نائبی و جسور خواجه (۱۳۸۸)، در پژوهشی با عنوان: ریشه یابی نزاع دسته‌جمعی (مورد مطالعه روستای کوچ وافشرد از توابع خواجه در استان آذربایجان شرقی) به ریشه یابی نزاع دسته‌جمعی از دیدگاه جامعه شناختی و نقش نیرهای اجتماعی می پردازند با بهره گرفتن از روش کیفی به این نتیجه می رسد که در جایی که گروه های متمایز اجتماعی وجود دارند مبارزه آنها برای کسب قدرت و منابع کمیاب (آب و زمین) در بروز نزاع‌های دسته‌جمعی نقش تعیین کننده ای دارد. از سوی دیگر در جایی که نظام متبنی بر خویشاوندی نسبتاً یکپارچه است و گروه بندیهای اجتماعی شکل نگرفته است نزاع دسته‌جمعی به وقوع می پیوندد.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

میرفردی و همکاران (۱۳۸۹)، پژوهشی با عنوان میزان گرایش به نزاع جمعی در بین مردان ۱۵ تا ۶۵ سال شهرستان بویراحمد و عوامل موثر بر آن انجام دادند. نتایج پژوهش نشان داده است که متغییر اعتماد اجتماعی تأثیری بر گرایش به نزاع جمعی نداشته است اما خویشاوندگرایی، پایگاه اقتصادی- اجتماعی و سن تأثیری معنادار بر گرایش به نزاع جمعی داشته اند.

حسین زاده و همکاران (۱۳۹۰)، در پژوهشی با عنوان:« بررسی جامعه شناختی عوامل مؤثر بر میزان گرایش به نزاع دسته جمعی (مورد مطالعه شهر اهواز)»، تأثیر متغیرهایی از جمله احساس آنومی، احساس محرومیت نسبی، تعلق به جامعه قبیله­ای، خاستگاه خانوادگی و… را بر میزان گرایش به نزاع دسته جمعی مورد بررسی قرار دادند. نتیجه : بین متغیرهای کنترل اجتماعی، محرومیت نسبی، خاستگاه خانوادگی (شهری یا روستایی)، پایگاه اجتماعی-اقتصادی خانواده ها، و تعلق به جامعه قبیله­ای و گرایش به نزاع دسته جمعی رابطه آماری معناداری به دست آمده است.

صادق­نیا و میرفردی (۱۳۸۹)، پژوهشی با عنوان: بررسی رابطه فرهنگ شهروندی و گرایش به نزاع جمعی در بین مردان ۱۵تا ۶۵ سال شهرستان بویراحمد انجام دادند. نتایج پژوهش نشان دادند که متغیر فرهنگ شهروندی و ابعاد آن مسئولیت­ پذیری اجتماعی و مشارکت اجتماعی بر گرایش به نزاع جمعی تأثیرگذار می­باشد، اما بعد قانون مداری فرهنگ شهروندی بر متغیر وابسته تأثیرگذار نبوده است.

نتایج مارتین بونز در سال (۱۹۵۵)گویای آن است نزاع از عوامل گوناگون از جمله مذهب و نحوه توزیع منابع تاثیر گذار است.

نتایج پژوهشی جانس (۲۰۰۴) بیانگر این است عواملی نظیر شیوع فزاینده جرایم وکج رویهای اجتماعی وبی هنجاریهای اجتماعی (آنومی) کاهش اقتدار پلیس موجب کاهش میزان احساس امنیت شهروندان می‌شود تاثیر گذار است.

نیسبت، در مطالعه نزاع و خشونت درباره رفتار ساکنین تروک وهائیتی درسال۱۹۹۰ که در زیست بوم متفاوتی جهت دسترسی به دریایی آزاد برای ماهیگیری قرار گرفته اند، به این نتیجه رسید که منابع کمیاب ازجمله، فرصت ماهیگیری از دریا منجر به فرهنگ جنگجویی و نزاع در بین دو گروه می‌شود (تری یاندس،۱۳۸۸: ۳۷۲).

آلن خازین (۱۹۹۸)، درتحقیقی با عنوان “تحلیل نزاع‌های قبیله ای در غرب سودان و بخش شمالی ازجنوب سودان"با رویکرد کیفی به این نتیجه می رسد که نزاع قبیله ای بین عشایر کوچ نشین و کشاورزان یکجا نشین بر سر منابع تجدید پذیر ازجمله، آبیاری گیاهان و زمین در غرب سودان به طور گسترده با تغییرات آب و هوا و بوم شناختی و گسترش منابع قابل تجدید در مناطق شکننده باز تولید می‌شود. همچنین تداوم خشکسالی، توسعه کشاورزی مکانیزه بعنوان برنامه تبدیل ساختاری توسط نهادهای"برتون وود"و افزایش جمعیت انسانی و حیوانی (دامی) از عواملی هستند که نزاع بین آنها را تشدید می‌کند.

تونگ (۲۰۰۹) در پژوهشی نقش ساختار قوم‌گرایی در بروز نزاع­های دسته‌جمعی بر اساس نظریه « ساختارگرایی» مورد بررسی قرار داد. یافته های نشان داد: قدرت نهادهای سیاسی به بهترین نحو، وقوع یا فقدان خشونت را تبیین می کند. این تنها رویکردی است که پاسخ گوی این سؤال است که صلح و آرامش ریشه در چه چیزی دارد؛ و اینکه صلح و آرامش تنها به معنای نبود خشونت و درگیری نیست (به نقل از اسمیت، ۲۰۰۰: ۲۱-۳۹).

برانخاست (۲۰۱۱) پژوهشی با عنوان"تغییرات اقلیمی و نزاع بین طوایف” درمیان قبایل جنوبی سودان به این نتیجه رسیده است که هر گونه اختلاف در تغییرات آب و هوایی به گسترش درگیری میان عشایر کوچ نشین و کشاورزان بر سر آب و منابع طبیعی (چراگاه) می انجامد.

واضح است پژهشگران یاد شده سعی کرده اند به یک یا چند بعد خاص از مسائل مربوط به نزاع دسته‌جمعی توجه کنند.
نکات فایده­مند پژوهش مذکور آن است تا با تلفیق ودر کنار هم نهادن نظریه های مرتبط بتوان الگوی نظری/ تحلیلی را طراحی نمود. ضمن انکه نتایج آماری وروش های متنوع پژوهشی به کار رفته در این پژوهش ها می‌تواند در تحلیل مفاهیم این پژوهش رهگشا باشد و زوایای ارزنده ای را در بررسی مساله نزاع دسته‌جمعی پیش رو بگذارد. از نکات قوت پژوهش های داخلی وخارجی مذکور، جمع آوری اطلاعات و موضوعات و مقیاس های اندازه گیری آنها می باشد که بسترهای مناسب ومفیدی را برای اجرای بهتر تحقیق آشکار می‌سازد،بنابراین پیشینه های مطرح شده هم از نظر موضوعی و هم از نظر محتوایی زمینه ها وزاویه های دید مناسب را برای اجرای بهتر تحقیق فراهم می‌کنند. اما از نکات ضعف پیشینه های تحقیق این است که اکثر پژوهش ها نزاع دسته‌جمعی را از بعد اجتماعی مورد توجه قرار داده اند اما به طور کلی در مورد مطالعات مطرح شده دراین بخش می‌توان گفت که کمتر این مطالعات چه داخلی چه خارجی به طور مستقیم به بحث نزاع دسته‌جمعی ورابطه آن با عوامل فرهنگی وخویشاوندگرایی ومشارکت پرداخته اند به همین جهت تحقیق حاضر قصد دارد این خلاءپژوهش را در داخل کشور پر کند.

۲-۲- تعاریف نزاع و ابعاد مفهومی آن

نزاع جمعی را می‌توان چنین تعریف کرد": رویارویی پرخاشگرانه و ستیزه جویانه که توأم با خشم، کینه و انتقام صورت می گیرد و سبب قتل، ضرب و شتم و مجروح و معلول شدن طرفهای درگیر می شود و خسارات جانی و مالی فراوانی نیز به بار می آورد (پورافکاری، ۱۳۸۳: ۳۷۴). همچنین می یر (۲۴:۱۳۶۸) معتقد است “نزاع عبارت است از کشمکش مشهود و از نظر اصولی مستقیماً قابل رؤیت، حداقل بین دو نفر.” نزاع‌های جمعی به عنوان یک مسئله اجتماعی علت بروز برخی مسائل اجتماعی دیگر است و خود نیز معلول برخی شرایط و پدیدههایی است که ریشه در ساختار اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی جامعه دارد (میرفردی،۱۳۹۱: ۴۲).
نزاع، خصومت یا دشمنی دو نفر با هم با زبان یا با استعمال اسلحه یا نزاع افکندن به معنی ایجاد خلاف، کشمکش، دشمنی کردن و منازعه برپاکردن است (دهخدا،۱۳۴۱: ۴۴۰).
منازعه به معنی نزاع کردن وستیزه کردن (معین،۱۳۷۸: ۱۵۵).
نزاع عبارت است کشمکش مشهور و از نظر اصولی مستقیماً قابل رویت حداقل بین دونفر (شایان مظفر،۱۳۸۸: ۲۳۲).
شکل های مختلف نزاع از دید مسون وهندزا.
۱- آشکارا: از طریق اقدامات یا رفتارمشخص تعریف می‌شود نظیر درگیری فیزیکی و زد و خورد.
۲- پنهانی: در این حالت نزاع برای مدتی به صورت خفته وخاموش باقی می ماند. مانند ناسازگاری های بالقوه (تحقق نیافته) در نظام و نهادهای دولتی یا حتی جامعه مدنی نظیر کینه و تعصب داشتن.
۳- اشکال نزاع از نظر دیر والرشتاین پتر.
در سطح بین المللی والرشتاین پتر سه شکل نزاع را شناسایی کرده است.
۱- نزاع بین ایالتی
۲- نزاع داخلی بین قومیت ها یا جامعه مدنی
۳- نزاع بین دولت ها.
نزاع کشمکش بین افراد یا جمعی بر سر ارزش ها، ادعا، وضعیت، قدرت یا منابع کمیاب که در آن گروه درگیر در نزاع از برتری ارزش ها یا ادعای خود حمایت می‌کند (میلر،۲۰۰۵: ۲۲۹).
انواع نزاع از دید لاک وود
۱- نزاع اجتماعی، ۲- نزاع نظامی
صورت های وقوع نزاع از دیدگاه لاک وود
به نظرلاک وود این نزاع‌ها به سه صورت خود را نمایان می‌سازد:
۱- نزاع آشکار، ۲- نزاع نهانی، ۳- نزاع نژادی

تملک یا خرید
ایجاد شعبه فرعی از شرکت
سرمایه‌گذاری مشترک
مشارکت در تولید
مشارکت زمانی
مشارکت در سود(فرشاد گهر و شهیدی، ۱۳۷۵).
۲-۵-۲-۲ سرمایه‌گذاری غیرمستقیم خارجی
به بیان دیگر هر نوع سرمایه‌گذاری که در آن سرمایه‌گذار خارجی مایل یا واجد شرایط لازم برای داشتن سهمی از سرمایه و مالکیت مشترک نباشد در این طبقه وسیع که با عنوان سرمایه‌گذاری غیرمستقیم شناخته می‌شود قرار می‌گیرد. در این نوع از سرمایه‌گذاری، کشور یا موسسه خارجی از طریق اوراق بهاداری نظیر سهام، اوراق قرضه بلندمدت، اوراق مشارکت بین‌المللی و… در تامین مالی پروژه مشارکت می‌‌کند. تفاوت این روش با سرمایه‌گذاری مستقیم در این است که در اینجا سرمایه‌گذار در روند اجرای پروژه دخیل نشده و نظارتی ندارد و از نظر مالی تیز تعهداتی نمی‌سپارد؛ تنها در صورت سود یا زیان پروژه، بر اساس سهم‌الشراکه داده شده، سود دریافت می‌کند(کسمتی و مهمنی فراهانی، ۱۳۸۱).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۵-۲-۳ معاملات جبرانی
در این نوع از سرمایه‌گذاری که به آن معاملات متقابل نیز می‌گویند، کشور یا موسسه سرمایه‌گذار در قبال فراهم‌سازی منابع نقدی (سرمایه لازم برای خرید تجهیزات و نیروهای تولید) و غیر نقدی (تجهیزات، تکنولوژی، دانش فنی و…) مورد نیاز برای اجرای پروژه، اصل سرمایه (مالی و غیر مالی) خود را به همراه سود انتظاری از محل محصولات یا خدمات تولیدی همان پروژه یا طرح‌های داخلی دیگر و یا در برخی موارد به صورت معادل ارزی می کند(نیکولاس و دیگران، ۲۰۰۷). مهم‌ترین روش‌های معاملات جبرانی:
۲-۵-۲-۳-۱ معاملات تهاتری^[۴۰]
مبادله مستقیم کالاها بدون انتقال پول.
۲-۵-۲-۳-۲ خرید متقابل^[۴۱]
قرارداد جداگانه ای است که از یک سو بر فروش کالا و از سوی دیگر بر تعهد صادرکننده به خرید از طرف تجاری خود تاکید می نماید (راجرفورد و آلن، ۲۰۰۵).
۲-۵-۲-۳-۳ افست^[۴۲]
صادر کننده تجهیزات (غالبا هواپیمایی و نظامی) تعهد می نمایند که قطعات مورد استفاده در این تجهیزات یا محصولاتی دیگر از کشور واردکننده خریداری نموده یا موجبات خریداری آنها را فراهم نمایند(جی و ژانگ، ۲۰۰۵).
۲-۵-۲-۳-۴ بیع متقابل^[۴۳]
این نوع سرمایه گذاری که به آن معاملات متقابل نیز می گویند، مجموعه ای از روش های تجاری است برای توسعه تجارت که در این معاملات صادرکننده (واردکننده) متعهد می گردد در قبال کالاهایی که به کشور دیگر صادر(وارد) می کنند, یا موسسه سرمایه گذار در قبال فراهم سازی منابع نقدی (سرمایه لازم برای خرید تجهیزات و نیروهای تولید) و غیر نقدی (تجهیزات، تکنولوژی، دانش فنی و …) مورد نیاز برای اجرای پروژه، کالای مرتبط یا غیر مرتبط با کالای اولیه را وارد(صادر) نماید. یا موسسه سرمایه گذار اصل سرمایه (مالی و غیر مالی) خود را به همراه سود انتظاری از محل محصولات یا خدمات تولیدی همان پروژه یا طرح های داخلی دیگر و یا در برخی موارد به صورت معادل ارزی آن دریافت نماید(ماسولیس^[۴۴]، ۲۰۰۹).
۲-۵-۲-۴ صکوک
کشورهایی که درصدد اجرای معاملات غیر ربوی هستند برای پاسخ به نیازهای مالی خود در صدد توسعه بازار بدهی جانشین بوده تا با معیارهای غیر ربوی مطابقت داشته باشد. در چند سال اخیر اوراقی تحت عنوان صکوک رشد چشمگیری داشته است. صکوک جمع کلمه عربی صک می‌باشد که آن هم معرب واژه چک در زبان فارسی است. در عرف زبان عربی این واژه، حواله، انواع سفته، سند و هر آنچه را که تعهد یا اقراری از آن برداشت شود در بر می‌گیرد و به طور معمول، به عنوان اوراق قرضه اسلامی تعریف می‌شود. این اوراق با درگیر کردن یک دارایی مشخص فیزیکی و به میان آوردن قراردادهایی مانند اجاره و مضاربه منطبق با قانون بانکداری بدون ربا است. صکوک در تعریف “سازمان حسابداری و حسابرسی نهادهای مالی اسلامی” عبارت است از: گواهی‌هایی با ارزش اسمی یکسان که پس از اتمام عملیات پذیره‌نویسی، بیانگر پرداخت مبلغ اسمی مندرج در آن توسط خریدار به ناشر است و دارنده آن مالک یک یا مجموعه‌ای از دارایی‌ها، منافع حاصل از دارایی و یا ذی‌نفع یک پروژه یا یک فعالیت سرمایه‌گذاری خاص می‌شود(پورحیدری، ۱۳۷۴).یکی از ابزارهای مناسبی که می تواند جایگزین خوبی برای اوراق قرضه باشد، صکوک است. واژه‌های صک‌الوکاله به معنای وکالت‌نامه و صک‌الکفاله به معنای کفالت‌نامه نیز در زبان عربی رواج یافته است. صکوک انواع مختلفی دارد که سازمان حسابداری و حسابرسی نهادهای مالی اسلامی، ۱۴ نوع آن را معرفی کرده است. از بین انواع صکوک تعدادی از آنها مانند صکوک اجاره، مضاربه و استصناع از اهمیت بیشتری برخوردار است و بیشتر مورد استفاده قرار گرفته است(پاکزاد، ۱۳۸۵).
ویژگیهای صکوک، تفاوتها و شباهتهای آن با اوراق قرضه
اوراق صکوک اجاره بر اساس قرارداد اجاره تعریف شده است، به همین دلیل با شناخت بیشتر از قرارداد اجاره، می توان شناخت بهتری از اوراق صکوک اجاره و ویژگیهای آن به دست آورد. برخی از ویژگیهای قرارداد اجاره به این شرح است:

1. 1. قرارداد اجاره در مورد فروش دارایی مورد اجاره، برای موجر(اجاره دهنده) محدودیتی به وجود نمی‌آورد. یعنی موجر می‌تواند دارایی را بفروشد بدون اینکه به قرارداد اجاره خللی وارد شود، زیرا اجاره از عقود لازم است و با فروش باطل نمی‌گردد. اگر فروش پس از اجاره واقع شود، اجاره باطل نمی‌شود چون فروش منافاتی با اجاره ندارد، زیرا اجاره به منافع تعلق می‌گیرد و فروش به خود مال. هر چند در صورت امکان هنگام فروش، منافع نیز به دنبال فروش خود مال منتقل می‌شود. نکته‌ای که در اینجا وجود دارد این است که خریدار از وقوع اجاره مطلع باشد. همچنین افرادی که در مالکیت یک دارایی شریک هستند، هر طور که بخواهند به صورت فردی یا جمعی می‌توانند دارایی خود را به مالکان جدید بفروشند. با توجه به این ویژگی، مشخص است که صکوک اجاره را می توان در بازار ثانویه معامله کرد، که این بازار ثانویه می تواند بازار بورس یا بازار فرابورس باشد. همچنین شرکت ناشر اوراق صکوک، می تواند اوراق را پیش از موعد سررسید، به قیمت بازار بازخرید کند(تقوی،۱۳۸۰).

1. 1. در قرارداد اجاره، اجاره‌بها می‌تواند به صورت هفتگی، ماهانه، سالانه و یا به هر شکل دیگر که مورد توافق طرفین است پرداخت شود. به همین دلیل سود صکوک هم می تواند در هر فاصله زمانی مورد توافق، پرداخت شود.

1. 1. برای مدت زمان اجاره هیچ محدودیتی وجود ندارد. قرارداد اجاره می‌تواند تا زمانی که یک دارایی وجود دارد ادامه یابد. به همین دلیل صکوک اجاره می تواند کوتاه مدت، میان مدت و یا بلند مدت تعریف شود.

1. 1. لزومی ندارد که اجاره‌بها حتماً به صورت وجه نقد پرداخت شود، بلکه هر نوع کالا یا دارایی مالی دیگر نیز می‌تواند با توافق طرفین به عنوان اجاره‌بها پرداخت شود. این ویژگی جالب قرارداد اجاره، افقی وسیع پیش روی سیاستهای مالی می گشاید، چون می توان به جای سود ، طبق توافق طرفین و با فرایند معین، اوراق صکوک را تبدیل به سهام کرد. این موضوع برای شرکتهایی که حاضرند برای تأمین مالی، قسمتی از دارایی های خود را واگذار کنند ولی همچنان همه مدیریت را در اختیار داشته باشند، اهمیت بیشتری می یابد(دهقانی احمدآبادی، ۱۳۷۷).

حال می توان به تفاوتهای بین صکوک اجاره و اوراق قرضه متعارف اشاره کرد:

1. 1. اوراق صکوک اجاره، سند سرمایه گذاری مشاع می باشد و همانند اوراق قرضه سند استقراض بین قرض دهنده و قرض گیرنده نیست. در صکوک اجاره سود بدست آمده از اوراق کاملاً معین و قطعی است، و این موضوع هم اشکال شرعی ایجاد نمی کند، چون سود تقسیم شده، سود ناشی از سرمایه گذاری مشاع در خرید یک دارایی و اجاره دادن آن است و همانند اوراق قرضه سود تقسیم شده، بهره ناشی از قرض دادن پول نیست که حرمت شرعی داشته باشد.

1. 1. اعتبار اوراق قرضه به اعتبار صادرکننده یا ناشر آن وابسته است و با آن سنجیده می‌شود در حالی که اعتبار صکوک به ناشر بستگی ندارد، بلکه به ارزش دارایی پشتوانه بستگی دارد.

1. 1. فروش صکوک در بازار ثانویه فروش سند مالکیت یک دارایی است اما فروش اوراق قرضه فروش سند بدهی است.

1. 1. در صکوک امکان افزایش ارزش دارایی فیزیکی و در نتیجه افزایش ارزش خود ورقه صکوک وجود دارد در حالی که اصل بدهی در اوراق قرضه قابلیت افزایش ندارد. همچنین در صکوک امکان کاهش ارزش دارایی فیزیکی و در نتیجه کاهش ارزش ورقه صکوک وجود دارد، ولی همانگونه که گفته شد این خطر با دادن یک اختیار فروش به خریدار اوراق از بین می رود. یعنی در هنگام سررسید اوراق، اگر قیمت دارایی کاهش یافته بود، شرکت بانی موظف است که اوراق را به قیمت اسمی اولیه (یا هر قیمتی که در اختیار فروش توافق شده است) بازخرید کند(موسویان، ۱۳۸۷).

همچنین صکوک اجاره و اوراق قرضه ویژگیهای مشترکی دارند که مهمترین آنها عبارتند از:

1. 1. اوراق صکوک اجاره همانند اوراق قرضه، قابلیت معامله و نقد شوندگی در بازار ثانویه و قابلیت باز خرید دارند.

1. 1. این اوراق همانند اوراق قرضه به وسیلۀ مؤسسات رتبه بندی، درجه بندی اعتباری می شوند.

تأمین مالی توسط صکوک اجاره، ویژگیهای دیگری نیز دارد: صکوک نقدینگی شرکت بانی را افزایش می دهد، چون دارایی های با نقدینگی پایین را به سرعت و با هزینه کم به نقدینگی تبدیل می کند، که این یک مزیت محسوب می شود. همچنین با اینکه قسمتی از دارایی ها از شرکت جدا می شود، ولی باز امکان استفاده از آن وجود دارد و در آخر اینکه صکوک با فرایند تبدیل دارایی به اوراق بهادار به توسعه بازار سرمایه کمک شایانی می کند(حسینی بنهنگی، ۱۳۷۸).
همۀ تعاریف و ویژگیهای گفته شده در بالا بیانگر این است که اوراق صکوک و به ویژه صکوک اجاره می تواند ابزار مناسبی برای فرایند تأمین مالی و تبدیل به اوراق بهادار کردن دارایی ها، در همه کشورها به ویژه کشورهای اسلامی باشد. برخی کشورهای اسلامی مانند بحرین، مالزی، قطر، امارات و عربستان و برخی کشورهای غیر اسلامی مانند آلمان و انگلستان چندین سال است که از صکوک در بازار مالی خود بهره می گیرند. مطالعه و بررسی عملکرد این کشورها که پیش از ما از این ابزار مالی استفاده کرده اند، می تواند اطلاعات مفیدی در اختیار قرار دهد. بنابراین در این قسمت تاریخچۀ خلاصه ای از انتشار این اوراق بیان می شود(پینمن، ۲۰۰۹)
جداول ۲-۱ تعدادی از صادرکنندگان صکوک، سال انتشار و حجم اوراق منتشر شده را در سطح جهان نشان می دهد. همچنین نمودار۱، حجم اوراق صکوک منتشر شده از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۶ را به صورت تفکیک شده شرکتی و دولتی نشان می دهد. کاملاً مشخص است که استقبال شرکتها در استفاده از این ابزار مالی در این مدت به صورت فزاینده افزایش یافته است( هلسی، ۲۰۱۰).
جدول۲-۳ تعدادی از صادر کنندگان دولتی اوراق صکوک(صندوق بین المللی پول، ۲۰۰۷)

فصل سوم
روش شناسی تحقیق

۳-۱ روش تحقیق و مراحل آن

۳-۱-۱ نوع روش تحقیق

روش تحقیق در این پژوهش توصیفی و تحلیلی بوده که در آن ترکیبی از روش های کمی و کیفی استفاده شده است . جامعه مورد مطالعه روستاهای شهرستان صومعه سرا و ۵ روستای مورد مطالعه دارای دهیاری می باشد .
بر این اساس ابتدا محدوده ی مطالعاتی و وضعیت گردشگری در روستاهای مورد مطالعه با توجع به منابع موجود توصیف شده و سپس موضوع اصلی پژوهش یعنی نقش مدیریت محلی در توسعه گردشگری شهرستان صومعه سرا به استناد یافته های میدانی تحلیل شده است .

۳-۱-۲ روش گرد آوری اطلاعات

روش گردآوری اطلاعات بصورت اسنادی شامل کتب، مقالات، طرح های تحقیقاتی، آمار نامه ها، سایت های اینترنتی بوده که جهت تهیه داده های فوق به سازمانهای متعدد از جمله معاونت استانداری و فرمانداری شهرستان و شهرداری مراجعه و همچنین جهت تهیه نقشه مورد مطالعه از نقشه های شهرداری استفاده شده است و در روش گردآوری داده ها بصورت میدانی نیز ابتدا به مشاهده و مصاحبه پرداخته شده و از روش های مشاهده و مصاحبه و تهیه عکس از منطقه پرداخته خواهد شد.تحقیقات میدانی شامل اقدامات دهیاری روستاهای گردشگری مورد مطالعه در ارتباط با توسعه گردشگری منطقه شناسایی و معرفی جاذبه های طبیعی ، فرهنگی و تاریخی روستاها مصاحبه حضوری با دهیاران و مالکان محلی به منظور کسب اطلاعات جهت تعداد و مدت زمان اقامت گردشگران و وجود زیر ساخت های مربوط به گردشگری

۳-۱-۳ روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

روش تجزیه و تحلیل در این پایان نامه با بهره گرفتن از آمار توصیفی در قالب جدول فراوانی و نمودار بوده است

۳-۱-۴ ابزار گردآوری اطلاعات

ابزار گردآوری اطلاعات در پژوهش حاضر دو نوع کمی و کیفی بوده است. در روش کمی نوع تحقیق پیمایشی بوده که از ابزار پرسشنامه جهت جمع آوری اطلاعات استفاده شده و در روش کیفی از روش های مصاحبه ، مشاهده و عکسبرداری استفاده شده و ابزار تحقیق پرسشنامه می باشد .

۳-۲ ویژگی های جغرافیایی

محیط طبیعی در بر گیرنده مجموعه عناصر و عواملی است که یا مستقیما” خود منشاء اثر هستند یا اینکه در زنجیره ی ارتباطی اثرات ، خود نقش موثری را ایفا کنند (راهنمایی ، ۱۳۷۱: ص۳ )
داده های محیط طبیعی به دلیل تنوع اشکال و ساخت خود شکل و شیوه دخل و تصرف انسان در محیط طبیعی را از خود متاثر می سازد و واکنش انسانی در محیط و بر محیط بازتابی است از استعدداهای محیطی که در اختیار انسان قرار می گیرد .
از این رو الگوی زیست و معیشت در تمامی ابعاد و در محیط های طبیعی مختلف شکل یکسانی نداشته و با توجه به محتوای طبیعی شکل بسیار متنوع و گوناگونی دارد . بنابراین فعالیت های کشاورزی و به تبع آن الگوهای کشت قبل از هر چیز تابعی است از محیط های طبیعی که انسان در آن زندگی می کند محیط طبیعی و جنبه های گوناگون خود از جمله ( پستی و بلندی ها ، تپه های خاک ، آب و هوا ، نحوه دسترسی به آبها ) باعث می شود که یک کشور دارای مناطق زراعی مختلف باشد . با وجود گسترش علم و تکنولوژی که سبب شده در محیط های طبیعی تغییرات زیادی بوسیله انسان به وجود آید و تکنولوژی بسیاری از محدود یت های را که قبلا” توسط توان های محیطی در راه فعالیت کشاورزی ایجاد شده برطرف کند و انسانها با تجربیات خود بسیاری از شرایط محیطی را تغییر دهند اما با این همه ، عوامل محیطی همچنان در تعیین نوع فعالیت های کشاورزی و الگوهای کشت نقش اساسی دارند . شیوه های کشت در انقیاد و تابع عوامل طبیعی و شرایط خاص آب و هوا و خاک هستند . این عوامل در رشد گیاهانی که به وسیله ی انسان کشت می شوند موثر می باشد و محیط کشت هر محصولی با محصول دیگر فرق می کند ( رحمانی ، ۱۳۸۴: ص ۲۰ )

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۳-۲-۱ موقعیت

بنا به عقیده اکثر دانشمندان علوم اقتصادی و اجتماعی ، موقع و مکان هر کشوری اعم از موقع ریاضی ( طول و عرض جغرافیایی بر روی کره زمین ، یا دوری و نزدیکی از خط استوا ) و موقع نسبی ( وضع ناهمواریها و ارتفاع از سطح دریاها و اقیانوس ها و محاط بودن در خشکی همسایگان و رابطه آنها ) تاثیر قطعی و انکار ناپذیر در سرنوشت و ساخت اقتصادی ، اجتماعی و ترقی و تنزل مردمان آن ناحیه دارد . ( آسایش ، ۱۳۸۱؛ ص ۳ )
روستای سیاه درویشان در مسیر ارتباطی شیخ محله و هندخاله قرار گرفته است ، فاصله این روستا تا مرکز شهرستان ۲۰ کیلومتر است و فاصله ی آن تا مرکز استان ۳۰ کیلومتر می باشد . روستای سیاه درویشان بر اساس آخرین تقسیمات کشوری تا پایان سال ۱۳۹۰ دارای ۲۸۰ سکونتگاه می باشد . ماخذ : فرهنگ آبادیهای شهرستان ۱۳۸۵
روستای صوفیانده بین مسیر ارتباطی نوخاله و هندخاله قرار گرفته است ، فاصله این روستا تا مرکز شهرستان ۲۵ کیلومتر است . و فاصله ی آن تا مرکز استان ۳۵ کیلومتر می باشد . روستای صوفیانده بر اساس آخرین تقسیمات کشوری تا پایان سال ۱۳۹۰ دارای ۲۵۸ خانوار می باشد .
روستای تنیان در مسیر ارتباطی گوراب زرمیخ و قرار گرفته است ، فاصله این روستا تا مرکز شهرستان ۲۲ کیلومتر مربع است فاصله ی آن تا مرکز استان ۴۵ کیلومتر است .
روستای تنیان بر اساس آخرین تقسیمات کشوری تا پایان سال ۱۳۹۰ دارای ۳۰۰۰ خانوار می باشد .
روستای چمثقال بین مسیر ارتباطی روستای سنگجوب و نرگستان قرار گرفته است ، فاصله این روستا تا مرکز شهرستان ۱۰ کیلومتر است و فاصله ی آن تا مرکز استان ۴۵ کیلومتر می باشد روستای چمثقال بر اساس آخرین تقسیمات کشوری تا پایان سال ۱۳۹۳ دارای ۱۷۴ سکونتگاه می باشد .
روستای ازگم بین مسیر ارتباطی روستای پیشخان و سنگجوب قرار گرفته است ، فاصله این روستا تا مرکز شهرستان ۵ کیلومتر است . و فاصله ی آن تا مرکز استان ۳۴ کیلومتر می باشد . روستای ازگم بر اساس آخرین تقسیمات کشوری تا پایان سال ۱۳۹۳ دارای ۱۱۴ سکونتگاه می باشد .

نقشه ۳-۱-موقعیت شهرستان صومعه سرا

۳-۲-۲ ویژگی های طبیعی

روستاهای ازگم ، چمثقال ، سیاه درویشان و صوفیانده از نظر توپو گرافی در موقعیت جلگه ای قرار گرفته است . روستای تنیان نیز دارای موقعیت کوهستانی بوده و ارتفاع آنها از سطح آب های آزاد بین۱۳- تا ۱۴۵ متر است .
جدول ۳-۱-توپوگرافی روستاهای مورد مطالعه

شماره Colour Index

C.I. Natural Red 4
C.I. Constitution 75470

شماره ثبت CAS

فرمول مولکولی

C₂₂H₂₀O₁₃

وزن مولکولی

۴۹۲٫۳۸

۳-۱-۲-۳- روش، شرایط و نسخه رنگرزی
رنگرزی در این پروژه بر اساس دانش رنگرزی موجود در کتب مرجع و کسب شده از رنگرزان در صنعت فرش دستباف می باشد. با توجه به ارائه سیتم خبره رنگرزی طبیعی در صنعت فرش دستباف، از لیف پشم به عنوان کالای رنگرزی بهره برده شده است. الیاف پشم مورد استفاده از نوع الیاف پشم مرینوس (کیفیت سبز) ماشین ریس سفید گری شده می باشد. رنگزاهای حیوانی و گیاهی مورد استفاده در پروژه شامل؛ قرمزدانه، روناس(احمدآباد)، ریواس(کردستان)، اسپرک(خراسان)، پوست انارجنگلی(شمال) و بومی(اردکان یزد)، جاشیر(شیراز)، گلرنگ(اردستان)، نیل، جفت(شمال) و پوست گردو منطقه خشک(دماوند) می باشد. غلظت یا درصد مورد استفاده از پودر آسیاب شده هر رنگزا نسبت به وزن کالا در نسخه های هر رنگزا در درصدهای متنوع و متناسب می باشد. با توجه به عدم استفاده از رنگزاها با قدرت رنگی پایین مانند وسمه، اغلب رنگزاهایی که قدرت رنگی متوسط دارند، از درصدهای ۲۰- ۶۰ درصد و غلظت های ۵- ۱۵ درصد در رنگزاهایی همچون قرمزدانه که قدرت رنگی بالایی دارند، مورد استفاده قرار گرفته شده است. در میزان غلظت استفاده از رنگزاها سعی در استفاده از متوسط ترین و بالاترین درصد می باشد. الیاف نخ پشمی با نمره ۲۰ و دولا می باشند. الیاف قبل از رنگرزی در حمام ۲ gr/l شوینده نانیونیک در دمای ۶۰ درجه سانتی گراد به مدت ۳۰ دقیقه و=۱:۵۰ L:R شستشو داده شده است تا چربی ها و ناخالصی های احتمالی از آن جدا شود. سختی آب از شرایط رنگرزی نیز در هر نسخه اشاره شده است. که در اغلب نسخه ها سعی بر آن شده که شرایط آب مصرفی یکسان باشد. آب مصرفی با ppm= 110 مورد استفاده قرار گرفته است. از دندانه های سولفات آلومینیوم(زاج سفید)، کروم، آهن، مس، نیکل و قلع که همگی صنعتی می باشند، در این پژوهش جهت ایجاد شید رنگی متنوع بهره برده شده است. PH حمام رنگرزی نیز که به آب مصرفی و مواد کمکی بستگی دارد در تولید شید رنگی موثر می باشد که در نسخه های هر رنگزا اشاره شده است. مواد کمکی به جز دندانه ها، شامل مواد اسیدی و قلیایی جهت رنگرزی در حمام اسیدی و قلیایی و افزایش جذب و تغییر فام و حل شدن رنگزا در حمام اضافه می شود(جدول۳-۲۲ الی ۳-۳۳). دندانه دادن و رنگرزی در رنگزاهای قرمزدانه، روناس، ریواس، اسپرک، پوست انار(جنگلی و بومی)، جاشیر، گلرنگ، جفت و پوست گردو با گراف ۱و۲ و در رنگزای نیل با گراف۳ در (جدول۳-۳۴) می باشد. جهت اطمینان از شرایط رنگرزی و جلوگیری از عوامل جانبی در شید رنگی و رنگرزی در شرایط یکسان از دستگاه های نمونه رنگ کنی «Iran delta group turbo dyer 6000» استفاده شده است. گراف مشخص نیز به دستگاه داده شده، که این در یکسان بودن شرایط رنگرزی موثر می باشد. پس از رنگرزی نیز الیاف پس از مدت کوتاهی مورد آبکشی قرار گرفته تا رنگ های سطحی از آن خارج شود. در نسخه های رنگزاهایی که نیاز به اکسیداسیون در پایان رنگرزی داشته اند، نسخه اکسیداسیون با به کارگیری ۲ گرم بر لیتر آب اکسیژنه و مقدار ۱ گرم بر لیتر اسید استیک ۱۰% ، در دمای ۶۰ درجه به مدت یک ساعت با ۱:۵۰ L:R= بهره گرفته شده است.
جدول ۳-۲۲- نسخه رنگرزی تعریف شده برای رنگزای نیل

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

Indigo / نیل

توضیحات

هیدرو

سود

غلظت/ (Concentration)

number

%۰٫۰۴

%۰٫۰۲

%۰٫۰۲

۱

%۰٫ ۴

%۰٫ ۲

%۰٫ ۲

۲

۲ time

%۰٫۰۴

بنابراین در اکثر این مدایح بهار خاکساری نکرده و چون مصلحی وطندوست، از مقامی بالاتر به نصیحت شاه پرداخته است. بدین سبب، قیاس بهار با دیگر مدیحهسرایان مع الفارق است. (متینی،۱۳۶۶: ۵۹۰) البته در کنار این مدایح، قصاید بسیار در نقد اوضاع زمان نیز دیده می‌شود. درواقع، اساس شعرهای وی حتی در این مدایح، وطن‌پرستی و مبارزه با ظلم بود.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

سال ۱۳۱۳ه.ش از تبعید اصفهان رهایی یافت و جهت شرکت در جشن “هزاره فردوسی” به تهران برگشت. در همین جشن با زهاوی دیداری تازه کرد و قصاید «آمال شاعر»، «آفرین» و «کل الصید فی جوف الفرا» را در مدح فردوسی سرود.(گلبن،۱۳۴۵: ۸۹) از همان سال تا ۱۳۲۰ تقریبا دیگر وارد مسائل سیاسی نشد و اشعار انتقادی و سیاسیاش بیش از پیش کمرنگ شد. در این هفت سال تقریبا با گوشهنشینی و پرداختن به مشاغلی چون تدریس یا تصحیح و تدوین کتب، خود را از شعرهای سیاسی دور کرد و طبع انتقادیاش همچون آتش زیر خاکستر ماند.(حقیقت، ۱۳۸۱: ۲۷تا۶۲۶)
در شهریور ماه ۱۳۲۰ه.ش که به دنبال حمله متفقین به ایران، رضاشاه سقوط کرد و دیکتاتوری ضعیفتر شد، بهار مجدداً به فعالیتهای سیاسی و اجتماعی وانتشار روزنامه و شرکت در مجلس شورای ملی روی آورد اما، دیگر شور و حرارت دوران مشروطه را نداشت، چه بسا پیری، ناتوانی و بیماری دست به دست هم داده تا ستایشگر آزادی را از پای درآورند. در این دوره مسائل سوسیالیستی افزایش پیدا کرد و کسانی همچون بهار به این مسائل متمایل شدند. البته گرایش اصلی بهار به حزبهایی بود که به نفع مردم و کشور عمل میکرد؛ به همین علت گاهی از دموکراتها فاصله میگیرد و به کسانی همچون سیدضیا و یا قوام السلطنه نزدیک میشود.
خود وی دراینباره میگوید: حزب دموکرات و اعتدال قدیم با هم ائتلاف کرده و حزب سوسیالیست را بوجود آوردند و تمام آزادیخواهان شامل حزب سوسیالیست میشوند … در مقابل سوسیالیستها، حزب اصلاحطلبان بودند که از جمله مرحوم سیدحسن مدرس اعلی الله مقامه در این حزب بود و این حزب بدنبال تغییر و اصلاح سریع وضع موجود مملکت -که الآن هم دیر شده - بودند. (بهار،۱۳۵۷: ۱۳۰تا۱۳۵) وی با این دیدگاه وارد “جمعیت ایرانی هواداران صلح"که ضد امپریالیسم بودند، شد. بهار به مدت کمی وزارت فرهنگ را در کابینۀ قوام السلطنه برعهده داشت و چون احساس اختلاف عقیده سیاسی با قوام کرد از وزارت فرهنگ استعفا داد و به عنوان نماینده تهران در مجلس پانزدهم انتخاب شد. در پائیز سال ۱۳۲۶ه.ش دچار بیماری سل شد و جهت معالجه به سوئیس رفت. دوسال بعد از سوئیس به ایران بازگشت ولی سال ۱۳۲۹ه.ش مجدداً بیماری سل بروز کرده و سرانجام در اول اردیبهشت ماه سال ۱۳۳۰ ه.ش زندگی سراسر کوشش و رنج او پایان یافت. (نیکو همت،۱۳۳۴، ج اول: ۱۱۸)
بهار منتقد اجتماعیِِ دیگری است، که بدنبال تجدد و به تعبیر دیگر مدرنیته کردن ایران بویژه از لحاظ سیاسی، اجتماعی و اقتصادی است و در این راه همه چیز حتی زندگی خود را فدا کرد.

(بهار،۱۳۵۸،ج۱، ۲۸۴)
در برخی مواقع متنقدین دلیل حمایت او از رضاخان را همین دلیل میدانند؛ چرا که منجر به ثبات، امنیت و یکپارچگی کشور ، در جهت اعتلای وطن و رسیدن به پیشرفت، که بعد از مشروطه تضعیف و پایمال شده بود، میشود. بنابراین به دلیل تعلق خاطر به وحدت و تمامیت و یکپارچگی کشور، علیه جنبشهای داخلی که رنگ و بویی از تجزیهطلبی داشتند، میشورد و آنها را مایه تضعیف دولت ملی میداند. همچنین وی به حکومت نازیها یا موسولینی یا آتاتورک از این جهت نظر داشت که آنها را حکومتی مقتدر و متمرکز میدانست نه اینکه با حکومت جنگطلبانه و فاشیسمی آنها موافق باشد. (آجودانی،۱۳۸۲: ۲۵تا۲۹)
بهار هم در سیاست و هم در شعر میانهرو بود و برآن بود تا تجدد را با فرهنگ و تمدن کهن پیوند بزند. در آخر هم به قول خودش “تشنۀ حکومت مقتدر مرکزی” بود و آن در سردار سپه متجلی دید. وی دراینباره چنین مینویسد: شکی نیست دولت مقتدر مرکزی که با همراهی احزاب و مطبوعات آزادیخواه و بشرط عدالت سرکار آمده باشد، میتواند همه کاری برای مملکت بکند و از ضعیف کردن دولتها و تحریک اطراف بر ضد دولت جز مفسده چیزی حاصل نخواهد شد! (بهار،۱۳۵۷، ج۱: ط)
۲٫۲٫۵٫۳٫ شعر بهار
جنبه بارز هویت بهار درشعر خلاصه میگردد، وی در درجه‌ی اول شاعر بود تا یک فرد سیاسی یا نویسنده. «بهار از ابزارهای متنوعی بهره میگیرد تا عوامل مخل ترقی را از پیشپا بردارد، جامعه را در راه تحول اندازد و به تدریج به آرمانهای بلند مادی و معنوی دست یازد. از این رو به اموری چون همکاری با دولت و قبول وزارت و وکالت مجلس و نشر روزنامه و ستایش و هجو مسئولان کشور مبادرت میورزد. اما بدون تردید، تنها ابزار مؤثر او در انتقال پیامی که برای مردم ایران دارد، شعر است. زیرا این پژوهنده ژرفاندیش و اصلاحطلب اجتماعی، نیک میداند که ذهن مردمِ او عمدتاً یک ذهن ادبی و شیفتۀ سخن آهنگین و موزون است.» (یوسفیان ،بی تا: ۱۰۲) بنابراین بهار به عنوان برجستهترین و سخنورترین شاعر دوره مشروطه به دلیل تنوع و حجم فعالیتهای ادبیاش، تاثیر خود را در همه جای تاریخ جنبش مشروطیت به جا گذاشته است. اشعار وی به دلیل آگاهی بیشتر با تکیه بر عقلانیت سروده شده و مملو از تاسف بر وضع موجود و تمجید دلسوزانه از مشروطیت و آیینه تمامنمای حوادث و رخدادهای آن دوران است.
ویژگی مهمی که شعر وی که او را از دیگران متمایز می‌سازد آن است که «با وجود انتساب به مکتب شعر قدیم توانسته است شعر خود را با خواسته های ملت هماهنگ سازد.» (آرینپور،۱۳۵۱،ج۲: ۱۲۸) و ندای خود را در مسائل روز و حوادثی که هموطنان وی را ‌دچار اضطراب و هیجان ساخته بود، بلند کند. در واقع، یکی از موفقیتهای بهار این است بخش مهمى از آن تجربه های قدما را به خدمت مسائل سیاسى و اجتماعى و فرهنگى سبز فایل درآورده است.
همانگونه که اسلامی ندوشن میگوید «وی سنتگرای نواندیش بود. یعنی سنتگرایی بود که کهنهبودن از او تراوش نمیکرد.» (اسلامی ندوشن،۱۳۸۳،ج۲: ۳۳۳) بنابراین بهار را میتوان فاصل بین کهنه و نو دانست که میل دارد روش های جدید را با اصول شعر کهن سازش دهد. اگرچه این انحراف از اصول، یا تجدد خواهی، عمیق و ریشه‌دار نیست، ولی به هر حال، نوعی انحراف است. با این همه، تجدد بهار هیچگاه از حد «معانی جدید در قالب و قواعد قدیم بالاتر نمیرود.»(امین پور،بی تا: ۱۸) «و غالبا از جهت محتوا و گاه از لحاظ فرم و زبان به نوآوریهایی محتاطانه دست میزند.» (همان: ۱۶)
از جهت محتوا، اندیشه و مضامین، اشعار وی تقریبا با رویدادهای زمانش پیوند خورده است. بنمایۀ اندیشۀ بهار، آزادی و میهندوستی است؛ «بهار بهترین مدیحهسرای آزادی و وطن در بافت بورژوازی آن است.» (شفیعی کدکنی،۱۳۸۳: ۳۷) که تا آخر عمر صدها بار در شعرهای او تکرار میشود. او مثل زهاوی، «جلوههای زیبای وطن را در خرابههای مداین و تیسفون و در جامهی فلان شاهزاده خانم ساسانی نمیبیند؛ بلکه وطن برای او، چه به لحاظ تاریخی و چه به لحاظ جغرافیایی، از امتداد بیشتری برخودار است. وطن او ایران بزرگی است که از دوران اساطیر آغاز میشود و عرصهی جغرافیایی آن بسی پهناورتر از آن است که اکنون هست. ضعفها و شکستها را کمتر به نظر میآورد و بیشتر جویای جلوههای پیروزمندانهی وطن است.» (شفیعی کدکنی،۱۳۸۹ :۳۹) به عبارتی میتوان ادعا کرد که وطندوستی را از فردوسی به یادگار برده است و آزادی را از مشروطیت. به این ترتیب «یکی از دلایل توجه بهار به شاهنامه، زاییده محیط مقارن نهضت مشروطیت و هیجان افکار عمومی و انتظارشان از ارباب قلم است. بهار با در نظر گرفتن ایدئولوژی و مرام غالب آن دوره، با اتکا به تاریخ کهن این سرزمین، از ملیت ایرانی تجلیل و منشأ ملی و مردمی حکومت را تبلیغ میکند.»(صادقی محسن آباد و یاحقی،۱۳۹۱: ۶۷)
اما مفهوم آزادی در نزد بهار همان استقلال ملی (با ایجاد حکومتی مقتدر که مبتنی بر قانون باشد)،حاکمیت قانون و استقلال سیاسی، آزادی و عدالت، به دور از آزادی در معنای سوسیالیم است که میخواهد از قید و بند ستم سرمایه داری رها گردد:

(بهار،۱۳۵۸،ج۱: ۳۲۶)
وی از نظر قالب، اغلب از قالبهای کلاسیک استفاده میکرد وبا همه میل به تجدد می‌کوشد که افکار و احساسات خود و مسائل نوین روز را در همان اشکال و قالبهای قدیمی بریزد. البته وقتیکه قالب‌های شعر قدیم را برای ادای مضامین نو و اظهار دردهای اجتماعی و سیاسی کاملاً رسا نمی‌یابد، از نظر اولیه خود تا حدی عدول می‌کند. مثلا قالبهایی چون مسمط و مستزاد یا تصنیف را به کار میگیرد و یا در غزل نیز به جای مضمونهای سنتی از مضمونهای اجتماعی و سیاسی جدید استفاده میکند. از لحاظ زبان شعری با استعمال واژگان و تعابیر اصیل و فصیح و تصاویر بدیعِ عصر خود سود میبرد؛ ترکیبات جدیدی چون اختر سعد دموکراسی، طبل آزادی، جغد جنگ، لیلای وطن، باغ اسلامی، داس مقاومت، تشییع غرور، نوباوه شب و… .
البته «بسیاری از شعرهای سیاسی و اجتماعی او اگرچه در مجموع از یک زبان فاخر برخوردار است اما در مقایسه با شعرهای غیر سیاسی و غیر اجتماعی او سادهتر و مردمیتر است.» (آجودانی،۱۳۸۲: ۱۵۷و۱۵۸) به این ترتیب اشعار ملک‌الشعرا از حیث روانی و ارزش هنری پستی و بلندی و فراز و نشیب زیادی دارند، ولی «با یک قضاوت “مجموعی” همه آنها متین، آراسته و استوار است.
در این میان میتوان به اشعار طنز بهار اشاره کرد؛ وی همچون بسیاری از هم عصران خود انتقادات سیاسی خود را به علت خفقان سیاسی و با زبان طنز بیان میکند، «زبان وی در بیان طنز تند وبرنده بود و در این گونه موارد، نماینده مجلس، رئیس شهربانی، روزنامهنگار هوچی و شاعر تیز زبان برای او فرقی نداشت.»(کامرانی فرد،۱۳۸۴: ۲۱) البته بهار از پسِ این طنزهای اجتماعی که بر پایه زبان عامیانه سروده میشد، هدفی جز آگاه کردن نداشت، هر چند گاهی همچون هم عصران خود صراحتاً زبان به انتقاد میگشود و هجو میکرد، البته« هجوهای بهار تلخ است ولی فحاش و دریده گو نیست.»(غفاری جاهد،۱۳۸۷: ۵۱)
۳٫۲٫۵٫۳٫ آثار بهار
ازمعروفترین آثار وی میتوان به، دیوان اشعار در دو مجلد، سبک شناسی یا تاریخ تطور فارسی، در سه جلد، دربارۀ سبک نوشته‌های منثور فارسی نوشته شده، تاریخ مختصر احزاب سیاسی، تصحیح برخی از متون کهن مانند تاریخ سیستان و مجمل‌التواریخ و القصص، تاریخ بلعمی،جوامع الحکایات عوفی، مقالات ادبی اشاره کرد.
۶٫۳٫ آشنایی زهاوی و بهار
مطالب بسیاری دربارۀ آشنایی دیرینۀ بهار و زهاوی بیان گردیده است، بهار ضمن آشنایی با اوضاع عراق، «با زهاوی، یکی از حکما و شعرای مشهور عرب آشنایی و دوستی دیرینهای داشت و ظاهراً میان این دو مفاوضات ادبی جریان داشته است.» (بهار،۱۳۵۸،ج۱: ۶۷۹) نمونه بارز این مسئله را میتوان در مرثیهای که بهار در مرگ زهاوی سروده است، به وضوح دریافت؛ چرا که « محتوا و درونمایۀ این ترکیببند، خود به روشنی حکایت از شناخت دقیق ملکالشعرای بهار از جمیل صدقی زهاوی، شعر، آثار، افکار و جایگاه او در جهان معاصر عرب دارد… این اشارات و تصریحات زمانی میسور است که شاعر از مخاطب خود شناخت مناسبی داشته باشد.» (محسنی نیا، ۱۳۸۹: ۳۵) این قصیده با مطلع زیر آغاز میشود: