۳-۵-۲- مقاومت در مقیاس­های ریز
آن­چه در بخش­های قبل در رابطه با مقاومت الکتریکی در مواد ذکر شد، تنها برای مواد در مقیاس کپه­­ای مطرح گردید و هنگامی­که به ابعاد نانو می­رویم ممکن است بعضی از قوانین فیزیکی تغییر کنند. به عنوان نمونه ، یک سیم و اجزای یک مدار در مقیاس نانو ، لزوماً از قانون اهم پیروی نمی‌کنند . قانون اهم ، به جریان، ولتاژ و مقاومت بستگی دارد. اما در مقیاس نانو وقتی عرض سیم فقط به اندازه‌ی یک یا چند اتم باشد، الکترون‌ها باید در یک صف و به ترتیب و یک به یک از سیم رد شوند . بنابراین ممکن است قانون اهم در این مقیاس تا حدودی نقض شود و برای مواد نانویی باید بررسی صورت گیرد. در حقیقت در این مقیاس ، قوانین فیزیک کوانتوم وارد صحنه می‌شوند و امکان کنترل خواص ذاتی ماده از جمله دمای ذوب ، خواص مغناطیسی ، ظرفیت بار و حتی رنگ مواد ، بدون تغییر در ترکیب شیمیایی ماده وجود خواهد داشت. البته لازم به ذکر است که اختلافات قابل توجه در زمینه­ رسانندگی و عبور بارها از نانوماده­ای مانند نانوسیم که موضوع بحث ما می­باشد، هنگامی مشاهده می­ شود که قطر سیم با ابعاد اتمی قابل مقایسه باشد. راجع به این موضوع در ادامه بیشتر توضیح خواهیم داد.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۳-۵-۳- رسانش در سیم­های ریز
از دیدگاه رسانش می­توان سیم­های ریز را به سه ناحیه دسته­بندی کرد: ۱) ناحیه­ای که از قوانین مواد بصورت کپه­ای پیروی می­ کند که در مواد مختلف ابعاد متفاوتی دارند، اما می­توان گفت که برای سیم­هایی با قطر nm100 به بالا برای همه مواد صادق است. ۲) ناحیه­ای که تحت تاثیر اثرات کوانتمی و با ابعادی کمتر از مسیر آزاد میانگین ماده­ توده­ای است، و ۳) ناحیه­ای مابین این دو که در آن سیم­ها ابعادی از مرتبه­ی مسیر آزاد میانگین دارند. در ناحیه­ی اول که سیم­ها از خواص رسانشی مواد توده­ای مانند قانون اهم پیروی می­ کنند. در زیر توضیحی پیرامون دو ناحیه­ی دیگر می­دهیم.
۳-۵-۳-۱- رسانش در نانوسیم­ها در ناحیه­ی با اثرات کوانتمی
برای ناحیه­ی دوم که سیم قطری کمتر از مسیر آزاد میانگین ماده­ کپه­ای دارد و در آن اثرات کوانتمی بر ویژگی­های جابجایی اثر می­ گذارد، سیم، کوانتمی نامیده شده و می ­تواند شامل
نانوسیم­، نانومیله­ و نانولوله­هایی با قطرهای مطابق با این ناحیه­ ­باشد.
در این سیم­ها بعلت محدودسازی کوانتمی الکترون­های رسانش در جهت عرضی سیم، انرژی عرضی آن­ها به یک سری از مقادیر مجزای E₀ (انرژی حالت پایه)، E₁، و ….. کوانتیده می­ شود. یک نتیجه­ این کوانتیده­سازی انرژی، می ­تواند همان عدم پیروی از قانون اهم برای سیم­های کوانتمی باشد. بدنبال کوانتیده شدن انرژی الکترون، مقاومت نیز کوانتیده می­گردد. این گسسته شدن مقاومت، در محدوده­ رژیم نقل و انتقالات بالستیک که ابعادی قابل مقایسه با طول موج فرمی دارند می­باشد. در این حالت مقاومت مقادیری متناسب با  دارد، که تغییراتی پله­ای با اندازه را بعلت محدودسازی توابع موج الکترونیکی توسط سطح، نشان می­دهد. همان­طور که مشاهده می­ شود A مساحت سیم و شامل قطر آن بوده و _Fλ طول موج فرمی بوده و طبق تعاریف بخش ۳-۴-۵ متناسب با بردار موج و در نتیجه انرژی فرمی می­باشد، در نتیجه کوانتیده شدن مقاومت بعلت کوانتیده بودن انرژی قابل توجیه است. نقل و انتقال در این مقیاس با بهره گرفتن از فرمول لاندا-بوتیکر^[۲۱] بخوبی توصیف می­گردد.
اهمیت این کوانتیده­سازی تناسب معکوس با قطر نانوسیم برای ماده­ داده شده نیز می­باشد.
در عمل کوانتیده­سازی رسانندگی نیمه­هادی­ها برای سیم­هایی با ابعاد عرضی زیادتر از فلزات مشاهده شده است.
بین این ناحیه و ناحیه­ی بالک با رژیم نقل و انتقال نفوذی^[۲۲] و تبعیت از قانون اهم، ناحیه­ایست که کم­تر به آن پرداخته شده است. در قسمت­ های بعد به بررسی این ناحیه، ­جاییکه بیان شد سیم ابعادی از مرتبه­ی مسیر آزاد میانگین دارد، می­پردازیم.
۳-۵-۳-۲- پیشینه­ی محاسبه­ی رسانندگی در ابعاد ریز نزدیک به مسافت آزاد میانگین
اندازه ­گیری اثرات اندازه و سطح مربوط به مقاومت ویژه در رساناها بخش وسیعی از توجهات در چند دهه­ گذشته بوده است . در فلزات در دماهای معمولی، مسافت آزاد میانگین الکترون­های رسانش خیلی کوچک­تر از کوچک­ترین اندازه یا ابعاد نمونه بوده و از این رو رسانندگی الکتریکی مستقل از اندازه و شکل آن است. در دماهای پایین بعلت کاهش نوسانات گرمایی شبکه، مسافت آزاد میانگین افزایش زیادی یافته و شرط بالا برای فیلم­ها و سیم­های خیلی نازک قابل تعمیم نخواهد بود.
اگر الکترون­ها در سطح داخلی فلز بازتاب آینه­ای پیدا کنند، رسانندگی شبیه حالت نمونه­های کپه­ای باقی خواهد ماند، زیرا ممنتوم حاصل از برخورد یک الکترون با سطح در جهت میدان ضایع نخواهد شد. اگر برخوردها در سطح ناکشسان باشند، رسانندگی بعلت افزایش انتقال تکانه (در طول میدان) از الکترون­ها به شبکه تنزل خواهد یافت. بنابر این لازم است تا پارامتری تعریف کرد که احتمال پراکندگی کشسان الکترون در سطح را معین کند.
تحقیقات نظری قبلی در این زمینه به دو دسته بندی تقسیم می­گردند، محاسبه­ی تقریبی و محاسبه­ی دقیق.
در اولی مهمترین مورد، روش معرفی شده توسط لوویل^[۲۳] (۱۹۳۶) است که بر پایه­ این فرض ساده­ است که همه مسیرهای آزاد در سطح شروع می­شوند، که اگر نمونه در مقایسه با مسافت آزاد میانگین نازک باشد، بطوری­که تعداد برخوردهای دور از مرز خیلی کمتر از تعداد برخوردها با سطح باشد، فرض قابل قبولی است. این روش بوسیله­ی لوویل (۱۹۳۶) برای فیلم­های نازک و بوسیله­ی آندره^[۲۴](۱۹۴۹) برای سیم­های نازک بکار رفت .
یکی از کار محاسباتی دقیق که تا کنون گزارش شده است، توسط فاچز^[۲۵](۱۹۳۸) ارائه شده، که روش­های تئوری ملکولی فلزات را برای مشکل رسانندگی الکتریکی یک فیلم نازک بکار برد و عبارتی قابل قبول برای طیف کاملی از ضخامت­ها بدست آورد. در ادامه از محاسبات فاچز و کارهای جدیدتر جهت تعیین مقاومت در ابعاد نانومتری استفاده خواهیم کرد.
۳-۵-۳-۳- رسانش در نانوسیم­های بس­بلور با ابعاد نزدیک به مسافت آزاد میانگین
برای جامدات با ابعاد محدود، تاثیرات اندازه­ کلاسیکی و همچنین کوانتمی وقتی قابل مشاهده خواهد بود که ابعاد ماده در حالت کلاسیک به مقدار مسافت آزاد میانگین الکترون و یا در حالت کوانتمی به طول موج فرمی، λ_F، نزدیک شود . مواد در ابعاد نانومتر بعلت وجود مراکز پراکندگی اضافی برای الکترون­های رسانش که در ادامه بیان خواهند شد، مقاومت ویژه­ی بیشتری دارند. افزایش مقاومت وقتی دیده می­ شود که حداقل یکی از ابعاد به مسیر آزاد میانگین الکترون­ها نزدیک شود، در نتیجه برخوردهای الکترون­ها با سطوح و مرزدانه­ها^[۲۶] در مقایسه­ با برخوردها با دیگر عیوب و ناخالصی­های شبکه قابل توجه می­ شود.
همچنانکه پیش­تر گفتیم مقاومت در فلزات به شکل و ابعاد آن وابسته نیست. در فیلم­های نازک دو مکانیسم می­توانند جهت توضیح وابستگی مقاومت ویژه به سطح بکار روند: یکی پراکندگی سطحی و دیگری پراکندگی مرزدانه. مشاهدات تجربی و نظری نشان می­ دهند که این مکانیسم­ها برای نانوسیم­هایی که دو بعد در حد نانو دارند نیز برقرار بوده و مقاومت ویژه در محدوده­ای خاص با کاهش عرض سیم افزایش پیدا می­ کند.
برای فیلم­های فلزی نازک، وقتی ضخامت فیلم تا زیر مسیر آزاد میانگین الکتریکی حالت توده­ای کاهش می­یابد، مقاومت ویژه افزایش خواهد یافت. کارهای اولیه توسط فاچز و ساندهیمر^[۲۷] (تئوری FS) ، این اثر را به پراکندگی پخشی^[۲۸] در مرزهای فیلم نسبت دادند، که در اصل یک محدودیت در مسیر آزاد میانگین وضع می­ کند (شکل (۳-۳)). با کاهش ابعاد و افزایش این پراکندگی­ها، از آن­جا که مقاومت ویژه بطور معکوس با مسیر آزاد میانگین متناسب است، مقدار مقاومت بطور پیوسته افزایش می­یابد. تحلیل آن­ نیز شامل مستقل از جهت بودن نسبتی از تابع توزیع الکترونی در سطوح فیلم (پراکندگی پخشی) در حل معادله­ جابجایی بولتزمن است.

شکل (۳-۳) تشریح تفاوت بین پراکندگی آینه­ای و پخشی سطح. یک الکترون ورودی(e^-) با سطح فلز برخورد می­ کند. برای بازتاب آینه­ای، مولفه­ی ممنتوم در طول میدان بکار رفته، معکوس می­باشد، در حالی­که برای بازتاب پخشی چنین نیست و الکترون بازتابی با جهتی تصادفی از ممنتوم دارد، در نتیجه شار جریان خالص کاهش می­یابد (افزایش مقاومت).
در اینجا از یک رویکرد ساده و انعطاف­پذیر مرتبط با روش چامبرز^[۲۹] استفاده می­کنیم که برپایه­ی استدلالات نظریه­ جنبشی، به جای حل معادله­ بولتزمن می­باشد. در این تحلیل تنها پارامترهای ناشناخته P، نسبت الکترون­هاییست که در سطح فیلم بطور آینه­وار منعکس می­ شود.
در اواخر ۱۹۶۰ انحرافات قابل توجهی از تئوری FS پیدا شد . این انحرافات بطور خاص با کار تئوری انجام شده توسط مایاداس^[۳۰] و شاتکس^[۳۱] حل گردید (تئوری ^[۳۲]MS). این نظریه افزایش مقاومت ویژه­ی فیلم­های نازک را به پراکندگی مرزدانه، که به اثر اندازه­ فاچز اضافه شده، نسبت می­دهد. کلید این کار در این بود که تا حدود ضخامت فیلم از مرتبه­ی µm1، قطر ذره­ای متوسط فیلم تقریباً برابر ضخامت فیلم است، که بعلت نوع رشد فیلم­های نازک می­باشد. هنگامی­که به سمت فیلم­های نازک­تر می­رویم، اندازه­ ذره­ای میانگین کاهش یافته و منجر به حضور مرزدانه­های بیشتر و از این­رو افزایش در مقاومت ویژه می­گردد. در تحلیل آن­ها مقاومت ویژه بعلت پراکندگی مرز دانه که از نوع پراکندگی پخشی است تا حد زیادی افزایش می­یابد. هر دو تئوری FS و MS می­توانند توافق قابل قبولی با داده ­های تجربی برای حالات مختلف را فراهم کنند . پارامترهای اصلی تئوری MS، P و ضریب بازتاب الکترون، R (احتمال میانگین بازتابش الکترون­ بوسیله­ی یک مرزدانه یا بازتابش پخشی) می­باشند.
بعنوان مثال برای طلا، R توسط پتانسیل­سنجی STM برای تک مرزدانه­ها از ۴/ ۰تا ۹/۰ اندازه ­گیری شده است . R را می­توان به آسانی و با فرض این­که مرزدانه برابر یک ردیف گم شده از اتم­ها است و در نتیجه ارتفاع سد الکترونیکی بعلت پتانسیل تصویری در زیر تراز تهی بطور موثر کاهش می­یابد، تخمین زد (شکل (۳-۶)). با بهره گرفتن از روش WKB برای طلا در سطح فرمی مقدار ۸۵/۰ R= بصورت نظری بدست می ­آید.

شکل (۳-۴) توضیح منشاء پراکندگی مرز-دانه. دوایر نشان­دهنده اتم­ها هستند و مرزدانه شامل یک ردیف گم شده از اتم­ها می­باشد. پتانسیل الکتریکی در بالا بصورت خط پر نشان داده شده و منحنی نقطه­ای آن­چه که سد الکترونیکی بدون پتانسیل تصویری خواهد بود را نشان می­دهد.
بر طبق این مدل مقاومت ویژه در نانوسیم­های طلا را بصورت نظری و تجربی مورد بررسی
قرار می­دهیم.
۳-۵-۳-۴ اندازه ­گیری تجربی مقاومت ویژه­ی نانوسیم طلا
یک سری از سیم­های طلا با سطح مقطع ۲۰ در ۱۵ الی ۸۰ نانومتر با ارتفاع nm500 داریم که با روش لیتوگرافی پرتوی الکترونی روی زیرلایه­ی Si تولید شده و مقاومت ویژه­ی تک نانوسیم، با روش اندازه ­گیری مقاومت چهار قطبی^[۳۳] در اتصال به کامپیوتر بدست آورده شده است. در این کار قبل از اندازه ­گیری مقاومت مورد نظر، سیم برای ۱۲ ساعت تا دمای c350⁰ بازپخت می­گردد تا پراکندگی ناخالصی زمینه که ناشی از وجود نقص و ناخالصی است، کاهش یابد. بعلت اثرات نامناسب گرمای ژول و نارسایی کاهش تحرک الکترونی در سیم­های باریک، در طول سنجش، جریان زیر µA50 نگه داشته می­ شود. برای هر سطح مقطع اختیاری آزمایش چهار بار انجام می­گیرد، که در نتیجه مقدار خطا به حدود Ωµ۵/۰± می­رسد. آزمایش­ها در دمای اتاق انجام می­گیرد و در نتیجه پراکندگی فونون- الکترون در مقاومت زمینه شرکت می­ کنند. نموداری از مقاومت ویژه­ی اندازه ­گیری شده بصورت تابعی از عرض سیم (یک ضلع مستطیلی سطح مقطع در nm20 ثابت می­ماند) در شکل (۳-۵) نشان داده شده است، که مربوط به دو نوع نانوسیم با اندازه دانه­ای متوسط ۲۰ و nm40 (بعد از بازپخت) می­باشد.
همان­طور که دیده می­ شود، برای حالتی که اندازه متوسط دانه nm20 است، وابستگی به اندازه برای مقاومت ویژه مشاهده نمی­گردد .
اما در حالتی که اندازه متوسط دانه nm40 (اندازه ­گیری شده توسط STM) است، زمانی که عرض سیم به زیر nm50-45 می­رود، مقاومت ویژه شروع به افزایش می­­کند. پس نیاز به توضیح دو حالت وجود دارد، ۱) وابستگی مقاومت ویژه به عرض نانوسیم، ۲) وابستگی به
اندازه­ متوسط ذره که در بحث تئوری به بررسی آن­ها می­پردازیم.
باید اشاره شود که از nm10 به پایین که تقریباً جزء محدوده­ سیم­های اتمی محسوب می­گردد و مقاومت کوانتیده است، آزمایش انجام نشده است.

شکل (۳-۵) نمودار اندازه ­گیری شده بصورت تجربی از وابستگی مقاومت ویژه به عرض سیم برای یک اندازه ذره­ای متوسط nm20 (دوایر پر) و nm40 (مثلث­ها) .
۳-۵-۳-۵- محاسبات نظری مقاومت ویژه­ی نانوسیم­ها
فرض می­کنیم که جملات پراکندگی سطحی (حالت FS) و پراکندگی مرزدانه (حالت MS) با زمان­های واهلش^[۳۴] t_FS و t_MS توصیف می­شوند. می­توان مقاومت ویژه­ی کل را به راحتی با محاسبه­ی هردو جمله بطور مجزا و ترکیب آن­ها تخمین زد. مقاومت ویژه­ی کل با یک زمان ترکیبی  توصیف می­ شود.
با دنبال کردن رویکرد چامبرز ، می­توان مولفه­ی پراکندگی سطح مقاومت ویژه برای یک سیم با سطح مقطع مستطیلی را محاسبه کرد.
مسافت آزاد میانگین در اینجا با نماد λ، نسبت الکترون­هایی که از سطح بلور بطور آینه­ای منعکس شده ­اند،P، و عرض و پهنای سیم به ترتیب w و h (سطح مقطع سیم) و ضریب بازتاب مرزدانه، R هستند.
در حضور دیواره­ های پتانسیلی انعکاسی و بازتاب­های چندگانه­ی الکترون­های رسانش در این دیواره­ها که فاصله­ی جدایی متوسطی برابر اندازه­ متوسط ذره (خرده بلورها) دارند، هنگامی که اندازه­ خرده بلور برابر یا کوچک­تر از ضخامت فیلم نازک یا نانوسیم می­گردد، مسافت آزاد میانگین دچار تغییراتی می­ شود که برای بس­بلورهای مختلف محاسبه می­گردد .
برای مولفه­ی وابسته به اندازه (سطح مقطع سیم)،­ مقاومت ویژه بدست می ­آید:

(۳-۱۲)
که ρ_۰ مقدار مقاومت ویژه­ی کپه­ای است. در این رابطه انتگرال­ها در مختصات استوانه­ای و بر روی طول و عرض سیم (x و y) و ارتفاع سیم بر حسب زاویه­ی فضایی که جاروب می­ کند (θ و ) گرفته شده و hw مساحت سطح مقطع سیم است.
با بهره گرفتن از مدل MS نیز مولفه­ی مرزدانه­ی مقاومت ویژه بصورت زیر داده می­ شود:
(۳-۱۳)
که:

بی شک دریافت هدیه و گرفتن جایزه روش تبلیغاتی مرثر و کارسازی است. اثر نامحسوس این روش ایجاد یک نوع حق شناسی در مخاطبین و مشتریان است. اهداء جوایز با ترتیب دادن مسابقات و قرعه کشی ها انجام می گیرد، اما جریان کار باید به نحوی باشد که این عمل بدون غل و غش و خطاکاری صورت گیرد تا موجبات سلب اعتماد مردم را فراهم نکند. این هدایا باید ظریف و مرغول تهیه شود و به ویژه در زمان و مکان مناسب اهداء گردد . موقعیت هایی که می توان مبادرت به اهداء هدیا نمود بسیار است و باید طراحان و مجریان تبلیغاتی مناسبت ها را کشف و هماهنگی های لازم را معمول دارند و به ویژه تناسب نوع هدیه با سن و جنس و شکل و موقعیت گیرندگان را دریابند تا مشکلی پیش نیاید و نقض غرض حاصل نشود. به غیر از مواردی که در بالا بیان شد، رسانه های دیگری نیز برای تبلیغات به کار روند که عبارتند از احجام هوایی یا پیامها – عکس برگردان، نقاش خرید و نقاط فروش و مسابقه.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

• • اینترنت

پیامها ، نامه ها ، اگهی ها ، بروشورها و مجلات الکترونیکی را می توان در زمره جدیدترین ابزار تبلیغات در عصر کنونی به حساب آورد که بر بستر اینترنت قابل دسترس هستند . استفاده از رنگهای مختلف و تصاویر زیبا و جذاب سعی در جلب مخاطب بیشتر دارد و بازاریابی از طریق اینترنت را برای فروش محصول و خدمت به روشی نو و جدید در کشور ها تبدیل کرده است و سازمان های تبلیغاتی نیز سعی در تغییر رویکرد و نگرش خود به سوی اینگونه از تبلیغات دارند (متولی ، ۱۳۸۲).
۲-۲-۳-۴) عوامل موثر بر تبلیغات
بازاریابان جهانی، با طیف وسیعی از رسانه های گوناگون، سروکار دارند. انواع رسانه ها در همه کشورها در دسترس نیستد و حتی اگر در دسترس باشند، از لحاظ مسائلی همچون کیفیت و قابلیت های فنی برای پخش و انتقال پیام به مخاطبان، ممکن است محدود باشند. مثلاً در برخی از کشورها، محدودیت های زمانی برای پخش پیام های تبلیغاتی در رادیو و تلویزیون در نظر گرفته شده است؛ در حالی که برخی دیگر از کشورها، محدودیت زمانی وجود ندارد. بنابراین، در بازاریابی جهانی، علاوه بر در نظر داشتن تأثیر عوامل محیطی و فرهنگی، به محدودیت ها، عوامل فنی و وجود امکانات و ابزار، برای انتقال پیام نیز باید توجه داشت. نادیده گرفتن عوامل مذکور، شرکت های جهانی را در تصمیم گیری بهینه دچار مشکل می کند. در طراحی و اجرای تبلیغات جهانی، به جز عواملی که بیان شد، به عوامل زیر نیز باید دقت کرد:

• • توجه به عادات مردم در استفاده از رسانه ها

در جوامع و بازارهای هدف مختلف، مردم، تحت تأثیر رسانه های خاصی هستند. اعتبار پیام رسانی و تأثیر رسانه ها در جوامع مختلف، متفاوت است. در برخی از جوامع، تلویزیون، و در جاهای دیگر، رادیو، و در برخی دیگر از جوامع، روزنامه های محلی، تأثیر بیشتری دارند. بنابراین، در تبلیغات جهانی، رسانه ها باید با توجه به اعتبار پیام رسانی آنها و عادات مردم در استفاده از رسانه های خاص، انتخاب شوند. به عنوان مثال، در آمریکای شمالی، تبلیغات از طریق تلویزیون و رادیو، همان تأثیر را دارد تبلیغات از طریق سینما، تابلوهای کنار جاده ای و همچنین تبلیغات از طریق پست. در حالی که در کشورهای کمتر توسعه یافته، تأثیر تبلیغات از طریق پست، اندک است و رسانه های صوتی و تصویری، بیشترین تاثیر را در انتقال پیام تبلیغاتی دارند. ـ سطح سواد در انتقال پیام، بسیار مهم است. در کشورهایی که درصد باسواد کمتر است، تاثیر تبلیغات از طریق رسانه های تصویری و صوتی بیشتر خواهد بود.

• • تأثیر شبکه های ماهواره ای

تاثیر شبکه های ماهمواره ای که در حقیقت، تحت کنترل دولت ها نیستند، انقلابی در تبلیغات تلویزیونی ایجاد کرده است. برترین این شبکه ها، از نظر آگهی شبکه «اسکای» است که در اغلب کشورها، حضور دارد. صاحب این شبکه، «روپرت مرداک» در سال ۱۹۹۳، ماهواره «استار» را نیز خریداری کرد که جمعاً، ۴۵ میلیون نفر را از مصر تا مغولستان، پوشش می دهد. شبکه ماهواره ای «ام.تی.وی» ۲۵۰ میلیون مشترک را در بیش از ۶۰ کشور جهان و کانال «دیسکاوری»، ۸۷ میلیون مشترک را در بیش از ۹۰ کشور دنیا پوشش تصویری می دهند. با توجه به پوشش وسیع ماهواره ها، در تبلیغات جهانی از این طریق، باید از محصول جهانی با یک نشان، استفاده شود. زبان انگلیسی، زبان اصلی اغلب ماهواره هاست، ولی در عین حال، حرکت به سوی محلی کردن ماهواره ها نیز آغاز شده است (علیئی، ۱۳۹۰).
۲-۲-۳-۵) ده فرمان تبلیغات
تبلیغات موفق و مؤثر نیازمند رعایت یکسری اصول و قواعدی است که عبارتند از :

1. 1. توجه را جلب کند

جلب توجه در تبلیغات یک شرط لازم است اما کافی نیست تبلیغ خوب تبلیغی است که بتواند توجه مخاطبین بازار هدف را به سوی خود جلب کند.

1. 1. شفافیت ظاهری

در تبلیغ باید تصاویر ، کلمات و مفاهیم روشن و گویا باشند زیرا در غیر این صورت باعث تشدید موانع ادراکی می شوند.

1. 1. تمرکز بر نکات اصلی و مهم

یک تبلیغ نباید به بیش از یک یا دو ارزش یا « منفعت اصلی » توجه و تمرکز نماید. تبلیغات با اطلاعات زیاد و اضافی در خاطر مخاطب جا نمی افتد .

1. 1. قابل درک و معتبر باشد

تبلیغات باید به زبان مشتری و در ذهنیت و تصورات او بگنجد . مردم بسیاری از نکات پیچیده و فنی را نمی گیرد تبلیغات و ادعاهای آن باید از دید مشتری منطقی به نظر برسند. یعنی قابل اعتبار باشند.

1. 1. احساسات مثبت

تبلیغات باید در مشتری احساسی مثبت باشد نسبت به محصول آن شرکت ایجاد کند . در غیر این صورت مشتری به آن توجه نخواهد کرد .

1. 1. متناسب بودن با نوع محصول

سبک تبلیغات باید با نوع محصول و نام و نشان آن انطباق داشته باشد.

1. 1. تداوم سبک

سبک تبلیغات باید در یک دوره طولانی حفظ و از تغییرات شدید در سبک تبلیغ و آژانسهای تبلیغاتی خودداری شود.

1. 1. همخوانی با دنیای مشتری

در تبلیغات باید به این نکته مهم توجه کنیم که ارتباطات و تبلیغات با گیرنده شروع می شود. نه فرستنده و به همین دلیل تبلیغ مؤثر تبلیغی است که با دنیای مشتری و مخاطب نزدیک باشد. مشتریان در بازارها و محیط های بین المللی نیازمند پیام های دلخواه خودشان هستند .

این مدل­ها بر خلاف مدل­های صفر معادله­ای، از یک معادله برای انتقال کمیت آشفتگی استفاده می­ کنند. این معادله ارتباط بین مقیاس سرعت نوسانی و کمیت آشفتگی می­باشد که جذر انرژی جنبشی آشفتگی به‌عنوان مقیاس سرعت در حرکت آشفته مد نظر می­باشد و مقدار آن توسط معادله انتقال محاسبه می­گردد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳-۴-۳-۳ مدل­های دومعادله­ای
مدل­های دو معادله­ای ساده­ترین مدل­ها هستند که قادرند نتایج بهتری در جریان­هایی که مدل طول اختلاط نمی­تواند به صورت تجربی در یک روش ساده مورد استفاده قرار بگیرد، ارائه دهند. به طور مثال جریان­های چرخشی از این نمونه­اند. تقسیم ­بندی این مدل­ها بر اساس محاسبه تنش رینولدز و یا ویسکوزیته گردابه­ای به صورت زیر است:
ویسکوزیته گردابه­ای
جبری
تنش رینولدز غیرخطی
این مدل­ها، دو معادله دیفرانسیلی را حل می­ کنند. به معادله k که از قبل بوده، معادله ɛ هم اضافه می­ شود. معادله انرژی جنبشی، k، بیان­کننده مقیاس سرعت است، بدین صورت که اگر قرار باشد سرعت­های نوسانی مورد بررسی قرار بگیرند، می­توان جذر انرژی جنبشی حاصل از آشفتگی در واحد جرم را به عنوان مقیاس در نظر گرفت، معادله نرخ میرایی انرژی جنبشی، ɛ، نیز مقیاس طول است. در حقیقت مقیاس طول، اندازه گردابه­های بزرگ دارای انرژی جنبشی را می­دهد که باعث انتقال آشفتگی در توده سیال می­ شود.
۳-۴-۳-۴ مدل­های دارای معادله تنش
نرم­افزار Flow3D مدل آشفتگی جدیدتری بر مبنای گروه ­های نرمال شده رینولدز پیاده­سازی کرده است. این دیدگاه شامل روش­های آماری برای استحصال یک معادله متوسط­گیری شده برای کمیت‌های آشفتگی است. مدل­های بر پایه RNG k-ɛ از معادلاتی استفاده می­ کند که شبیه معادلات مدل آشفتگی k-ɛ است اما مقادیر ثابت معادله که به صورت عملی در مدل استاندارد k-ɛ یافت شده‌اند، صریحاً از مدل RNG k-ɛ گرفته شده ­اند. از این ­رو، مدل RNG k-ɛ قابلیت اجرایی گسترده‌تری نسبت به مدل استاندارد k-ɛ دارد. بویژه مدل RNG k-ɛ برای توصیف دقیق­تر آشفتگی جریان­های با شدت کمتر و جریان­هایی با مناطق دارای برش، قوی­تر شناخته شده است. در معادله RNG k-ɛ، فرمول تحلیلی برای محاسبه عدد پرانتل آشفته وجود دارد ولی در مدل k-ɛ، از یک مقدار ثابت که استفاده کننده­ مدل به آن معرفی می­ کند استفاده می­گردد. در مدل RNG k-ɛ، تأثیر گرداب در آشفتگی لحاظ می­گردد لذا دقت حل جریان­های چرخشی را بالا می­برد.
نرم­افزار Flow3D از پنج مدل آشفتگی طول اختلاط پرانتل، مدل تک معادله­ای، دومعادله­ای k-ɛ، دومعادله­ای RNG k-ɛ و روش گردابه­ای بزرگ (LES) بهره می­برد.
۳-۴-۴ شبیه­سازی عددی مدل
در این تحقیق، شبیه­سازی عددی شامل دو قسمت می­باشد:
۱- قسمت اول مربوط به شبیه­سازی هیدرولیک جریان عبوری از سازه ترکیبی سرریز - دریچه است که آزمایشات بکار رفته جهت واسنجی مدل، در کانال با مقیاس کوچک انجام شده است. کانال با مقیاس کوچک دارای طول ۷/۳ متر، عرض ۵/۱۳ سانتی­متر و ارتفاع ۳۰ سانتی­متر بوده که سازه ترکیبی مورد نظر با ضخامت ۳ میلی­متر و در فاصله ۲ متری از ابتدای کانال تعبیه شده است.
همچنین با بهره گرفتن از مدل واسنجی شده با داده ­های آزمایشگاهی مربوط به هیدرولیک جریان، مدل­هایی مربوط به سازه ترکیبی همراه با انقباض جانبی مدل شده و تأثیر میزان انقباض سرریز- دریچه بر نسبت دبی عبوری از روی سرریز به دبی عبوری از زیر دریچه بررسی شد.
۲- قسمت دوم مربوط به شبیه­سازی حفره آبشستگی در پایین­دست سازه ترکیبی سرریز- دریچه است که برای شبیه­سازی عددی آبشستگی، از آزمایشات انجام شده توسط شهابی و همکاران (۱۳۸۹) در کانال با مقیاس بزرگ استفاده شده است. کانال با مقیاس بزرگ دارای طول ۱۲ متر، عرض و ارتفاع ۶/۰ متر است. کف کانال به ارتفاع ۲۵ سانتی­متر از رسوبات یکنواخت با D₅₀= 1.5 mm و ضریب یکنواختی ۱۸/۱ پوشانده شده است. دریچه و سرریز ترکیبی با ضخامت ۶ میلی­متر و در فاصله ۴/۶ متری از ابتدای کانال نصب شده است.
پس از واسنجی نرم­افزار، مدل برای شرایط هندسی و هیدرولیکی مختلف اجرا شد و با انتگرال‌گیری پروفیل سرعت بالای سرریز و زیر دریچه، نسبت دبی عبوری از روی سازه به دبی عبوری از زیر دریچه () محاسبه شد. مشخصات مدل­سازی­های انجام شده برای آبشستگی در جدول (۳- ۳) ارائه داده شده است.
جدول ۳-۳ محدوده داده ­های به­کار رفته جهت شبیه­سازی آبشستگی

مراحل اصلی شبیه­سازی عددی در نرم­افزار Flow3D عبارتند از:
۳-۴-۴-۱ ترسیم هندسه مدل
در صورتی که هندسه مدل آزمایشگاهی به صورت منظم باشد می­توان شکل آن ­را در خود نرم‌افزار Flow3D ترسیم نمود اما در صورتی که مدل مورد نظر شکل نامنظم داشته باشد نرم­افزار قادر خواهد بود فایل­های ایجاد شده در نرم­افزارهایی نظیر اتوکد^[۵۲] و همچنین فایل­های توپوگرافی به صورت X, Y, Z را مورد استفاده قرار دهد. در این تحقیق، مدل­های بکار رفته در خود نرم­افزار ترسیم شده است.
۳-۴-۴-۲ شبکه­بندی حل معادلات جریان

در حالیکه

حیطه موضوعات یادگیری عمدتا استراتژیک است.

۱۳

سبک های یادگیری ضمنی و متفاوت است.

در حالیکه

سبک های یادگیری تاحدزیادی مشخص ، مشابه و قابل شناسایی است.

۲-۱۵- مدیریت دانش:
مدیریت دانش به عنوان روشی برای ساده سازی ، توسعه و بهبود فرایند های خلق ،اکتساب و جمع آوری ، به اشترک گذاری و انتشار دانش در سازمان تعریف شده است.مدیریت دانش ، مدیریت فعالیت های دانش برای سازمان می باشد ، به عبارت دیگر ، با شناخت دانش سازمان واهرم نفوذ قرار دادن آن در محیط کسب وکار ، به سازمان در رقابت با سایر سازمان ها کمک می کند(لونگ،۲۰۰۱). توبین ^۱(۲۰۰۳) مدیریت دانش را فرایند یافتن ،انتخاب ،سازماندهی ، پالایش و نمایش اطلاعات در جهتی می داند که درک کارمند را در یک حیطه خاص مورد علاقه او افزایش دهد(بابایی ، ۱۳۸۳).

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

مدیریت دانش ،فرایند جمع آوری ، ایجاد واستفاده از تخصص افراد سازمان و فرایند خلق ، ارائه و انتشار ، ارتقا و به کارگیری دانش در راستای اهداف و مقاصد و فعالیت های سازمان است(امین مقدم وستوده ریاضی، ۱۳۸۷).
۲-۱۶- دانش سازمانی:
نونکا و نکراگ^۱ (۲۰۰۹)دانش را از جنبه سازمانی مد نظر قرار داده و معتقدنددانش به صورت بالقوه به موضوع وضعیت سازمان درجهت اخذ تصمیم مناسب کمک می کند و در عمل نیز به اقدام درست و به موقع منجر می شود (نیلز وجانسون، ۲۰۱۰).۳۰
فرایند خلق دانش سازمانی از چند مرحله تشکیل شده است که با خلق دانش آغاز شده وبه مراحل استفاده ، انتقال ، تسهیم و هم چنین ذخیره و بازنمایی برای استفاده های آنی منتهی می شوند(لیندر و والد ، ۲۰۱۱).
۲-۱۷- فرایند یادگیری سازمانی از دیدگاه صاحب نظران مختلف :
۲-۱۷-۱-هابز
همان طور که در شکل (۲-۱۷) آمده است فرایند یادگیری سازمانی از دیدگاه هابز عبارتند از کسب دانش ، توزیع اطلاعات وحافظه سازمانی مباشد که در ادامه به شرح هر یک خواهیم پرداخت:

شکل شماره (۲-۱۷): فرایند یادگیری سازمانی از دیدگاه هابز

• کسب دانش : یادگیری زمانی اتفاق می افتد که سازمانی دانش لازم را کسب کند.کسب دانش یا حقایق واطلاعات از طریق کنترل محیط ، استفاده از سیتم های اطلاعاتی برای ذخیره کردن اطلاعات ، بازیافت اطلاعات ف انجام تحقیقات ، اجرا ،آموزش و مانند این ها صورت ، ۱۳۸۱).

• توزیع اطلاعات: در این فرایند سازمان در اطلاعات بین واحدها و افراد سهیم می شود.به بیان دیگر توزیع اطلاعات به فرایندی اشاره دارد که از طریق آن سازمان مشترکا با واحدها و اعضای خود دراطلاعات کسب شده شریک می شود و از این طریق یادگیری ارتقا می یابد ودانش وآگاهی جدیدی ایجاد می شود( علامه و مقدمی ، ۱۳۸۸).

• تفسیر اطلاعات: برای این که اطلاعات به صورت مشترک مورد استفاده قرار گیرند باید تحلیل وتفسیر شوند و فرایندی است که از طریق آن اطلاعات ، معانی قابل فهم و مشترکی پیدا می کند(حیدری تفرشی و همکاران ،۱۳۸۱).

• حافظه سازمانی : حافظه سازمانی به مخزنی اشاره دارد که در آن دانش برای استفاده در آینده ذخیره می شود(رهنورد،۱۳۸۷). بخشی از حافظه سازمانی در ذهن افراد ی است که بر اساس تجربه خود به کسب دانش نائل شده اند.بخشی از این دانش در فرهنگ سازمانی قرار دارد.زیرا فرهنگ سازمانی شامل تجربیات گذشته است که افراد را تحت تاثیر قرار می دهد. تکنولوژی های اطلاعاتی برای ذخیره ی اطلاعات به کار می رود نیز بخشی از حافظه ی سازمانی را تشکیل می دهند(علامه و مقدمی،۱۳۸۸).

۲-۱۷-۲- جانک مین چاو:
در شکل شماره:(۲-۱۸)مشاهده می کنید که چاو برای یادگیری سازمانی سه مرحله بیان کرده است، این سه مرحله عبارتند از :جمع آوری اطلاعات ، تفسیر ویادگیری که در ادامه شرح داده خواهد شد:

شکل شماره(۲-۱۸):فرایند یادگیری سازمانی از دیدگاه چاو

• اطلاعات ، جریانی از معانی وپیام ها است که نهایتا به دانش تبدیل می شود.

• تفسیر: افراد پس از کسب اطلاعات آن را تفسیر می کنند.مدل های ذهنی افراد ، طرحواره یا الگوهای شناختی ابزاری هستند که ازآن به منظور درک محیط های متنوع استفاده می شود.این مراحل نقش مهمی در تفسیر اطلاعات دارند و آن را جهت می دهند.

• یادگیری: افراد از طریق نو کردن الگوهای ذهنی خود یاد می گیرند وتوانایی عملکرد آن ها درسازمان گسترش می یابد.یادگیری، پایانی است که ظرفیت وانگیزه های تازه برای یادگیری دوباره فراهم می کند(چاو^۱، ۲۰۰۲).

۲-۱۷-۳-هدبرگ:
همان طور که در شکل شماره (۲-۱۹) مشاهده می شود هدبرگ چهار مرحله را برای یادگیری سازمانی قائل است که این مراحل شامل دریافت محرک های محیطی ، انتخاب محرک ، تفسیر محرک وعکس العمل می باشد که در ادامه به شرح هریک خواهیم پرداخت:

شکل شماره (۲-۱۹): فرایند یادگیری سازمانی از دیدگاه هدبرگ

• دریافت محرک های محیطی: در گام اول فرد مجموعه ای از محرک های محیط کار را دریافت می کند. این محرک ها در فرد چالش های مختصری ایجاد می کند.

• انتخاب محرک: پس از آن فرد یادگیرنده با توجه به تجارب و علاقه مندی های خود دست به انتخاب می زند و محرک یا محرک هایی را برای بررسی انتخاب می کند.

• تفسیبر محرک: در این مرحله محرک انتخاب شده مورد بررسی قرار می گیرد. این تفسیر می تواند به صورت فردی یا جمعی باشد.یادگیری در همین مرحله رخ می دهد.

• عکس العمل:گام نهایی بکارگیری یادگیری در فرایندهای کاری است(به نقل از پاولوسکی^۲ ،۲۰۰۱).

۲-۱۷-۴-کراسن
کراسن و همکارانش پس از مطالعه کارهای قبلی دیگران الگویی ایجاد کردند که فرایند یادگیری سازمانی در تمامی سطح سازمانی (فردی،گروهی،سازمانی)در بر می گرفتبه اعتقادآنان ایجاد دانش جمعی برپایه چهار فرایند زیر استوار است(شکل شماره ۲-۲۰).

پیمان‌های امنیتی دوجانبه نیز دریکی از این دو قالب‌ها قابل‌بررسی است مانند پیمان همکاری ژاپن و آمریکا که بر اساس این پیمان امریکا مسئولیت دفاع از ژاپن در مقابل تهدیدات خارجی را به عهده گرفته است. گرچه بعد از جنگ جهانی دوم تا سال ۱۹۵۱ که جنگ کره آغاز شد، ژاپن صرفاً حمایت مالی و از نیروهای آمریکایی مستقر در خاک این کشور را به عهده داشت. از این سال به بعد و به‌ویژه با شروع جنگ ویتنام تشکیل مجدد نیروهای نظامی این کشور روی دست گرفته شد. در سال ۱۹۹۱ میلادی که آمریکا علیه عراق حمله نمود، نیروهای ژاپن نقش حمایتی و لجستیکی را ایفا کردند. از سال ۲۰۰۰ به بعد این همکاری شکل متقارن‌تر و متوازن‌تری به خود گرفت. ژاپن در حمایت از آمریکا در بازسازی افغانستان و عراق نقش عمده ایفا نمود، هرچند که از نیروی نظامی استفاده نکرد^[۱۰۵].
پیمان همکاری‌های استراتژیک امریکا و اسرائیل را می‌توان نوعی پیمان تهاجمی دانست، زیرا بر اساس آن امریکا علاوه بر کمک‌های نظامی به اسرائیل، متعهد به حمایت از منافع این کشور در خاورمیانه است^[۱۰۶].
ویژگی دیگر این نوع از پیمان‌ها درواقع پیام و نتیجه و برآیندی است که به‌صورت خودکار به سایر بازیگران اعلان می‌شود. پیمان‌های امنیتی می‌توانند پیام آشکار و صریح داشته باشند. چنین ماهیتی را میتوان پیام پیمان‌های امنیتی دانست. زیرابه سایر بازیگران هشدار می‌دهد که هرگونه رفتار سیاسی و امنیتی می‌تواند با عکس‌العمل جمعی بسیاری از کشورهای عضو پیمان روبرو شود^[۱۰۷]. می‌توان چنین نتیجه گرفت که پیمان‌های امنیتی دارای ویژگیها و انواع خاصی همچون حقوقی بودن تعهدات، ماهیت تدافعی یا تعرضی داشتن، دوره‌ای بودن یا غیر دوره‌ای بودن هستند.
گفتار دوم: پیمان‌های چندجانبه امنیتی
سیاست و تحولات داخلی و بین‌المللی، متقابلاً برهم تأثیر میگذارند و دولت‌ها با اقدامات در داخل و خارج برای تأثیر گذاشتن بر عرصه مقابل دست میزنند. پایه های اصلی قدرت هر کشور در داخل است و سیاست خارجی به پشتوانه قدرت ملی به اجرا درمیآید. دولت‌ها جزایر دورافتاده در دل اقیانوسها نیستند. قدرت کشورها در قیاس باهم سنجیده میشوند. سیاست و روابط خارجی حساب‌شده، یکی از منابع مهم قدرت ملی است. بازیگران بین‌المللی میتوانند منشأ تهدید و عامل قدرت برای کشورها باشند. روابط خوب موجب کاهش تهدیدها و افزایش قدرت ملی شده و بستر برای تحرک بیشتر سایر عناصر قدرت، برای بازتولید قدرت و ثروت بیشتر فراهم مینماید. در همین حال، شکل‌گیری پیمان‌ها و ائتلافهای منطقه‌ای و بین‌المللی، یکی از منابع قدیمی قدرت به شمار میآید. دولت‌ها با تشکیل آن‌ها، ضمن جلوگیری از قدرت گیری دولتهای رقیب، قدرت ملی خود را افزایش داده و منافع ملی خود را از موضع قدرت تأمین میکنند. غفلت دولت‌ها از تغییرات، تحولات و مناسبات قدرت سایر بازیگران بین‌المللی، ضمن اینکه کشور را از منابع قدرت بین‌المللی بی‌بهره میسازد، ممکن است موجب بروز تهدیدات گسترده علیه امنیت ملی آن‌ها شوند^[۱۰۸]. هر واحد سیاسی برای تأمین منافع، امنیت و بقای خود دست به سیاست‌گذاری میزنند. ازجمله این اقدامات میتوان به ائتلاف‌سازی، کنش گری دفاعی – امنیتی و یا بازدارندگی از طریق تولید قدرت اشاره کرد^[۱۰۹].

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

دستیابی به قدرت، دلیل اصلی رقابتها، کشمکشها، نزاعها و نیز شکل‌گیری دسته‌بندی‌ها و پیمان‌های دو یا چندجانبه منطقه‌ای و بین‌المللی است که بر همین اساس نظم اجتماعی و روابط کشورها و انسانها نیز شکل میگیرد. قدرت، توانایی یک بازیگر «دولت» را در استفاده از منابع و امکانات، در جهت تأثیرگذاری بر رویدادهای بین‌المللی به نفع خود نشان می‌دهد^[۱۱۰].
امروزه کشورهای کوچک به‌تنهایی نمیتوانند در مقابل همسایگان قدرتمند خود به تعادل و تساوی قدرت دست یابند، بنابراین تنها راه ممکن برای حفظ امنیت آن‌ها ایجاد یک پیمان و همبستگی با کشورهای دیگر است^[۱۱۱].
کشورها در برابر تهدید هژمونیک در نظام بین‌المللی سه انتخاب راهبردی پیش رو خواهند داشت: راهبرد موازنه قدرت^[۱۱۲]، راهبرد دنباله‌روی^[۱۱۳] و راهبرد کنار کشیدن^[۱۱۴]. کشوری که به‌تنهایی و یا با همراهی کشورهای دیگر، راهبرد موازنه قدرت را انتخاب مینمایند، درواقع با تهدید هژمونیک، از طریق جنگ، ائتلاف سیاسی، پیمان‌ها و اتحادهای نظامی مقابله مینمایند. قدرت‌های کوچک به‌تنهایی نمیتوانند از موقعیت تهدیدآمیز خارج شوند و اغلب محتاج کمک خارجی هستند^[۱۱۵].
اقدام به انعقاد یا الحاق در پیمان‌های امنیتی و دفاعی را می‌توان یکی از این تلاشها برای رسیدن به قدرت و خروج از تهدید دانست. این پیمان‌ها ممکن است بیشتر از دو عضو داشته و به‌صورت چندجانبه و دارای سازمان پیچیده یا ساده منعقد گردند. نظامهایی که بر پایه توازن قدرت تشکیل‌شده‌اند، برای اینکه بتوانند موازنه قوا را حفظ و از تغییر آن جلوگیری کنند چنین قراردادهای را امضا یا بدان ملحق میشوند^[۱۱۶].
پیمان‌های چندجانبه اشاره به پاسخ‌های جمعی به مشکلات بین‌المللی است. بجای اقدام به‌تنهایی که در آن بیش از دو کشور در مواجهه با یک وضعیت خاصی از سیاست خارجی، باهم مشورت می‌کنند. در مقابل یک‌جانبه‌گرایی، اشاره به وضعیتی دارد که در آن‌یک دولت به‌اجبار یا به اختیار، تنهایی برای مقابله با مشکلات سیاست خارجی عمل می‌کند^[۱۱۷].
پیمان‌های امنیتی چندجانبه از منظر حقوق بین‌الملل بیانگر دو مفهوم است. در مفهوم اول اصطلاح چندجانبه بودن به پیمان‌های اطلاق میشود که دارای بیشتر از دو عضو باشند و به‌صورت چندجانبه انعقادیافته باشند. در این مفهوم مراد از پیمان‌های چندجانبه، مبتنی بر اعضای آن است. نقطه مقابل این پیمان‌ها، پیمان‌های دوجانبه است. مفهوم دیگر چندجانبه بودن پیمان‌های امنیتی، بر کارکرد چندگانه چنین پیمان‌ها استوار است. در این صورت علاوه بر اعضا که بایستی بیشتر از دو عضو باشند، کارکرد چندگانه آن نیز مراد است. از این منظر پیمان‌های چندمنظوره که در آن علاوه بر فعالیت‌های نظامی، اقدامات و فعالیت‌های دیگر نظیر فعالیتهای حقوق بشری، تلاش برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات میان اعضا و غیره نیز مدنظر است. به‌طورکلی، دودسته از پیمان‌های نظامی چندجانبه از منظر فعالیت و اهداف وجود دارد: اتحاد امنیتی^[۱۱۸] و اتحاد چندجانبه^[۱۱۹]، تفاوت اصلی بین این دو ریشه در تفکیک‌ناپذیری تعهدات امنیتی متقابل اعضای آن دارد. اتحاد امنیتی، شامل تعهدات امنیتی تفکیک‌ناپذیر است. بدین مفهوم که چنین پیمانهایی صرفاً فعالیت‌های نظامی و دفاعی دارند و در سایر فعالیتها سهیم نمی‌شوند. تمامی پیمان‌های که در دوران قبل از جنگ جهانی اول شکل گرفتند مانند اتحاد مثلث و اتفاق مثلث از این نوع بودند^[۱۲۰].
در پیمان اتحاد چندجانبه، ارتقای امنیت، از طریق رسیدگی به طیف وسیعی از مسائل ناشی محیط بین‌المللی است. پیمان اتحاد چندجانبه (با مؤلفه نظامی) اغلب شامل اشتراک‌گذاری اطلاعات، آموزش، دستیابی به پشتیبانی و سایر فعالیت‌های نظامی است. اتحادیه عرب که هدف آن ترویج و دفاع از منافع کشورهای عربی بود^[۱۲۱] و سازمان پیمان آسیای جنوب شرقی که برای جلوگیری از گسترش کمونیسم در منطقه شکل گرفت، نمونه‌هایی از پیمان‌های اتحاد چندجانبه امنیتی هستند^[۱۲۲]. در هر دو مورد، اهداف اولیه آن‌ها، دفاع متقابل یا مقابله‌به‌مثل را شامل نمی‌شوند. ازاین‌رو، وجود یک تهدید وحدت‌بخش، شرط اصلی یا ضروری برای ایجاد یک پیمان یا اتحاد امنیتی چندجانبه نیست. صف‌بندی شکل‌گرفته بر اساس ایدئولوژیکی^[۱۲۳] به‌طورمعمول منجر به پیمان یا اتحاد چندجانبه امنیتی میشود^[۱۲۴].
قبل از تشکیل جامعه ملل در سال ۱۹۱۹ میلادی، اتحاد امنیتی^[۱۲۵] به‌عنوان بهترین پیمان (اتحاد دفاع جمعی^[۱۲۶]) شرح داده میشد، که در آن تمامی اعضا متعهد به دفاع از یکدیگر در مقابل تجاوزتی نشأت‌گرفته خارج از پیمان بودند. ازلحاظ تاریخی، پیمان اتحاد دفاع جمعی، درک نیاز همگرایی یا ایجاد توازن قوا^[۱۲۷]، در برابر یک تهدید است. با ایجاد جامعه ملل، دسته دوم از پیمان امنیتی که پیمان (امنیت ‌جمعی^[۱۲۸]) بود تأسیس شد.
تفاوت و افتراق بین یک پیمان امنیت جمعی و پیمان دفاع جمعی در این است که اعضای آن (پیمان امنیت ‌جمعی) متعهد به پیروی از قوانین و هنجارهای است که آن‌ها برای خود ایجاد کرده‌اند. این شامل پرهیز از تجاوز در برابر کشورهای عضو، به‌استثنای دفاع مشروع است. قابل‌یادآوری است که برخی از تعاریف امنیت جمعی شامل تعهدات بیش‌تر از دفاع متقابل، در برابر تجاوز نشأت‌گرفته خارج از اتحاد یا پیمان است^[۱۲۹].
در حال حاضر سازمان ملل متحد، احتمالاً به‌عنوان بهترین پیمان و اتحاد امنیت ‌جمعی شناخته‌شده است. هیچ‌یک از این پیمان‌ها (پیمان دفاع جمعی – پیمان امنیت ‌جمعی) برای مقابله با تهدید یا تجاوز یک کشور خاص ایجاد نه شده است. بلکه، به امید این‌که ثبات را شکوفا سازند، چنانچه اگر اعضای آن (ترجیحاً تمام کشورهای جهان) با مجموعه‌ای از قوانین موافقت و آن را پیروی کنند.
از دهه ۱۹۳۰ میلادی «امنیت جمعی» بنا به مورد در مفاهیم متفاوت آزادانه به‌کاربرده می‌شد که معنی: دفاع جمعی، کمک به ثبات از طریق رعایت متقابل قوانین و هنجارها^[۱۳۰]، کمک به امنیت جامع کشورهای عضو آن^[۱۳۱]، در برابر هر نوع تجاوز نظامی و غیرنظامی را در برداشت. معنای سوم توصیف از یک امنیتی جامع‌^[۱۳۲]، با توجه به بسیاری از چالش‌های امنیتی جدید و خطرناک دیگر در قرن بیست‌ویک، گستره بیشتر گرفته است. این معنای گسترده‌تر به‌ خصوص با توجه به چالشها و بسیاری از خطرات جدید، مانند بیماری همه‌گیر و یا حمله سایبری است که خود به خودی عمدتاً راه‌حل نظامی ندارند^[۱۳۳].
تمامی پیمان‌های امنیتی که بعد از جنگ جهانی دوم در دوران جنگ سرد شکل گرفت مانند ناتو، ورشو، سیتو، سنتو، پیمان سعدآباد، ریو و غیره ازجمله پیمان‌های امنیتی چندجانبه به شمار میروند. این پیمان‌های اول‌تر از همه میان بیشتر از دو کشور انعقادیافته‌اند، دوم اینکه همه این‌ها دارای کارکردهای متفاوت بودند. بدین مفهوم که در کنار کارکرد نظامی که هدف اولیه تأسیس آن‌ها را تشکیل می‌دهند، فعالیت‌های دیگر نیز داشتند. برای روشن شدن بیشتر موضوع پیمان ناتو را، به‌عنوان یک پیمان چندجانبه زنده دنیا در حال حاضر را موردبحث قرار میدهیم.
در جنگ جهانی دوم، تقریباً تمام کشورهای اروپایی در طی جنگ ازلحاظ اقتصادی، اجتماعی و به‌ویژه نظامی، دچار لطمهای شدید شدند. بازسازی اروپا نیاز به امنیتی تضمین‌شده داشت. پیمان بروکسل^[۱۳۴] که در ۱۹۴۸ میلادی، میان فرانسه، بلژیک، هلند و لوکزامبورگ منعقدشده بود، توانایی تأمین این امنیت را نداشت. بدین لحاظ آمریکا وارد میدان شد و این وظیفه را به عهده گرفت؛ اما این امر باوجود سابقه‌ای سیاست بی‌طرف^[۱۳۵] باقی ماندن آمریکا در مسائل بین‌المللی، ایجاب می‌کرد که پیمانی محکم و رسمی در این زمینه منعقد شود^[۱۳۶].
نهایتاً معاهده‌ی آتلانتیک شمالی که در چهارم آوریل ۱۹۴۹ میلادی، به امضای پنج عضو بروکسل و ایالات‌متحده، کانادا، ایتالیا، نروژ، دانمارک، ایسلند و پرتغال رسید که بر ایجاد یک سیستم امنیت ‌جمعی تحت عنوان سازمان (ناتو) را پیش‌بینی می‌کرد.
اهداف اصلی تأسیس ناتو را می‌توان چنین برشمرد
دفاع جمعی در برابر خطرات که در ماده پنجم پیمان آتلانتیک بدان اشاره‌شده است
انسجام بلوک غرب که در ماده اول پیمان بدان توجه شده است.^[۱۳۷]
پیش‌گیری از خطر نفوذ ایدئولوژی کمونیسم و تمایلات تاریخی اتحاد شوروی به توسعه ارضی و مبارزه با کاپیتالیسم و دنیایی سرمایه‌داری.
پیمان آتلانتیک شمالی در ۱۴ ماده تنظیم‌شده است. پیمان، با الهام از ماده ۵۱ منشور، خود را مکلف می‌داند که در راستای اصول منشور سازمان ملل متحد، یعنی برقرار صلح و امنیت منطقهای و بین‌المللی اقدام کند^[۱۳۸].
ماده ۵ پیمان آتلانتیک شمالی، حق دفاع مشروع فردی و دسته‌جمعی را برای خود محفوظ می‌دارد. بدین ترتیب پس از حملات یازده سپتامبر ۲۰۰۱ به آمریکا، اقدامات رسمی ناتو در پاسخ به این حمله، در چارچوب پشتیبانی عملیاتی نیروهای آمریکا در افغانستان صورت پذیرفت؛ اما در سال‌های بعد ماهیت حضور ناتو در افغانستان تغییر کرد و در چارچوب قطعنامه شورای امنیت مسئولیت نیروهای بین‌المللی کمک به امنیت افغانستان موسوم به «آیساف» را بر عهده گرفت^[۱۳۹]. ناتو باگذشت ۶۴ سال از تأسیس آن‌یکی از شش پیمان امنیتی بزرگ چندجانبه است که هنوز فعالیت دارد. این پیمان هر سه شکل از پیمان‌های امنیتی توصیف‌شده فوق را دارد. بدین مفهوم که یک پیمان دفاع جمعی است، زیرا بر اساس ماده ۵ پیمان آتلانتیک شمالی^[۱۴۰] تمامی اعضای آن متعهد شده‌اند تا از یکدیگر در مقابل تجاوزت دفاع نماید. این ماده، پیمان ناتو را وصف پیمان دفاع جمعی می‌دهد؛ زیرا یکی از شاخص‌های پیمان دفاع جمعی تعهدات کشورهای عضو پیمان به دفاع از همدیگر در مقابل تجاوز خارجی است. بعد از حملات تروریستی یازدهم سپتامبر سال ۲۰۰۱ میلادی، این وصف از پیمان ناتو فعال شد و حمله تروریستی از سوی القاعده به برج‌های تجارت جهانی در نیورک به‌عنوان تجاوز علیه یکی از اعضای این سازمان قلمداد شده، همه اعضای آن آمادگی خود برای دفاع از آمریکا را اعلان نمودند^[۱۴۱]. ناتو همچنان یک پیمان امنیت جمعی به شمار میرود؛ زیرا یکی از دلایل تشکیل ناتو، جلوگیری و خاتمه بخشیدن به جنگ‌های خونین و خطرناک چند قرن گذشته، میان کشورهای اروپایی، به‌ویژه جلوگیری از جنگ‌های مانند دو جنگ جهانی اخیر بود. ماده اول این پیمان کشورهای عضو را به حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات بین‌المللی‌شان متعهد می‌سازد. پذیرش کاهش تنش در روابط میان کشورهای عضو، به‌منظور ارتقای ثبات داخلی میان آن‌ها، از شاخصهای پیمان امنیت جمعی است. پیمان ناتو آن را در ماده اول خود جای‌داده است. بر اساس این ماده ناتو یک پیمان امنیت جمعی محسوب میشود. بررسی حیات ۶۴ ساله ناتو نشان می‌دهد که این پیمان، به‌عنوان یک پیمان امنیت جمعی فعالیت مثبت‌تری نسبت به وصف پیمان دفاع جمعی‌اش داشته که نه‌تنها کشورهای عضوش از آن بهره جستند، بلکه کشورهای غیرعضوی ناتو نیز از آن بی‌بهره نبودند^[۱۴۲]. مقدمه پیمان آتلانتیک شمالی منعقده ۱۹۴۹ میلادی در واشنگتن به‌صورت واضح آن را یک پیمان مبتنی بر ایدئولوژی، بیان داشته که تعهد به ارتقای آزادی، دمکراسی و حاکمیت قانون دارد. بنابراین از همان ابتدا ناتو وظایف یک پیمان چندجانبه، به‌منظور ارتقای خواسته ها و منافع مشترک را نیز پذیرفت. در چهل سال اول فعالیت‌های چندجانبه این پیمان، ابتدا بر نوسازی و بازسازی بخش نظامی کشورهای عضو تمرکز داشت. تلاش برای ارتقای دمکراسی، آزادی فردی و حاکمیت قانون، در داخل نظام کشورهای عضو انجام شد. پذیرش انجام مأموریتهای حافظ صلح، در بالکان، افغانستان بعد از سال ۲۰۰۳ میلادی، انجام عملیات علیه دزدی دریایی در خلیج عدن، عملیات ضد تروریسم در دریای مدیترانه، کمک‌های بشردوستان در پاکستان و مناطق دیگر از عمده فعالیت‌های چندجانبه این پیمان در قالب یک پیمان امنیت دسته‌جمعی به شمار می‌رود^[۱۴۳].
نتیجتاً میتوان گفت که پیمان ناتو یک سازمان چندمنظوره است که در قالب‌های متفاوت از پیمان‌های امنیتی فعالیت می کند؛ بنابراین واژه و اصطلاح پیمان‌های چندجانبه امنیتی، کاربرد دوگانه دارد که مبتنی بر تعداد اعضا و اهداف یا کارکردهای پیمان‌های امنیتی است. اکثر پیمان‌هایی که بعد از جنگ جهانی دوم شکل گرفتند، مصداق پیمان‌های چندجانبه به شمار میروند.
گفتار سوم: پیمان‌های امنیتی دوجانبه
پیمان‌های دوجانبه به معاهداتی اطلاق می‌شود که میان دو دولت (در حال حاضر سازمان‌های نظامی را نیز شامل میشود) به‌منظور حمایت نظامی از یکدیگر منعقدشده و طرفین تعهد مینمایند که در صورت‌ حمله یک کشور سوم همدیگر را حمایت نظامی نمایند^[۱۴۴]. این معاهدات همکاریهای امنیتی و دفاعی، لجستیکی، آموزش، تمرین مشترک و گاهی استقرار نیروی نظامی یک کشور در خاک طرف مقابل را در بردارد^[۱۴۵].
پیمان‌های امنیتی دوجانبه ازنظر ماهوی میتواند به‌صورت یک قرارداد وضعیت نیرو (SOFA) و یا معاهدات دفاعی متقابل باشند. قرارداد وضعیت نیرو به معاهداتی دوجانبه و چندجانبه اطلاق میشود که به‌طورکلی چهارچوب استقرار نیروهای نظامی یک کشور را در خاک طرف مقابل، تعیین میکند و چگونگی اعمال قوانین داخلی و صلاحیتهای قضایی کشور پذیرنده بر این نیروها را مشخص می‌سازند. الزامات رسمی به‌منظور شکل، محتوا، مدت‌زمان و عنوان معاهده وضعیت نیرو وجود ندارد. ممکن است برای هدف یا فعالیت خاص ایجاد یا یک رابطه طولانی‌مدت و قابل‌انعطافی را طراحی و ارائه نماید. به‌صورت عموم به‌عنوان یک سند مستقل چون موافقت‌نامه اجرایی است. معاهدات وضعیت نیرو ممکن مقررات زیادی را شامل شود، اما معمولترین مسئله موردتوجه آن این است که کدام‌یک از طرفین این معاهدات، قادر به اجرایی صلاحیت قضایی خود، در رسیدگی به جرائم ارتکابی نیروهای خارجی مستقر را در خاک کشور پذیرنده رادارند. سایر مقررات که دریک معاهده وضعیت نیرو درج میشود محدود به استفاده از یونیفرم، مالیات و تعرفهها، حمل سلاح، استفاده از فرکانس‌های رادیویی، جواز رانندگی و مقرراتی مربوط به عرف و رسوم است. این معاهدات اغلب، همراه با سایر توافقات نظامی، به‌عنوان بخشی از یک توافق امنیتی جامع با یک کشور خاص، گنجانده میشود. معاهدات وضعیت نیرو به‌خودی‌خود یک توافق امنیتی را تشکیل نمیدهند، بلکه حقوق و امتیازاتی نیروهای موجود در یک کشور، برای حمایت و پشتیبانی از یک توافق امنیتی بزرگ‌تر را ایجاد مینماید. ایالات‌متحده آمریکا یکی از کشورهای است که بعد از جنگ جهانی دوم، بیشترین استفاده را از این نوع معاهدات، برای استقرار نیروهای نظامی خود در خاک سایر کشورها نمود. این کشور در حال حاضر بیش ۱۰۰ معاهده وضعیت نیرو با کشورهای مختلف مانند، آلمان، ژاپن، فیلیپین، عراق و افغانستان دارد. این کشور همچنان معاهدات چندجانبه وضعیت نیرو را با کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی نیز به امضا رسانده است^[۱۴۶].
نوع دیگری از معاهدات دوجانبه امنیتی، معاهداتی‌اند که شامل حضور نیروی نظامی طرفین در خاک یکدیگر نشده بلکه آن‌ها را متعهد به دفاع متقابل از یکدیگر در هنگام ضرورت مینماید. این معاهدات شرایطی دفاعی، کمکهای لجستیکی، آموزشی و تمرینات، عملیات مشترک را برای طرفین مشخص می کند. پیمان دان کرک^[۱۴۷] که در مارس ۱۹۴۷ میلادی میان انگلیس و فرانسه برای ۵۰ سال به امضا رسید، یک پیمان امنیتی – دفاعی دوجانبه بود. این پیمان طرفین را بر همکاری‌های گسترده و مستمر علیه هرگونه تجاوزگری آلمان متحد میساخت^[۱۴۸].
گرچه انعقاد پیمان‌های امنیتی دوجانبه میان کشورها از سابقه طولانی برخوردار است، اما قرن بیست ازنظر انعقاد این پیمان‌ها ویژگی خاص دارد. پس از جنگ جهانی دوم پیمان‌های امنیتی به‌سرعت یکی بعد از دیگری شکل گرفتند. بسیاری از پیمان‌های نظامی پس از جنگ از سوی یکی از دو قدرت بزرگ یعنی ایالات‌متحده آمریکا یا اتحاد جماهیر شوروی ایجاد شدند. به‌ویژه ایالات‌متحده آمریکا مجموعه‌ای از اتحادیه‌ها را تشکیل داد که باعث بسط حوزه اقتدارش در سطح جهان گردید که یکی از استراتژی‌های کلی این کشور برای کنترل اتحاد شوروی بود^[۱۴۹].
آمریکا تا سال ۱۹۶۰ میلادی، هشت پیمان متقابل دفاعی و نیز برخی توافق‌نامه‌های اجرای و پیمان‌نامه‌های رسمی، با بیش ۳۰ کشور منعقد نمودند^[۱۵۰].
در ۱۴ مارس ۱۹۴۷ میلادی ایالات‌متحده آمریکا با فیلیپین موافقت‌نامه ۹۹ ساله همکاری نظامی دوجانبه امضا نمود. به‌موجب این موافقت‌نامه به ایالات‌متحده اجازه داده شد ۳۳ پایگاه نظامی در فیلیپین ایجاد کند. در ۲۱ مارس همین سال موافقت‌نامه دیگری میان این دو کشور امضا شد که بر اساس آن، کلیه نیروهای مسلح فیلیپین تحت کنترل مشاورین نظامی آمریکا قرار گرفتند. شرکت نیروهای فیلیپین در جنگ ویتنام میان‌سال‌های ۱۹۶۵- ۱۹۷۵ میلادی، در کنار نیروهای آمریکایی، بر اساس این موافقت‌نامه صورت پذیرفت. متقابلاً امریکا نیز متعهد به حمایت و دفاع از فیلیپین در مقابل هرگونه تجاوز خارجی شده و کمک‌های تسلیحاتی به فیلیپین را متعهد گردید^[۱۵۱].
در سال ۱۹۵۴ میلادی، ایالات‌متحده آمریکا و کره جنوبی اقدام به انعقاد یک معاهده دوجانبه امنیتی نمودند. مطابق این معاهده هردو طرف متعهد شدند تا از همدیگر در مقابل هرگونه تجاوز خارجی دفاع نمایند. فرماندهی مشترک نیروهای^[۱۵۲] آن‌ها در سئول، سال ۱۹۷۸ میلادی تأسیس شد. این پیمان‌های دوجانبه اجازه تأسیس پایگاه نظامی به آمریکا را به همراه خود داشت^[۱۵۳].
در جنگ جهانی دوم، ژاپن به گروه‌محور، آلمان، ایتالیا پیوست. حمله ناگهانی ژاپن به بندر پرل هار بور^[۱۵۴] در هفت دسامبر ۱۹۴۱ میلادی، برای آمریکا چاره‌ای جز ورود به جنگ باقی نگذاشت. آمریکا به مدت چهار سال از تمام توان خود و متحدانش برای سرکوب ژاپن سود جست. سرانجام حمله اتمی آمریکا به ناکازاگی و هیروشیما منجر به تسلیم بدون قید و شرط ژاپن در دوم دسامبر ۱۹۴۵ میلادی شد^[۱۵۵].
در دوم دسامبر ۱۹۴۵ میلادی، قرارداد تسلیم بدون قید و شرط ژاپن بروی عرشه کشتی با ناخدا و فرمانده ناو آمریکا به امضا رسید. این قرارداد منجر به اشغال ژاپن از سوی متفقین و به‌ویژه آمریکا شد. هرچند اشغال ژاپن توسط آمریکا بعد از اجرای شدن پیمان صلح سانفرانسیسکو (۲۸ آوریل، ۱۹۵۲) به پایان رسید؛ اما برای آمریکا، پایان حضور نظامی در ژاپن کار آسان نبود. همراهی ژاپن به‌عنوان متحد کلیدی دوران جنگ سرد در آسیا، جریان جنگ کره و تهدید نظامی چین و شوروی واقعی به نظر میرسید. در مذاکرات صلح ۱۹۵۱ هیئت ژاپنی تحت‌فشار قرار گرفتند که یک معاهده امنیتی جداگانهای را با آمریکا امضا نمایند. ژاپنی‌ها تمایل به پذیرش سلطه آمریکا را نداشتند، اما انتخابی جز امضای معاهده امنیتی با آمریکا درهمان روز (۸ دسامبر ۱۹۵۱ میلادی) همزمان به پیمان صلح سانفرانسیسکو نبود. این پیمان تا سال ۱۹۶۰ مدار اعتبار بوده که بر اساس آن ۵۰۰۰۰ سرباز آمریکا در پایگاه‌های ژاپن باقی ماند. پیمان صلح ژاپن را به‌عنوان یک کشور مستقل که حق ورود به سیستم امنیت دسته‌جمعی، به‌علاوه منشور سازمان ملل متحد که حق دفاع مشروع شخصی و جمعی را برای اعضا اعلان می‌دارد را داد^[۱۵۶].
بااین‌وجود ژاپنی‌ها در طول مذاکرات با آمریکا برای پایان دادن به اشغال در پی تبیین ترتیبات امنتی با آمریکا به‌عنوان اقدام موقتی بودند که بر اساس ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد، به‌عنوان تحقق حق دفاع مشروع تا زمان اقدام نهایی شورای امنیت برای احیای صلح و امنیت توجیه شود. عامل مهم در پیمان امنیتی سال ۱۹۵۱ امریکا – ژاپن، موافقت ژاپن با حفظ پایگاه‌های نظامی آمریکا در این کشور بود که بر اساس ماده یک این پیمان پذیرفته شد. مخالفان این پیمان در ژاپن معتقد بودند که این پیمان ادامه توطئه آمریکا برای ادامه اشغال است. یک دهه بعد پیمان امنیتی و همکاری متقابل میان ژاپن و آمریکا منعقد و جایگزین پیمان امنیتی سال ۱۹۵۱ میلادی شد. در پیمان جدید که در سال ۱۹۶۰ انعقاد یافت الزام قانونی آمریکا به حمایت از ژاپن به‌خوبی تصریح شد و لزوم مشاوره از پیش در مورداستفاده از پایگاه‌ها به‌گونه‌ای تعریف شد که مفهوم استفاده نامحدود از میان برود. آمریکا درواقع اجبار قانونی برای دفاع از ژاپن را متقبل میشود و ژاپن نیز اجازه می‌دهد که آمریکا پایگاه‌های خود را در ژاپن حفظ کند. این ساختار اغلب بدین لحاظ نامتقارن خوانده میشود که با توجه به محدودیت قانون اساسی ژاپن برای دفاع مشروع جمعی این تعهد دفاعی دوطرفه و متقابل نیست^[۱۵۷].
ژاپن در تمام دوران جنگ سرد بنا به محدودیت قانونی اساسی و الزامات موافقت‌نامه امنیتی با آمریکا، وظیفه دفاع از ژاپن را در مقابل حمله مسلحانه به آمریکا واگذار کرده خود تنها اهداف اقتصادی را دنبال می‌کرد. وضعیت امنیتی و همین‌طور سیاست خارجی ژاپن بعد از جنگ جهانی دوم به‌طور کامل تغییر کرد و ژاپن ازنظر اقتصادی رشد چشمگیری داشت، ولی ازنظر سیاسی این کشور رشد چندانی نکرد. از یک کشور متجاوز و اشغال گر، به یک کشور تحت تجاوز و اشغال‌شده و متحد تمام‌عیار آمریکا مبدل گشت. بازبینی موافقت‌نامه امنیتی آمریکا – ژاپن باعث شد تا وظایف دو طرف به نحو مشخص‌تری بیان گردد. در این میان آمریکا متعهد به تأمین امنیت ژاپن، دفاع از آن در مقابل استفاده از پایگاه‌های نظامی خود در خاک این کشور شد^[۱۵۸].
ماده ۹ قانون اساسی ۱۹۴۷ ژاپن به این کشور اجازه محدود در فعالیت‌های نظامی را به‌منظور دفاع از خود مطابق با ماده ۵۱ منشور را می‌داد، بنابراین محدودیت، دفاع از امنیت ژاپن جز در پرتو چتر هسته‌ای آمریکا امکان‌پذیر نبود. در حال حاضر نیز نیروهای این کشور در خاک ژاپن حضورداشته و آمریکا از پایگاه‌هایش به‌عنوان پایگاه‌های استراتژیک خود در شرق آسیا نام میبرد. هرچند حضور نیروهای آمریکایی در خاک این کشور بدون دردسر برای کشور میزبان نبوده ازجمله تجاوز سرباز آمریکا بر یک زن ژاپنی در ۲۰۰۳ موجی از نارضایتی علیه این حضور در ژاپن را دامن زد که منجر به عقد تفاهم‌نامه انتقال این نیروها به پادگانهای دریایی سواحل ژاپن گردید. هم‌چنین ایالات‌متحده با کشورهای عضو ناتو اقدام به انعقاد قرارداد وضعیت نیرو نمود که اجازه استقرار نیروهای آمریکا در خاک این کشورها را می‌داد. این پایگاه‌ها در مقایسه با اکثر پایگاه‌های نظامی برون‌مرزی غیرمعمول بودند، زیرا در قلمرو تحت حاکمیت ائتلاف ناتو و دیگر کشورهای دوست واقع بودند. این پایگاه‌ها و پادگان‌ها در موقعیت‌های جغرافیایی واقع بودند که منافع امنیتی آمریکا را تأمین و درگیری‌های جهانی آمریکا تصدیق و توجیه می‌کرد. تمامی این پادگان در دوران بعد از جنگ جهانی دوم و شروع جنگ سرد و پس‌ازآن شروع شد که استالین در ۱۹۴۷ پرده آهنین را در اروپای مرکزی و هرجائی که به نظر می‌رسید کمونیسم در حال پیشرفت است کشید^[۱۵۹].
اتحاد جماهیر شوروی نیز در جریان جنگ و بعدازآن پیمان‌های امنیتی دوجانبه متعددی را به کشورهای، همسو با خودش به امضا رساند که عمده‌ترین آن عبارت بود از پیمان دوجانبه این کشور با چکسلواکی در ۱۲ دسامبر ۱۹۴۳، یوگسلاوی ۱۱ آوریل ۱۹۴۵، لهستان ۲۱ آوریل ۱۹۴۵، است. این کشور در حال با تاجیکستان، قرقیزستان و بعضی کشورهای آسیای مرکزی، پیمان دفاعی دارد و نیروهای روسیه در خاک این کشورها پایگاه نظامی دارند^[۱۶۰].
تاریخ روابط بین‌الملل سرشار از پیمان‌های دوجانبهای است که میان کشورها درزمینه‌ای همکاریهای نظامی منعقدشده است. این پیمان‌ها عموماً در دو قالب، پیمان وضعیت نیرو و معاهدات دفاعی دوجانبه ترتیب شده است. بیشتر این پیمان‌ها به‌منظور افزایش توان دفاعی و تهاجمی برای مقابله با تهدید یا تسخیر منافع بیشتر در سایر نقاط جهان، از سوی یکی از قدرتها چون آمریکا، شوروی، بریتانیا و فرانسه رهبری میشد.
مبحث سوم: تاریخچه پیمان‌های امنیتی در جهان و افغانستان
گفتار اول: تاریخچه پیمان‌های امنیتی قبل از جنگ جهانی اول (۱۹۱۴)
انعقاد پیمان‌های امنیتی میان قبایل و طوایف و سپس دولت‌ها پیشینه‌ای دیرین و ریشه در احساس عدم امنیت نسبت به یک تهدید مشترک میان طرف‌های دارد که به‌منظور کاهش سطح تهدید و یا دفع آن از سوی یک دشمن مشترک، باهدف ایجاد سازوکارهای که در ادبیات روابط بین‌الملل امروز بازدارندگی نامیده می‌شود شکل می‌گیرند^[۱۶۱]. پیمان‌های نظامی یک مفهوم جدید نیست و سابقه آن به‌نظام دولت – ‌شهر در یونان بازمیگردد^[۱۶۲]. در یونان قدیم مردمی زندگی میکردند که دارای قرابت‌های نژادی و زبانی بودند. این سرزمین ازنظر سیاسی و اداری به واحدهای که «پلیس^[۱۶۳]» یا دولت‌شهر خوانده میشد تقسیم می‌گردیدند. باوجوداینکه این دولت‌شهرها در روابط خود باهم دیگر تابع مقرراتی بودند، ولی این قواعد مانع از بروز اختلافات و جنگها میان آن‌ها نمیشدند، به همین دلیل اتحادهایی به شکل کنفدراسیون^[۱۶۴] میان آن‌ها تحت رهبری دو شهر مهم آن آتن و اسپارت شکل میگرفت و دولت‌شهرهای کوچک‌تر در زیر رهبریت این دو شهر بزرگ باهم می‌جنگیدند که یکی از عمده‌ترین این جنگ‌ها پلو پونز^[۱۶۵] در نیمه دو قرن پنجم قبل از میلاد بود^[۱۶۶].
پیمان‌های امنیتی در هند باستان یکی از بخش‌های روابط خارجی بوده است. دو هزار و سیصد سال قبل کائوتیلیه در کتابش تحت عنوان «آر طاس ترا» به شش نوع رابطه بین کشورها اشاره میکند که شامل روابط اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و نظامی می‌شد، پیمان‌ها و اتحادهای نظامی یکی از این روابط بود. کائوتیلیه شرایط گوناگونی را که منجر به ایجاد پیمان‌های نظامی میشود شرح می‌دهد^[۱۶۷].
در مصر باستان نیز پیمان‌های نظامی یکی از راه‌های افزایش قدرت و مبارزه با تهدیدات خارجی بود. در این میان می‌توان از پیمان صلح میان رام سس دوم پادشاه مصر با هاتوسیلی فرمانروای قوم هیتت^[۱۶۸] نام برد که در سال ۱۲۷۹ قبل از میلاد تنظیم و در سال ۱۲۶۵ قبل از میلاد هنگام ازدواج دختر هاتوسیل با رام سس منعقد شد. حکمرانان متعاهد به‌موجب این پیمان اعلام داشتند که صلح و اتحاد دائمی میانشان حکم‌فرما گردیده، متعهد میشوند که علیه دشمنان داخلی نیز با یکدیگر متقابلاً کمک و همکاری نمایند اگر دشمنان به فرمانروای طرف دیگر پناه برند به‌موجب همین معاهده مسترد خواهند شد^[۱۶۹].
شاید بتوان این پیمان را از قدیمی‌ترین پیمان‌های دانست که در کنار مسائل دیگر از اتحاد نظامی در مقابل خطر شورش‌های داخلی یادکرده است. در تمدن‌های مشرق زمین نیز امپراتور مادها (تمدن مادها در پارس) با اتحاد با حکومت بابل توانستند در (۶۱۲ قبل از میلاد) بر حکومت آشور حمله برده و آن را سرنگون نمایند. در این حمله فرماندهی لشکر را هووخشتره امپراتور مادها بر عهده داشت که با عبور از شهر نینوا بر پایتخت آشور حمله و حصار گلین شهر را از میان برداشتند. سرانجام این اتحاد منجر به شکست و اضمحلال حکومت آشور شد^[۱۷۰]. این دوره که از آن به‌عنوان دوران باستان یاد می‌شود اجتماعات انسانی باوجودی که ازنظر شکل داخلی سازمان و تشکیلاتی داشتند، ولی ازنظر خارجی‌شکل خاصی به خود نگرفته بودند. روابط بین‌الملل آن روز نیز بر اصول غیرحقوقی استوار بود^[۱۷۱].