأله حائز اهمیت شاید این باشد که دولت به عنوان متولی این امر باید در صف اول قرار گیرد؛ زیرا، تنها سازمان متبوع گردشگری، نمیتواند اقدامی در این زمینه انجام دهد. تجربه جهانی در اراتباط با مسدله جذب جهانگرد حاکی از آن است که به مناطق یا کشورهایی که فاقد امکانات رفاهی و زیرساختی هستند، گردشگر کمتری جذب می شود. در این راستا، کیفیت خدمات موجود در هتلهای ایران، در قیاس بین المللی نمیگنجد و بسیار هزینهبر است.
دولت، امکانات و خدمات و تسهیلات مالی مناسب، برای ایجاد تأسیسات گردشگری فراهم نمیکند. قیمت بالای زمین و هزینه های سنگین واردات لوازم اساسی جهت توسعه گردشگری، خود از مسایل مهم دیگر است. ضعف در زیرساختهای مخابراتی و اینترنتی و بخشهای حمل و نقل (چه زمینی، دریایی و یا هوایی)، بخش پایانه ها و فرودگاهها و… همگی جزو عوامل محدودیتزا برای گردشگران خارجی محسوب میشوند.
از آنجایی که کشور ایران رتبه چهل و یکم در میان شصت کشور شاخص میانگین مهارت زبان انگلیسی (EFEPI) قرار دارد (دانشنامه ویکیپدیا، ۲۰۱۴)، میتوان کشور ایران را جزو کشورهای ناآشنا با زبان انگلیسی قلمداد کرد.
از جمله سایر محدودیتهای اساسی پیش روی گردشگران خارجی در ایران، میتوان به موارد زیر اشاره کرد که برداشتن گامهایی جهت برطرف ساختن آنها بسیار مفید خواهد بود:
قوانین گمرکی دست و پا گیر و مشکلات صدور روادید
طرز برخورد نامناسب افراد شاغل در ادارات متبوع
مشکلات اساسی در خدمات بانکی و بیمهای
رفتارهای خارج از عرف بین المللی
کمسوادی یا بیسوادی اعلب کارگران شاغل در بخشهای مختلف گردشگری
عدم وجود زندگی شبانه، جداسازی جنسیتی و وجود مراکز تفریحی.
بر این اساس میتوان پیشنهادهای اجرایی زیر را در راستای برطرف نمودن محدودیتهای پیش روی گردشگران خارجی ارائه داد:
بهینهسازی عملکرد سیستم حمل و نقل زمینی، هوایی و دریایی
اعطای تسهیلات و حمایتهای لازم دولت از بخش خصوصی
تدوین و اجرای قوانین شفاف، جامع و معقول
تسهیل و تسریع در صدور روادید
تأمین خدمات بانکی و بیمهای در حد استانداردهای بین المللی
تشویق و حمایت از دفاتر خدمات مسافرتی
تربیت راهنمایان تور آشنا به زبانهای خارجی و فرهنگ ملل
استفاده از افراد دارای صلاحیت علمی، اخلاقی و فرهنگی جهت تصمیم گیری در مورد گردشگری و استفاده از کارشناسان مجرب چه در امور هنری و تبلیغی و چه در خصوص آشنایی با فرهنگها و اقوام و سلایق مختلف
اصلاح دید جامعه نسبت به گردشگران و آشناسازی آنان با جاذبههای جهانگردی ایران از طریق رسانههای گروهی
انجام تبلیغات گسترده در داخل و خارج از کشور
اصلاح تصویر مخدوش از امنیت کشور
ارتقای کیفیت خدمات و محصولات گردشگری
جلب همکاری و همسویی کلیه سازمانها
اطلاعرسانی کافی، مناسب و فراگیر از طریق وسایل ارتباط جمعی
۶-۵ محدودیتهای پژوهش
هر پژوهش علمی با محدودیتهایی روبرو است که در قسمت های مختلف فرایند پژوهش نمود پیدا می کنند. این پژوهش نیز مانند هر پژوهش علمی دیگر با محدودیت هایی رو به رو بوده است که در زیر به مهمترین آنها اشاره می شود:
تعدد شاخص های مرتبط با محدودیتهای مقصد، که به دلیل جلوگیری از طولانی شدن پرسشنامه برخی از شاخص ها با هم ادغام شدند.
