در این فصل تلاش شده تا تاثیر رسانه ای شدن جرم و افکار عمومی بر تعیین مجازات با مقایسه پرونده های رسانه ای شده و رسانه ای نشده تبیین گردد. بر همین اساس تاثیر این امر را در سه مبحث با عناوین : تاثیر بر میزان مجازات ، تاثیر بر انتخاب نوع مجازات و تاثیر بر اجرای مجازات بررسی می‌کنیم.

مبحث نخست : تاثیر رسانه ای شدن جرم بر میزان مجازات

روند رسیدگی پرونده های رسانه ای شده تاثیر قابل توجهی از افکار عمومی می پذیرد . تعیین مجازات نیز به عنوان مرحله نهایی از رسیدگی کیفری از این اصل مستثنا نیست. تعیین مجازات جرایم در یک فرایند دو مرحله ای انجام می پذیرد و ابتدا در دستگاه قانون گذاری نوع و میزان مجازات تعیین می شود و سپس در دستگاه قضایی و در مرحله رسیدگی کیفری قضات دادگاه ها با بهره گرفتن از اختیاراتی که قانون گذار به آن ها اعطا ‌کرده‌است ، در نهایت میزان مجازات را انتخاب می‌کنند. تاثیرگذاری رسانه ای شدن جرم بر دو حوزه قانونگذاری و قضایی سیاست جنایی ممکن است با افزایش میزان مجازات در این دو حوزه ی همراه باشد. و این افزایش مجازات که کیفر گرایی نامیده می شود گاهی مرتبط با قانونگذاری در عرصه ی کیفری به عنوان ماحصل گفتمان سیاسی مطرح می شود و زمانی نیز در ارتباط با قوه قضاییه و قضات مطرح می شود که به کیفر گرایی قضایی معروف است^[۲۲۸]. در این مبحث به طور جداگانه به تاثیر گذاری رسانه ای شدن جرم در میزان مجازات در دستگاه قانونگذاری و قضایی خواهیم پرداخت.

گفتار اول: افزایش میزان مجازات در دستگاه قانونگذاری

عرصه ی قانونگذاری سیاست کیفری توسط قوه مقننه اعمال می‌گردد . اعضای این قوه با مراجعه مستقیم به آرای مردم انتخاب می‌گردند و نهادی کاملا انتخابی و وابسته به حمایت های مردمی هستند و با توجه به انتخاب مستقیم توسط مردم وابسته ترین قسمت به افکار عمومی هستند . این مقامات با توجه به انتخاب توسط مردم بیشترین تاثیر پذیری را از فضای رسانه ای جرایم دارند و واکنش های عوام گرایانه در اقدامات آن ها در پاسخ به مطالبات رسانه ها امری رایج است. عوام گرایی در دستگاه قانون گذاری موجب می شود دیدگاه های مردم عادی در خصوص مسایل کیفری از جمله مجازات مجرمین ملاک عمل آنان قرار گیرد. تحلیل محتوای مذاکرات نمایندگان مجلس شورای اسلامی در فرایند قانونگذاری کیفری نشان دهنده میزان فراوانی و تنوع در بهره­ گیری از واژگانی است که بیانگر نگرانی­های مردم و انتظارهای عمومی است. برای نمونه، تمرکز بر دلایلی مانند: «حل مشکلات مردم»، «تأمین امنیت مردم»، «رفع دلواپسی مردم» به هنگام بررسی لایحه الحاق یک ماده به قانون مجازات اسلامی در خصوص نحوه نظارت بر مجرمین سابقه­دار (مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی، ۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۷، صص ۱۷-۱۰)، تأکید بر برآورده کردن «مطالبات عمومی»، «انتظار عمومی»، «منافع عمومی» از طریق ارائه طرح اصلاح ماده ۱۸۸ قانون آئین دادرسی دادگاه­ های عمومی و انقلاب در امور کیفری (مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی، ۲۴ خرداد ۱۳۸۵، صص ۱۲-۸)، و نیز دفاع از طرح تشدید مجازات جرائم اخلال در امنیت روانی جامعه با استناد به «انتظارات مهم مردم» و «توقعات جامعه» (مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی، ۱۲ تیر ۱۳۸۷، صص۱۲-۱۰) از نمادهای بارز مشروعیت بخشیدن به سیاست­های کیفری ایران به شمار می ­آید.^[۲۲۹]

این در حالی است که شناخت افکار عمومی از مجازات و ویژگی های آن ناشی از اخباری است که رسانه ها بازتاب می‌یابد . رسانه ها نیز جرایمی را بازتاب می‌دهند که دارای ارزش خبری بالایی هستند و عمده جرایم دارای ارزش خبری جرایم خشونت آمیز است. مجازات جرایم خشونت آمیز نیز دارای درجه تنبیه بالایی است و به منظور رسیدن به هدف تنبیه مجازات نیز ویژگی سزا دهی آن افزایش داده می شود . در نتیجه در رسانه ها مجازات هایی که بازتاب داده می شود دارای شدت بیشتری هستند و با توجه به اینکه این گزارش ها توسط مردم مورد نگرش واقع می شود ، دیدگاه های مردم عادی نیز همسو و مطابق با الگوی رسانه ای مجازات ها شکل می‌گیرد. نتیجه این امر گرایش افکار عمومی به سزادهی در اعمال مجازات ها است که از این امر به عنوان کیفر گرایی عمومی به معنای گرایش مردم به پاسخ های سرکوبگرانه یاد می شود^[۲۳۰]. این در حالی است که سزادهی تنها یکی از اهداف مجازات ها است و در انتخاب میزان مجازات نیز نباید ویژگی های مجازات ها از قبیل سزا دهی به اندازه ای تعیین شود که سایر اهداف مجازات ها به خصوص اصلاح و بازپروری مجرم را با مخاطره رو به رو کند به همین دلیل برای تامین هدف اصلاحی مجازات ها ناگزیرند از خشونت آن بکاهند.^[۲۳۱]

اضطراب صفت و اضطراب حالت:

اضطراب صفت یک ویژگی شخصیتی است که فراوانی و شدت واکنش هیجانی شخص را نسبت به فشار منعکس می‌کند و در بین مردم از این نظر تفاوتی آشکاری وجود دارد. اضطراب صفت، در واقع خصیصیه شخص است نه یک ویژگی موقعیتی که با آن روبه روست.

اضطراب حالت یک واکنش هیجانی است که از موقعیتی به موقعیت دیگر تفاوت می‌کند. در واقع قرار گرفتن در معرض فشار روانی ممکن است واکنش های قابل مشاهده ای را موجب می شود که به آن اضطراب حالت می گوییم. این وضعیت یک حالت هیجانی نا مطلوبی است که با نگرانی، تنش، و شویش همراه است. هنگامی که مضطرب می شوید، نظام عصبی خود مختار شما فعال می شود، ضربان قلبتان بالا می رود، ضربان نبض افزایش می‌یابد، کف دست ها عرق می‌کند، مقدار اضطرابی که شخص تجربه می‌کند، به لحاظی، باشدت محرک ایجاد کننده فشار- آن گونه که شخص آن را درک می‌کند- بستگی دارد. شدت فشار به ارزشیابی فرد از موقعیت بستگی دارد(گراث مارنات،۲۰۰۳).

اضطراب حالت یک حالت هیجانی زود گذر است که از نظر شدت و نوسان متفاوت است این نوع اضطراب اغلب از طریق احساس یا بیم و فعالیت افزایش یافته است (گراث و مارنات،۲۰۰۳).

شکل گیری اضطراب در جریان تحول:

الف)حالات اضطرابی زودرس: ‌بر اساس تحقیقات گسترده ای که در دهه های اخیر انجام شده اند محققان توانسته اند نشانه های اضطراب را در نخستین ‌هفته‌ها و ماه های زندگی را بهتر بشناسند. مسلماً تجلیات بدنی این اضطراب یسیار مهمند. این تظاهرات در سطح خواب و زندگی تنودی – وضعی – حرکتی مشاهده می‌شوند(مازه،۱۹۸۸به نقل از دادستان،۱۳۸۷).

ب) اضطراب جدایی در کودک خردسال: حالت استیصال و درماندگی کودک شیر خوار به هنگام جدایی از موضوع دلبستگی خود،از هشت تا نه ماهگی به بعد پدیده ای بهنجار است. واکنش های بلافاصله کودکان نسبت به جدایی را در محیط طبیعی آن ها و در موقعیت های تجربی آزمایشگاهی مورد بررسی قرار داده‌اند. هرچند اضطراب جدایی پدیده ای بهنجار است، ولیکن اضطراب جدایی مرضی نیز به شیوه های متفاوتی متجلی می شود.(دادستان،۱۳۸۷).

اضطراب جدایی در کودک: اضطراب جدایی مرضی از سنین پیش دبستانی بروز می‌کند و ممکن است سالیان دراز پابرجا بماند. چنین اضطرابی در هر موقعیتی که احتمال جدایی وجود دارد،شدیداً برانگیخته می شود و فرد را بر آن می‌دارد تا از موقعیت هایی که مستلزم جدایی هستند اجتناب کنند.(دادستان،۱۳۸۷).

ج)اضطراب تعمیم یافته در کودکی:درباره سن دقیق بروز این اختلال، داده ای مشخصی در دست نیست.اضطراب تعمیم یافته در فرزندان ارشد خانواده و در خانواده های کم جمعیت در طبقات اجتماعی – اقتصادی مرفه و در خانواده هایی که همواره در باره پیشرفت فرزندانشان نگرانند، فراوان ترند(DSM IV,1994به نقل از دادستان،۱۳۸۷).کودکی که دچار چنین اضطرابی است،پیوسته درباره رویداد های آینده مانند امتحانات، خطر مجروح شدن، یا مشارکت در فعالیت های گروهی نگران است(همان منبع).

ویژگی‌های اختلال‌های اضطرابی

کودکان مبتلا به اختلال­های اضطرابی، شمار فراوانی از ویژگی‌ها، از جمله آشفتگی‌های شناختی، نشانه های جسمانی، نقایص اجتماعی و هیجانی، اضطراب و افسردگی را نشان می‌دهند.

آشفتگی‌های شناختی

برای همه‌ کودکان، رشد و پختگی شناختی با کاهش ترس ارتباط دارد. اما کودکان مبتلا به اختلال‌های اضطرابی همچنان پس از رشد شناختی نیز رویداد‌های غیرترسناک را، رویداد‌هایی وحشتناک ارزیابی می‌کنند که این مسئله نشان می‌دهد شیوه دریافت و پردازش اطلاعات در این کودکان دچار یک نوع اختلال است (سادوک، ۲۰۰۷).

کودکان مبتلا به اختلال‌های اضطرابی نوعاً از هوش طبیعی برخوردارند. اگرچه اضطراب با هوش عمومی ارتباط ندارد، اضطراب شدید باعث می‌شود حوزه های خاصی از کارکرد شناختی، از قبیل حافظه، توجه و گفتار یا زبان، دچار نقص شود. اضطراب به میزان زیاد می‌تواند عملکرد تحصیلی را پایین بیاورد (گراهام، ۲۰۰۵).

کودکان مبتلا به اختلال‌های اضطرابی، به طور انتخابی به اطلاعاتی گرایش دارند که ممکن است بالقوه تهدید‌آمیز باشند، گرایشی که به آن گوش به زنگی اضطراب‌گونه یا گوش به رنگی زیاد، گفته می‌شود. گوش به زنگی اضطراب‌گونه به کودک این امکان را می‌دهد تا از طریق شناسایی اولیه محرک، همراه با اضطراب و تلاش اندک، از رویداد‌های بالقوه تهدید‌آمیز دوری کند. اگرچه این کار در کوتاه‌مدت برای کودک سودمند است،‌ در دراز مدت تأثیر ناخوشایند تداوم و تشدید اضطراب را در پی دارد، زیر در پردازش دقیق اطلاعات و پاسخ‌های مقابله‌ای که لازم است تا کودک بیاموزد که بسیاری از رویداد‌های بالقوه تهدید‌آمیز آن قدرها هم خطرناک نیستند، اخلال ایجاد می‌کند (تیوبرت^[۲] و پین­کوات^[۳]، ۲۰۱۱).

وقتی خطر کلی و آشکاری وجود دارد، هم‌کودکان سالم و هم کودکان مضطرب با بهره گرفتن از اصولی، اطلاعات مربوط به خطر را تأیید و اطلاعات مربوط به سلامت و ایمنی خود را کم‌اهمیت می‌کنند. اما، کودکان دارای اضطراب بالا غالباً همین کار را وقتی خطری به طور آشکار آن‌ ها را تهدید نمی‌کند نیز انجام می‌دهند. این امر، نشان می‌دهد خطر برای آن‌ ها آنقدر تهدید‌کننده هست که راهبرد استدلال تأیید – خطر را فعال سازد. اگر چه خطاها و تحریف‌های شناختی با اضطراب کودکان مرتبط می‌باشند، هنوز ماهیت دقیق این‌گونه خطاها در میان اختلال‌های اضطرابی و نقش احتمالی‌شان در بروز اضطراب مشخص نشده است. به طور کلی، کودکان مبتلا به اخلال‌های اضطرابی، در مقایسه با سایر کودکان، احساس می‌کنند روی حوادث اضطراب برانگیز کنترل ندارند. با این حال، انواع و درجات متفاوت خطاهای شناختی ممکن است در کودکان مبتلا به اختلال‌های اضطرابی جلوه‌گر شود (گراهام^[۴]، ۲۰۰۵).

نشانه های جسمانی

۸-۱- تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی تحقیق

• ارزیابی عملکرد

ارزیابی عملکرد یک تکنیک مدیریتی برای در اختیارگرفتن پیشرفت پروژه و ارزیابی کارآمدی و اثربخشی ناشی از اجرای پروژه می‌باشد .(Akalu, 2003)

ارزیابی عملکرد عبارت است از فرایند بررسی و تجزیه و تحلیل نقاط قوت و ضعف سازمان که از طریق سنجش و مقایسه با شاخص ها و معیارهای از پیش تعیین شده صورت می‌گیرد.(Goodrich,2006)

ارزیابی عملکرد در دستگاه های اجرایی به معنای ارزیابی و سنجش کارایی، اقتصادی بودن و اثربخشی کلیه روش ها و تصمیم های مورد استفاده مدیریت مربوطه در مراحل اجرای وظایف است. مؤلفه های ارزیابی باید ‌بر اساس اهداف، مقاصد، برنامه ها، شرح وظایف و فعالیت های هر دستگاه طرح ریزی شود. (طبرسا، ۱۳۷۸: ۳).

در این تحقیق منظور از ارزیابی عملکرد اندازه گیری مجموعه ی اقدامات، فعالیت ها و فرآیندهای معاونت شهرسازی و معماری شهرداری منطقه ۷ و ۱۰ تهران بر اساس شاخص های استخراج شده از مأموریت‌ معاونت، وظایف معاونت و برنامه عملیاتی میان مدت شهرداری تهران از منظر کارشناسان سازمان و شهروندان می‌باشد.

• کارت امتیازی کانجی

روشی است که هدف آن تبدیل استراتژی به معیارهایی است که نگرش و دیدگاه سازمان را به صورتی منحصر به فرد در سازمان انتقال می‌دهد.

در این تحقیق منظور از کارت امتیازی کانجی سنجش عملکرد معاونت شهرسازی و معماری شهرداری مناطق ۷ و ۱۰ تهران در چهار بعد رضایت ذینفعان، ارزش ذینفعان، تعالی فرآیندها و یادگیری سازمانی می‌باشد.

• منظر مالی/ارزش ذینفع

سنجه های عملکردی که در منظر مالی تعریف می‌شوند، بیانگر مجموعه تدابیر و اقدامات در جهت افزایش درآمد، کاهش قیمت تمام شده ی خدمات و بهره برداری بهینه و کارا از منابع مالی می‌باشند. (مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، ۱۵:۱۳۸۸)

در این تحقیق منظور از شاخص های ارزش ذینفع، شاخص های مالی همچون افزایش درآمد، کاهش هزینه و برون سپاری فعالیت ها می‌باشد که برای ذینفعان در دراز مدت ارزش ایجاد می نمایند.

• منظر رضایت ذینفعان

عواملی که به رضایت شهروندان از کیفیت و کمیت خدمات سازمان منجر می‌گردد.(مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، ۱۵:۱۳۸۸)

در این تحقیق شاخص ها در این منظر بیانگر دیدگاه ذینفعان خارجی(شهروندان) و ذینفعان داخلی(کارکنان) به سازمان هستند. این سنجه ها مدیران را قادر می‌سازند تا چگونگی عملکرد سازمان در خدمت رسانی به ذینفعان را بررسی کنند.

• منظر تعالی فرآیندها

مجموعه اقدامات معاونت شهرسازی مناطق در زمینه استانداردسازی و بهبود سیستم ها و روش های انجام کار که منجر به تسهیل و تسریع در انجام امور، کاهش زمان و هزینه انجام فعالیت ها و افزایش بهره وری مناطق می‌گردد. (مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، ۱۵:۱۳۸۸)

منظر تعالی فرایند بر فرآیندهایی تمرکز می‌کند که بیشترین تاثیر بر رضایت مشتریان و تحقق اهداف مالی سازمان دارند. در این تحقیق منظور از تعالی فرایند، اندازه گیری شاخص هایی همچون بهره وری، بهبود خدمات و کارایی سیستم های مدیریتی می‌باشد.

• منظر یادگیری سازمانی

به مجموعه اقدامات و فعالیت های معاونت شهرسازی مناطق که منجر به بهبود ساختار، نظام مدیریت و بهسازی نیروی انسانی سازمان اطلاق می‌گردد. (مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، ۱۵:۱۳۸۸)

این منظر معرف زیرساخت هایی است که سازمان برای برخورداری از بهبود و رشد بلندمدت به آن ها نیازمند است. اهداف در این منظر پوشش دهنده شکاف میان توانمندی ها، قابلیت ها، سیستم ها و رویه های موجود با توانمندی ها و قابلیت های موردنیاز برای پیشرفت و دستیابی به اهداف منظرهای مالی، رضایت ذینفع و تعالی فرایند می‌باشد. برنامه های آموزشی ، ارتقای مهارت و دانش کارکنان، ارتقای علاقمندی حرفه ای و …. در این منظر می‌تواند مورد توجه قرار گیرد.

۹-۱-مراحل انجام تحقیق

برای انجام تحقیق مراحل زیر طی شده است:

شکل ۱-۱: مراحل انجام تحقیق

فصل دوم

مبانی نظری پژوهش و مروری بر تحقیقات پیشین

مقدمه

مدیریت، روش به گردش در آوردن کارهای یک سازمان (از لحاظ اقتصادی، اداری و سیاسی) در جهت رسیدن به هدف های آن با بهره گرفتن از علم، هنر و صنعت ، و فرآیندی که به وسیله آن کوشش های فردی و گروهی به منظور نیل به هدف مشترک هماهنگ می شود نیز تعریف شده است (صادق پور و مقدس، ۱۳۷۴: ۶۸). به تعبیر «هنری فایول^[۲]»، فرایند مدیریت واحد پنج بعد اساسی برنامه ریزی، سازماندهی، فرماندهی، هماهنگی و نظارت است.

برنامه ریزی «فرایند اندیشه تا عمل» منتهی به یک سلسله اقدامات و فعالیت های مرتبط به هم، متناسب با منابع، امکانات و شرایط زمانی – مکانی در راستای دستیابی به اهداف مشخص، و “برنامه سند حاوی مجموعه ای از تصمیمات و عملیات منظم سلسله مراتبی و زمان بندی شده جهت تحقق اهداف مورد نظر است.” به تعبیر دیگر، برنامه گاهنامه تصمیمات منظم ‌بر اساس سلسله مراتب عملیات است (سازمان برنامه و بودجه، ۱۳۷۷: ۴۷).

سازماندهی فرایند تأمین و تجهیز منابع و امکانات؛ فرماندهی فرایند هدایت؛ هماهنگی فرایند انتظام روابط و تعامل اجزاء ، و نظارت فرایند کنترل عمل اجزای سازمان اجرای برنامه به انجام وظایف ، ارزیابی فرایند آسیب شناسی و پایش فرایند تهیه و اجرای برنامه است. نظارت و ارزیابی عامل قوام و دوام برنامه و تحقق اهداف آن است از این رو نظارت و ارزیابی عملکرد، سنجش میزان موفقیت و آسیب شناسی هر یک از اجزا و کل مدیریت و سازمان در تحقق اهداف برنامه ای است.

در این فصل ارزیابی عملکرد و مفاهیم مرتبط و مدل های ارزیابی عملکرد را شرح خواهیم داد. سپس پیشینه داخلی و خارجی ارزیابی عملکرد شهرداری بیان خواهد شد. در بخش بعد ضمن معرفی معاونت شهرسازی و معماری شهرداری و بیان حوزه ماموریتی و وظایفش و همین طور برنامه عملیاتی میان مدت به عنوان سند راهبردی و با توجه ‌به این اسناد مدل مفهومی و مدل تحلیلی تحقیق ارائه می‌گردد.

۱-۲- ارزیابی عملکرد

سابقه ی ارزیابی عملکرد و شکل اولیه و ابتدایی آن به گذشته های بسیار دور باز می‌گردد. در واقع از همان زمانی که انسان زندگی گروهی را آغاز کرد و پدیده ی تقسیم کار را در شکل ابتدایی تجربه نمود، به نوعی موضوع ارزیابی را در نظر داشت، اما استفاده از نظام های ارزیابی به صورت رسمی به قرن ۱۹ باز می‌گردد. می توان بیان داشت که ارزیابی عملکرد همراه با سیر توسعه ی اندیشه‌های مدیریت ، در قالب مکاتب مدیریت ، توسعه پیدا ‌کرده‌است.(فروتن، ۸:۱۳۹۰)

در کشور ما برای نخستین بار در سال ۱۳۴۹ به طور رسمی و در سطح ملی مقرر شد سازمان‌های دولتی از نظر مدیریت و نحوه ی اداره ی امور مورد ارزیابی قرار گیرند. ‌به این منظور، مرکز ارزشیابی سازمان های دولتی در محل نخست وزیری تشکیل شد، اما سوابق، نشان دهنده ی آن است که پس از گذشت بیش از سی سال هنوز نظام مشخصی برای ارزیابی در سطح ملی طراحی و تدوین نشده است.(همان:۸)

( شکل ۲-۸) : مدل فرت و استارک از رضامندی شغلی(محمدپور و همکاران، ۱۳۸۷)

۲-۴-۳-۱۰- نظریه برابری و انتظار

نظریه برابری نخستین بار، توسط آدامز ارائه شد. به اعتقاد او، انسان همواره خواهان برخورد منصفانه با خود است. به عبارت بهتر، برابری باور ‌به این نکته است که در مقایسه با دیگران، با ما منصفانه برخورد شده و نابرابری باور ‌به این نکته است که درمقایسه با دیگران، با ما غیرمنصفانه برخورد شده است. ‌بر اساس این نظریه، فرایند مقایسه برابری بر مبنای نسبت ورودی به خروجی انجام می پذیرد. ورودی آورده های فرد مانند سطح تحصیلات، تجربه، کوشش و وفاداری به سازمان و نتایج چیزهایی است که فرد از سازمان دریافت م یکند، مانند حقوق، روابط اجتماعی، شناسایی و پاداش درونی در ازای آورده هایش.کارکنان سازمان نخست نحوه برخورد سازمان با خودشان در مقایسه با دیگران را می سنجند. فرد با این ارزیابی، احساس برخورد عادلانه یا ناعادلانه را درک می‌کند.

بنا به نظر آدامز، نارضایتی شغلی زمانی به وقوع می پیوندد که نسبت بازده فردی هر فرد به دروندادها، و نسبت بازده به دروندادهای فردی افراد دیگر مورد مقایسه قرار گیرد و کمتر از آن ها برآورد شود. از این رو تنها زمانی می توان حالت برابری ایجاد کرد که:

۱- دروندادها و بروندادها تغییر یابد؛

۲- از نظر شناختی تحریف شود؛

۳- دروندادها و بروندادهای دیگران تغییر یابد

نظریه انتظار ‌بر مبنای‌ تعبیرات وروم(۱۹۶۴) از علم سازمانی پایه گذاری شده است. نظریه انتظار به مسائل مطرح شده در مکتب لذت جویی بر می‌گردد که در دهه ۱۹۳۰ مطرح شد و به منظور انگیزش کاری، مورد استفاده قرار گرفت. این نظریه بیان می‌کند که مردم به شغلهای مختلفی که در اختیار آنان است، می نگرند(مانند آمدن بر سرکار در برابر نیامدن بر سر کار) و به انتخاب شغلی می پردازند که به تصور آنان با بیشترین احتمال به پاداش های مورد علاقه می‌ انجامد. وی دو الگو عرضه ‌کرده‌است: یکی برای پیش‌بینی انتخاب های معین، مانند اینکه فرد چه حرف های را برخواهد گزید یا در شغل خود چقدر تلاش خواهد کرد و دیگری برای پیش‌بینی نگرش های فرد نسبت به شغل خود. ترکیب انتظار و ارزش تعیین می‌کند که شخص چه چیز را انتخاب خواهد کرد. وروم عقیده دارد نگرش مردم در انجام دادن کار به ارزشی که آن ها به نتیجه و بهره تلاش خود(مثبت یا منفی) می‌دهند، ضربدر حد اعتماد آن ها به اینکه در عمل، تلاش و کوشش آن ها به کامیابی در رسیدن به اهداف می‌ انجامد، بستگی دارد. به عبارت دیگر، انگیزش، دستاورد ارزش مورد پیش‌بینی فرد از یک هدف و درجه احتمالی است که او برای رسیدن به هدف قائل است. یکی از مهم ترین جاذبه های او این است که اهمیت نیازها و انگیزه های مختلف فرد را مورد شناسایی قرار می‌دهد. این نظریه با واقع بینی بیشتر، برخی ساده انگاری هایی را که در روش مزلو و هرزبرگ لحاظ شده، ندارد و به گونه کامل با روش مدیریت بر پایه هدف در یک راستا قرار دارد.

در تحلیل نظریه انتظار، عناصر مهمی وجود دارد: نخست اینکه پیش‌بینی (انتظار) آنچه روی خواهد داد، عامل مؤثر انتخاب است و برآورد ما از آینده اهمیت دارد. نکته دوم این است که این نظریه، دربرگیرنده دو عامل اصلی است: انتظار اینکه بازدهی حاصل خواهد شد، و ارزش رضای تبخش پیش‌بینی آن بازده چقدر خواهد بود(خدایاری فرد، ۱۳۸۸).

۲-۴-۳-۱۱- مدل نظری رضایت شغلی

کی نیکی و همکاران(۲۰۰۲)، با بهره گرفتن از تکنیک “فراتحلیل” به بررسی منظم ۲۶۷ مقاله ی منتشره در مجلات پنج گانه ی روان شناسی صنعتی- سازمانی شامل: مجله ی مدیریت، ‌فصل‌نامه ی علوم اداری، مجله ی روا نشناسی کاربردی-روان شناسی پرسنلی و رفتارسازمانی و فرایند تصمیم گیری بشری در طی سال‌های ۹۹- ۱۹۷۵ میلادی پرداخته‌اند که مقالات مورد نظر با بهره گرفتن از “شاخص توصیفی شغل ” انجام شده اند. کی نیکی و همکاران با بررسی تحقیقات مذکور به ارائه ی مدلی جامع در تحلیل نظری رضایت شغلی می پردازند. در نزد آنان عوامل مرتبط با رضایت شغلی در سه دسته ی کلی قابل طبقه بندی هستند که البته هرکدام از آن ها دربردارنده ی عواملی فرعی می‌باشند:

الف) عوامل پیش نیاز (ضروری و مؤثر) در شکل گیری رضایت شغلی.

چهار دسته عوامل فرعی، در شکل گیری رضایت شغلی نقش ایفا می‌کنند. در این وضعیت ، رضایت شغلی به عنوان متغیر وابسته تلقی می شود که از چها ر دسته عوامل تأثیر می پذیرد.

مشخصات شغلی (تنوع، هویت، اهمیت وظایف، خودمختاری، بازخورد و اغنای شغلی)، ویژگی های مرتبط با نقش (تضاد نقش و ابهام نقش)، مشخصات گروهی و سازمانی (انسجام و همبستگی گروهی ، کیفیت اجتماع، التزام به مشارکت در امور، فشارهای کار، نابرابری محیط کار، ساخت سازمانی، عدالت سازمانی، جو سازمانی و حمایت سازمانی)، چگونگی روابط با رهبر (ساختار صمیمیت رهبری ، ملاحظات رهبری ، بهره وری رهبری، رفتارهای مجازات گونه و تشویقی رهبری، روابط مبادله میان اعضا و رهبری).

ب) عوامل همبسته ی رضایت شغلی.

برخی مفاهیم سازمانی که روابط همبستگی متقابل با رضایت شغلی دارند شامل: تعهد سازمانی، رضایت اززندگی، استرس و فشار شغلی، التزام و درگیری شغلی، نگرش های شغلی.

ج) اثرات و پی آمدهای ناشی از رضایت شغلی.

در این وضعیت، رضایت شغلی به عنوان متغیر مستقل محسوب می شود تا بتوان به اثرات و پی آمدهای ناشی از رضایت شغلی در سطوح فردی و سازمانی نا یل آمد . شامل سه دسته کلی :

انگیزش، رفتار مدنی (شهروندی) سازمانی و رفتارهای تأخیری(شامل غیبت، ترک خدمت، تمایل به ترک خدمت، تأخیر) و عملکرد. عملکرد نیز قابل تفکیک به عملکرد عینی (شامل دو حوز ه ی عملکرد مربوط به سرپرست و عملکردِ مورد ارزیابی فرد) و عملکرد ذهنی (شامل دو مصداق ترفیعات و میزان سختی کار) می‌باشد(زکی، ۱۳۸۷).

عوامل ضروری و مؤثر:

۱-مشخصات گروهی و

سازمانی: انسجام گروهی،

همبستگی گروهی، التزام

مشارکت گونه، فشارهای کار ،

ساخت سازمانی، جو

سازمانی و حمایت سازمانی

و عدالت سازمانی

۲- مشخصات شغلی: تنوع

شناسایی،خودمختاری،

بازخورد، اهمیت وظایف و

اغنای شغلی

۳- ویژگی های نقش: ابهام و

تضاد نقش

۴- روابط با رهبری: ملاحظات،

بهره وری و ساختار صمیمیت

رهبری، رفتارتنبیهی و

پاداش گونه ی رهبری ، روابط

مبادله گونه ی اعضا و رهبری.

اثرات وپیآمدها:

۱- انگیزش و رفتار شهروندی

سازمانی

۲-رفتارهای تأخیری:

غیبت، تأخیر، ترک خدمت

1. 1. . لیلا، جویباری، ۱۳۸۹، آسودگی بیماران بستری اصلی الزامی در حقوق بیماران، مقاله ی ارائه شده به سومین کنگره ی بین‌المللی حقوق پزشکی، منتشر شده در حقوق بیماران، چکیده ی مقالات ارائه شده در سومین کنگره بین‌المللی حقوق پزشکی اسفند ماه ۱۳۸۹، ج ۱، ص۱۸۱٫ ↑

   

1. 1. . هنک، لینن؛ اسجف، گیورس و ژنوین پینت(۱۳۸۱). مطالعه ی تطبیقی حقوق بیماران ترجمه: باقر لاریجانی و محمود عباسی، تهران: انتشارات حقوقی (چاپ دوم)، ص ۵۵٫ ↑

1. 1. . Protection ↑

1. 1. . John Stuart Mill ↑

1. 1. . اورورا، پلومر (۱۳۸۷). حقوق و اخلاق در پژوهش های پزشکی، ترجمه: علیرضا زالی و محمود عباسی،چاپ اول، تهران: انتشارات حقوقی، ص۵۵٫ ↑

1. 1. . John Stuart, Mill (1990), on Liberty, In Utilitarianism/On Liberty/Essay on Bentham, edited by M. Warnock, Glasgow: Fontana Press. P: 215. ↑

1. 1. . Autonomy ↑

1. 1. . Faden, Ruth R, and Tom L. Beauchamp (1986), A History and Theory of Informed Consent, New York: Oxford University Press. ↑

1. 1. ۵٫ Clarke S, Oakley J (2004), Informed consent and surgeons’ performance, J Med Philos, 29: 11–۳۵٫ ↑

1. 1. . Beauchamp, Tom L and James F Childress (2008), Principles of Biomedical Ethics, 6th ed. Oxford: Oxford University Press. P: 99-101. ↑

1. 1. . O’Neill. (2003). some limits of informed consent. Cambridge University, Cambridge, CB3 9DF, UK, Accepted for publication 23 September, J Med Ethics. 29: 4–۷, downloaded from jme.bmj.com on July 4, 2011 – Published by group.bmj.com. ↑

1. 1. . Beauchamp, Tom L (2010), Autonomy and consent, In the Ethics of Consent, edited by F G Miller and A Wertheimer New York: Oxford University Press. P: 58. ↑

1. 1. . Gerald, Dworkin (1988), the Theory and Practice of Autonomy, Cambridge: Cambridge University Press, P: 113. ↑

1. 1. . Ronald, Dworkin (1983). Comment on Narveson: In Defence of Equality, Social Philosophy and Policy, ۱:۲۴–۴۰٫ ↑

1. 1. . Buchanan, Allen E and Dan W Brock (1989), Deciding for Others: The Ethics of Surrogate Decision-Making. Cambridge: Cambridge University Press. P: 40. ↑

1. 1. . Beauchamp, Tom L and James, F Childress (2008), Op, Cit, P: 100. ↑

1. 1. . Hill, Thomas E., Jr. (1991). Autonomy and Self-Respec, New York: Cambridge University Press. P:43 ↑

1. 1. . Immanuel, Kant (1996), Groundwork of the Metaphysics of Morals, In Practical Philosophy, edited by M. J Gregor, Cambridge: Cambridge University Press. ↑

1. 1. . اورورا ، پلومر (۱۳۸۷). منبع پیشین، ص ۵۶٫ ↑

1. 1. . همان منبع، ص ۵۵٫ ↑

1. 1. . Beauchamp, Tom L (2010), Op, Cit, P: 58. ↑

1. 1. . اورورا ، پلومر، (۱۳۸۷). منبع پیشین، ص۱۳۷٫ ↑

1. 1. ۴٫ J, Med Ethics 2008; ۳۴: e 3 doi: 10-1136. ↑

1. 1. . Alan, Donagan (1977), Informed consent in therapy and experimentation. Journal of Medicine and Philosophy ۲ (۴): ۳۰۷–۳۲۹٫ ↑

1. 1. . Rational Desire ↑

1. 1. . Mere Desire ↑

1. 1. . Joel, Feinberg (1986), Harm to Self. New York: Oxford University Press. ↑

1. 1. . David, Velleman (1992), against the right to die, Journal of Medicine and Philosophy, 17 (6): 665–۶۸۱٫ ↑

1. 1. . Miller, Franklin G and Alan Wertheimer (2010), Preface to a theory of consent transactions: beyond valid consent, In the Ethics of Consent, edited by F. G. Miller and A. Wertheimer. New York: Oxford University Press & Sreenivasan, Gopal (2003), Does informed consent to research require comprehension? The Lancet ۳۶۲ (۹۴۰۰):۲۰۱۶–۲۰۱۸٫ P: 85-95. ↑

1. 1. ۲٫ Werner RM, Asch DA (2005), the unintended consequences of publicly reporting quality information, JAMA; 293: 1239–۱۲۴۴٫ ↑

1. 1. . Quality of Choice ↑

1. 1. . Scanlon, Thomas M. (1988). The Significance of Choice, In the Tanner Lectures on Human Values, edited by S M McMurrin, Salt Lake City: Utah University Press. ↑

1. 1. . Preventing Abusive Conduct ↑

1. 1. . Manson, Neil C & Onora O’Neill (2007), Rethinking Informed Consent in Bioethics. Cambridge: Cambridge University Press. ↑

1. 1. . Beauchamp, Tom L. & James F. Childress (2008), Op, Cit, P: 118. ↑

1. 1. . Joffe, Steven, & Robert D Truog (2010), Consent to medical care: the importance of fiduciary context, In The Ethics of Consent, edited by F. G. Miller & A. Wertheimer. New York: Oxford University Press. ↑

1. 1. . Self- Ownership ↑

1. 1. . John Lock ↑

1. 1. . John, Locke (1988), Second Treatise on Civil Government. In Locke: Two Treatises of Government, edited by P. Laslett. Cambridge: Cambridge University Press. V: 27, p: 305. ↑

1. 1. . Archard, David (2008), Informed Consent: Autonomy and Self-Ownership. Journal of Applied Philosophy ۲۵ (۱):۱۹–۳۴ &Thomson, Judith Jarvis, (1990), the Realm of Rights, Cambridge, MA: Harvard University Press & Nozick, Robert, (1986), Anarchy, State and Utopia. Oxford: Oxford UP. ↑

1. 1. . Candilis, Philip J and Charles W Lidz, (2010), Advances in informed consent researches In the Ethics of Consent: Theory and Practice, edited by F. G. Miller and A. Wertheimer. New York: Oxford University Press. ↑

1. 1. . روح الله، موسوی خمینی(بی تا)، بیع، ج ۱، قم:انتشارات مؤسسه‌ ی نشر اسلامی، ص ۲۹٫ ↑

1. 1. . ناصر، مکارم شیرازی(۱۴۲۷)، القواعد الفقهیه، ج۲، چاپ دوم، قم: انتشارات مدرسه امام علی بن ابی طالب ^(ع)، ص۳۷٫ ↑

1. 1. . محمد، مؤمن قمی(بی تا)، کلمات سدیده فی مسائل جدیده، قم: انتشارات دار العلم، ص ۱۷۸و ۱۸۱٫ ↑

1. 1. . سید صادق، روحانی(بی تا)، منهاج الفقاهه، ج۳، قم: دارالعلم،ص ۱۱۴٫ ↑

1. 1. . محمد آصف، محسنی(۱۳۸۲)، الفقه و مسائل الطبیه، ج۱، چاپ اول، قم: انتشارات بوستان کتاب قم، صص ۱۸۲و۲۱۸٫ ↑

1. 1. . سید ابوالقاسم، خوئی(۱۴۲۳)، مصباح الفقاهه فی المعاملات، ج ۲، قم: مؤسسه‌ احیا آثار امام خوئی، ص ۳۱۵٫ ↑

1. 1. . سید محمد باقر، موسوی همدانی (بی تا)، ترجمه ی تفسیر المیزان، ج ۱، قم: انتشارات مؤسسه‌ ی مطبوعات دارالعلم، ص ۲۹٫ ↑

1. 1. . محمد باقر، مجلسی(بی تا)، بحارالانوار، ج ۸۳، باب ۴، ص ۸۲، ج ۹٫ ↑