تعمیم دهی : این خاصیت شبکه را قادر می سازد تا تنها با برخورد با تعداد محدودی نمونه، یک قانون کلی از آن را بدست آورده، نتایج این آموخته ها را به موارد مشاهده از قبل نیز تعمیم دهد. توانایی که در صورت نبود آن سامانه باید بی نهایت واقعیت ها و روابط را به خاطر بسپارد.
پایداری – انعطاف پذیری : یک شبکه عصبی هم به حد کافی پایدار است تا اطلاعات فراگرفته خود را حفظ کند و هم قابلیت انعطاف و تطبیق را دارد و بدون از دست دادن اطلاعات قبلی میتواند موارد جدید را بپذیرد.(نوری بروجردی،اسگندری،۱۳۸۸، ۶)
شبکه عصبی در شرایطی بکار می رود که ساختار مسائل روشن نیست و باید نوعی روند- شناسی یا بازشناسی الگو صورت گیرد. مدیران مؤسسات مالی، نهادهای مالی در عمل با بسیاری از این شرایط مواجه اند.
شبکه عصبی از دیگر روش های طبقه بندی نمونه به شمار می آید که در آن، فرض خطی بودن روابط میان متغیرها الزامی نمی باشد. استقلال متغیرهای توضیحی حذف شده است و در آن روابط پنهان بین متغیرهای توضیحی به عنوان یک متغیر اضافی وارد تابع می شود. در مورد شرکتها که اطلاعات کمتری نسبت به شخصیتهای حقیقی دارند بیشتر بکار رفته است. برای شناخت الگوهایی که در داده ها وجود دارند بسیار مفید هستند، خصوصاً در مواقعی که نوع رابطه بین هدف (به عنوان مثال ارزیابی وضعیت اعتباری) و متغیرهای ورودی (مثلا ویژگی های جمعیتی) نامشخص و یا پیچیده باشد.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

شبکه های عصبی روش محاسبه ای متفاوت با روش های متداول می باشند. محاسباتی که با روش های معمولی انجام می شود از نوع برنامه ریزی شده است و در آنها الگوریتم ها و مجموعه هایی از قواعد به کار می روند تا مسأله را حل کنند. در این روشها اگر الگوریتمی در دست نباشد یا الگوریتم پیچیده باشد، راه حلی برای مسأله وجود نخواهد داشت. اما در محاسباتی که شبکه عصبی اجرا میکند به الگوریتم و مجموعه قواعد نیاز نیست.
تحقیقات به عمل آمده ثابت نموده که شبکه های عصبی نسبت به روش های قبل از خود در ارزیابی نمودن اعتبار مشتریان از صحت بیشتری برخوردار بوده اند و این متد قابلیت ترکیب با سایر متدها را دارد و تأیید شده که ترکیب آن با سایر متدها بیشترین صحت را بدنبال داشته است.
علیرغم برتری روش های شبکه های عصبی، انتقاداتی نیز بر آن وارد می باشد.
وقتی روابط بین متغیرها غیر خطی باشد یکی از مناسبترین ابزارها، شبکه عصبی است. اما علیرغم برتری روش های شبکه‌های عصبی، این روش محدودیت‌هایی نیز دارد که به کارگیری آن را محدود می‌کند.
۱ـ دسته بندی دودویی (باینر): داده‌های ورودی به راحتی می‌تواند به صورت (۱ و ۰) ارائه گردند. اما دسته بندی داده‌های چند کلاسه به طور نامناسبی صورت می‌گیرد. مثلا دسته بندی وضعیت اقامت (دوران سکونت) در۵۰ ایالت امریکا در درخت تصمیم گیری به طور طبیعی صورت می‌پذیرد. اما در شبکه عصبی این کار مشکل است.
۲ـ شبکه عصبی یک مدل قابل درک نیست. شبکه عصبی بیشتر “جعبه سیاه” است و توضیح چرایی نتایج مشکل و یا غیر ممکن است.
۳ـ همراه با به کارگیری شبکه عصبی در سیستم کامپیوتر، شرکت‌ها و سازمان‌ها نیاز به مفسران یا خبرگان ماهر دارند.
۴ـ برای افراد غیرفنی توضیح و توجیه چگونگی تعمیم خیلی مشکل است.
زیریلی^[۹۲] بزرگترین چالش به کار گیری شبکه‌های عصبی در امور مالی را چنین توصیف می‌کند:
بزرگترین چالش در به کارگیری شبکه‌های عصبی در مسائل مالی خود شبکه نیست بلکه شیوه تبدیل و فرآورش داده‌های ورودی جهت ارائه به شبکه و شیوه تفسیر نتایج خروجی شبکه است.
۵ـ یکی دیگر از این محدودیتها، می توان به مشکل بودن فرایند آموزش در آن اشاره کرد که تا حد زیادی کاربرد آن را محدود نموده است.(زیریلی،۱۹۹۷، ۲۰)
با توجه به دو ویژگی اساسی شبکه های عصبی یعنی یادگیری یا نگاشت پذیری براساس ارائه داده‌های تجربی و ساختار پذیری موازی، این شبکه‌ها در مسائل گوناگون مدیریتی کاربردهای مختلفی پیدا کرده‌اند
ماو و مهی‌الدین^[۹۳] کاربردهای شبکه‌های عصبی را به شرح زیر بر می‌شمارند.
۱ـ دسته بندی الگو^[۹۴] : وظیفه دسته بندی الگو برای تخصیص یک الگو از داده‌ها به یکی از دسته‌ه ای از پیش تعیین شده، به وسیله بردار ویژگی است. یکی از کاربردهای آن رتبه بندی اوراق قرضه است.
۲ـ خوشه یابی^[۹۵] : در خوشه یابی دسته‌ه ای شناخته شده برای داده‌های آموزشی وجود ندارد. در حقیقت طبقه بندی الگو بدون سرپرستی است. یک الگوریتم خوشه‌یابی، تشابه بین الگوها را کشف می‌کند و الگوهای مشابه را در یک خوشه قرار می‌دهد. این کار در استخراج داده‌ها و داده کاوی کاربردهای زیادی دارد.
۳ـ تخمین تابع^[۹۶] : فرض می‌کنیم در یک مجموعه، n الگوی آموزشی از زوج‌های مرتب (ورودی و خروجی) از یک تابع ناشناخته (همراه با پارازیت) وجود داشته باشد. وظیفه تخمین تابع، یافتن یک تخمین از تابع ناشناخته است. یک مثال مدیریتی می‌تواند تخمین یک تابع غیر خطی ناشناخته که رابطه بین نارضایتی کارکنان به عنوان ورودی و میزان تولید به عنوان خروجی باشد.
۴ـ پیش بینی^[۹۷] : با وجود یک مجموعه n عنصری y₍₊₁₎, y₍₊₂₎,…y_(t­n) در یک توالی زمانی t₁, t₂, … t_n وظیفه شبکه پیش بینی نمونه y(t_n+1) در برخی از شرایط t_n+1‌ است. پیش بینی بازار سهام، ورشکستگی شرکت‌ها و… نمونه‌هایی از کاربرد شبکه‌ها و پیش بینی مسائل مدیریتی است.
۵ـ بهینه سازی : هدف یک مساله بهینه سازی، یافتن راه حلی است که ضمن صدق در یک مجموعه از محدودیت‌ها، تابع هدف را نیز حداکثر یا حداقل نماید. به عنوان نمونه، مساله فروشنده دوره گرد یک مساله بهینه سازی است. شبکه‌های عصبی می‌توانند با مدل‌های بهینه سازی پاسخ‌های مناسبی را برای این مسئله بدست آورند.
۶ـ حافظه انجمن^[۹۸] : در حافظه انجمن یا حافظه آدرس‌دهی محتوایی می‌توان به وسیله محتوای داده‌ها به آنها دسترسی پیدا کرد. محتوای موجود در حافظه می‌تواند حتی با یک ورودی ناقص یا محتوای به هم ریخته بازخوانی شود. در حالی که در مدل‌های محاسباتی کامپیوتری یک داده موجود در حافظه فقط از طریق آدرس آن قابل دسترسی است. اگر در محاسبه آدرس اشتباهی رخ دهد ممکن است یک مورد کاملاً متفاوتی بازخوانی شود.مدیر می‌تواند با بهره گرفتن از این کاربرد، اطلاعات مربوط به امور مورد نظر را با در دست داشتن اطلاعات مختصری در مورد آن موضوع در اختیار گیرد.
۷ـ کنترل^[۹۹] : هدف در یک مدل کنترل، ایجاد ورودی کنترل به نحوی است که سیستم مسیر مطلوبی را که توسط مدل مرجع تعیین شده است را دنبال کند. زمانبندی مشاغل، ماشین‌ها و سایر منابع در سیستم‌های ساخت منعطف، اهمیت بالایی دارد.
شبکه عصبی در اکثر موارد می‌تواند بهترین قاعده را برای انجام بهینه فعالیت‌ها پیدا کند. دلوین^[۱۰۰] و همکاران کاربرد شبکه‌های عصبی در امور مالی را به این صورت بیان می‌کنند :
الف ـ شبیه سازی مالی
ساختار مالی عملیات تجاری بسیار پیچیده و پویاست، به کمک سیستم‌های عصبی مصنوعی، می‌توان مدلی از محیط مالی شرکت ساخت که ویژه آن شرکت باشد و در طول زمان متناسب با تغییر ساختار مالی شرکت پویایی خود را حفظ کند. سه حوزه اصلی اینکار عبارتند از:
۱ـ پیش بینی برآورد آتی : در مواردی که در حوزه‌های “پیش بینی مالی” مدل، روابط مشخص و تعریف شده نداشته باشد. می‌توان از مدل‌های شبکه عصبی استفاده کرد. می‌توان شبکه عصبی را طوری طراحی و آموزش داد که رفتار سرمایه گذاران نسبت به تحولات شرکت یا تغییرات کلی شرایط مالی تقلید کند. این مدل‌ها می‌توانند جایگزین مدل‌های آماری مثل رگرسیون خطی و… شوند.
۲ـ ارزشیابی : به کمک شبکه‌های عصبی می‌توان ارزش سهام و دارایی‌هایی را که می‌خواهیم خریداری کنیم، برآورد کنیم در این مهم باید فرایند ارزشیابی انسانی شبیه سازی گردد. سیستم می‌تواند به طور خودکار نسبت به تغییرات در رویه‌های عملی تحلیلی و ضوابط انتخاب تصمیم- گیرندگان در طول زمان، خود را سازگار کند، این مدل‌ها مبتنی بر پایگاه‌های اطلاعاتی عمده هستند.
۳ـ تصویب اعتبارات : تعیین سقف اعتباری یک امر زمان بر و کاربر است. می‌توان با شبکه عصبی سیستم تصویب اعتبارات را به نحوی طراحی و آموزش داد که اطلاعات ورودی آن داده‌های مربوط به مشتریان و داده‌های خروجی مطلوب آن، تصمیمات واقعی تحلیلگران اعتباری باشد. در اینجا هدف سیستم تقلید از تصمیم گیرنده انسانی در اعطا یا رد اعتبار و تعیین نقض‌های اعتباری است.
ب ـ نهادهای مالی
۱ـ ارزیابی خطر وام‌دهی، ورشکستگی: موسسات نیز می‌توانند به کمک سیستم‌های عصبی در مورد بررسی تقاضای وام و تصمیم در مورد پرداخت یا عدم پرداخت تصمیم بگیرند.
۲ـ مدیریت بدره دارایی‌ها و اوراق بهادار: موسسات مالی بایستی گلچینی از سهام، اوراق قرضه، وام‌های رهنی، دارایی های فیزیکی را انتخاب کنند. با توجه به نوسانات دائم اقتصادی و مالی این کار بسیار مشکل است. با عنایت به ماهیت سازمان نایافته فرایند مدیریت بدره^[۱۰۱] و عدم اطمینان از اوضاع اقتصادی و پراکندگی و کمبود اطلاعات، عرصه مناسبی برای طراحی مدل‌های شبکه عصبی در این زمینه بوجود آمده است.
۳ـ قیمت گذاری اوراق بهادار جدید: موسسات تامین مالی^[۱۰۲] در کشورهایی با بازار سرمایه توسعه یافته، قیمت گذاری اوراق بهادار جدید را انجام می‌دهند. اینکار فرایند پیچیده‌ای است که بر نرخ بازده شرکت تأثیری مستقیم دارد. اطلاعات مربوط به صادر کنندگان اوراق ممکن است ناقص باشد، یا فرم عرضه اطلاعات غیر استاندارد باشد. ولی باز هم می‌توان برای این قیمت گذاری از شبکه‌های عصبی استفاده کرد. به طور مشابه این کار را می‌توان در مورد قیمت گذاری اولیه سهام نیز انجام داد.
مراحل طراحی و اجرای مدل در شبکه های عصبی به شرح زیر انجام می شود :
همه داده ها را در یک جا جمع می کنیم.
داده ها را به دو گروه داده های آزمونی و داده های یادگیری تقسیم می کنیم.
داده ها را به شکل ورودی های مناسب برای ورود به سیستم تبدیل می کنیم.
معماری شبکه را انتخاب می کنیم، آموزش می دهیم و سپس آزمون می کنیم. سه مرحله فوق را هر مقدار لازم است، تکرار می کنیم.
از شبکه حاصلی استفاده می کنیم.
شبکه های عصبی را می توان با توجه به معیارهای زیر تقسیم کرد (ماندیک^[۱۰۳]،۲۰۰۱، ۲)
مدل محاسباتی
قواعد یادگیری (یادگیری با سرپرست^[۱۰۴]، بدون سرپرست^[۱۰۵]، زوجی^[۱۰۶] )
معماری شبکه (شبکه های پیش رو و پسرو)
۳-۸-۲ : ماشین بردارپشتیبان
در سال ۱۹۶۵ محققی روسی به نام ولادیمیر وپنیک گامی بسیار مهم در طراحی طبقه بندی- کننده ها برداشت. وی نظریه آماری یادگیری را به صورت مستحکم تری بنا نهاد و ماشینهای بردار- پشتیبان را بر این اساس ارائه داد.
در هنگام تلاش برای کشف الگوها و مدل های طبقه بندی ، یادگیری ماشین می تواند یک ابزار قوی بشمار رود (جانا و ماتجاز^[۱۰۷]،۲۰۰۱، ۸). ماشین بردار پشتیبان در واقع یک طبقه بندی کننده دودوئی است که دو کلاس را با بهره گرفتن از یک مرز خطی از هم جدا می کند. در این روش با بهره گرفتن از تمامی باند ها و یک الگوریتم بهینه سازی ، نمونه هایی که مرز ها ی کلاسها را تشکیل می دهند به دست می آورند (وپنیک و چروننکیس^[۱۰۸]،۱۹۹۱، ۱۵).
در این روش مرز خطی بین دو کلاس به گونه ای محاسبه می شود که :
۱- تمام نمونه های کلاس +۱ در یک طرف مرز و تمام نمونه های کلاس -۱ در طرف دیگر مرز واقع شوند.

دسته بندی سوم: ارزیابی جامع عملکرد که دربرگیرنده تمامی ابعاد عملکردی سازمان است و ارزیابی نسبی عملکرد که امکان مقایسه نسبی عملکرد را در طول دوره های زمانی و یا با سایر رقبا فراهم می نماید.(انواری رستمی ،۱۳۸۴)

۱۱-۱-۲ دیدگاه های مختلف اندازه گیری عملکرد

الف- دیدگاه رفتاری
در این دیدگاه در جریان ارزیابی عملکرد یک مدیر رفتارهای کاری کارکنان را از طریق سنجش و مقایسه آن ها با معیارهای از پیش تعیین شده ارزیابی می کند. از جمله معیارهای ارزیابی عبارتند از: خلاقیت، کاردانی، مهارت، نوآوری، مسئولیت پذیری قانون گرایی، انظباط کاری، تسلط برکار، قوه استدلال و ادراک، آموزش پذیری و… از جمله معایب این دیدگاه ذهنی بودن آن می باشدکه این مورد را از عینیت و واقعیت دور می کند.
ب-دیدگاه کمی
در این دیدگاه عوامل کمی بر عملکرد سیستم های سازمانی تعیین واندازه گیری شده و سپس عملکرد نیروی انسانی با توجه به این عوامل کمی مورد ارزیابی قرارمی گیرد. عواملی چون: میزان تولید، درصد ضایعات، نوع فناوری، برنامه تولید مواد و قطعات و فرآیندهای تولید بر عملکرد سیستم های تولیدی موثر هستند. دراین دیدگاه نسبت به تعیین و ارزیابی عملکرد نیروی انسانی به صورت کمی اقدام می شود.
ج-دیدگاه کیفی
دراین دیدگاه علاوه بر تاثیر معیارهای ذکر شده در دیدگاه کمی، معیارهای کیفی همچون درصد خدمات ممتاز (درجه بندی خدمات )، میزان رضایت مشتریان، کیفیت فرایند تصمیم گیری در سازمان و… بر ارزیابی عملکرد نیروی انسانی سازمان موثر می باشد.(ابن الرسول ،۱۳۸۲؛۵)

۱۲-۱-۲ مدل های ارزیابی عملکرد

به منظور ارزیابی عملکرد سازمان ها ازگذشته تا به حال مدل های متفاوتی ارائه شده است که در ادامه به آن ها اشاره خواهد شد.

۱-۱۲-۱-۲ روش درجه بندی ترتیبی

در روش درجه بندی، هریک از سرپرستان افراد تحت نظرخود را از لحاظ نحوه انجام وظایف و علاقه مندی به کار مورد سنجش قرار داده و موقعیت نسبی هر یک را نسبت به بقیه کارکنان تعیین می کنند. دراین روش قضاوت شخصی و اظهارنظر نسبتا ذهنی سرپرست ملاک ارزیابی است و طبعا با توجه به ویژگی های خطاپذیری انسان احتمال ناصحیح بودن اینگونه قضاوت های ذهنی زیاد است. باوجود آنکه روش درجه بندی یک روش ساده، مقرون به صرفه وقابل اجرا است ،ولی به علت ذهنی بودن عوامل تعیین شایستگی استفاده از آن به دلایل زیر محدود می باشد.
ممکن است رئیس تحت تاثیر احساسات و عواطف و واکنش های آنی و روانی قرار بگیرد و یا آنکه نظر اجمالی خود را بدون مطالعه ابراز دارد.
ارزیابی کننده نمی تواند درجه اختلاف را دقیقا مشخص کند.
تعیین ارزش و شایستگی وقتی تعدادکارمندان زیاد باشد امری دشوار و نتایج مبهم می شود.(طاهری، ،۱۳۸۸؛۳۵).

۲-۱۲-۱-۲ روش مقایسه فرد به فرد

اگر تعدادکارکنان زیاد نباشد می توان از روش مقایسه فرد به فرد استفاده نمود. دراین روش :
عملکرد کارکنان با یکدیگر مقایسه می شود
معمولا این روش برای مقایسه کلی افراد مورد استفاده قرار می گیرد

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

برخی از این روش برای مقایسه عملکرد کارکنان درزمینه های کیفیت وکمیت ،انضباط ،اخلاق و…استفاده می کنند
گروهی از صاحب نظران معتقدند تصمیماتی که مسئولان درباره نیروهای انسانی شاغل در سازمان اتخاذ می کنند، عملا بر اساس این قبیل ارزیابی های مقایسه ای است نه ارزیابی هایی که هر یک از کارکنان را مستقل از یکدیگر و بر اساس معیار و استانداردی مطلق می سنجند(صالح اولیاودیگران، ۱۳۸۹؛۴۱)

۳-۱۲-۱-۲ روش مقیاسی

در روش مقیاسی ابتدا تعدادی عامل مانند: ابتکار، درجه همکاری، طرز سلوک و غیره را بنابر مقتضیات سازمان انتخاب و در جدولی درج می کنند. آنگاه کارکنان را بر حسب هر یک از عوامل به صورت درجاتی از قبیل استثنایی، عالی، خوب، متوسط، ضعیف و بد درستون های مربوط تعیین می نمایند. مقیاس­ها ممکن است به اشکال ذیل باشند :
مقیاس عددی: مرکب از اعداد صحیح واعشار یا به صورت درصد
مقیاس جزئی: مانند (الف ، ب ، ج ، د)
مقیاس توصیفی: مانند (بسیار خوب ، خوب ، متوسط ،کمترازمتوسط)
در مقیاس خطی پیوسته نیز عدد معرف امتیاز، یک عدد ریاضی تلقی نمی شود زیرا در ارزیابی انسان ها مرکز صفر مطلق وجود ندارد. معایب عمده این روش عبارت است از:
یک نظر به تمام جنبه ها و عوامل ارزیابی یک کارمند تعمیم داده می شود
ارزیابی تقریبا به صورت ذهنی و سطحی انجام می شود
درصورت نیاز بودن تعداد کارمندان مستلزم صرف وقت و هزینه زیاد است
یکی از دلایل محبوبیت و رواج این روش سادگی و سهولت استفاده از آن است.(طاهری ،۱۳۸۸؛۵۴)

۴-۱۲-۱-۲ روش چک لیست

یکی از قدیمی ترین روش های ارزیابی روش چک لیست است. دراین روش یک سلسله سوالات یا جملاتی مطرح می شود و ارزشیاب بدون آن که از ارزش واقعی اظهارنظرخود مطلع باشد ، باید در مقابل سوال یا عبارات جمله چک شده بر عهده متخصصان امورپرسنلی می باشد. در این روش از ارزیاب خواسته می شود تا لیستی را که حاوی رفتارها و ویژگی های مشخص یا خصوصیات شغلی است بررسی نموده وتعیین کندکه کدام جمله به بهترین وجه نشان دهنده عملکردکارمند موردنظر است.
اما بحث اصلی این جاست که درست است این روش ،روش صحیح و استانداردی است و مزایایی همچون :
مقرون به صرفه بودن
سهولت اجرا
عدم نیاز به آموزش گسترده
استاندارد
ازمعایب این روش نحوه اختصاص امتیاز به سوالات چک لیست ها است. علاوه بر این برای ارزشیابی کارکنان مشاغل متفاوت باید از چک لیست های متفاوت استفاده کرد. اما مزیت اصلی این روش بی اطلاعی ارزیاب ها از ارزش پاسخ های مثبت و منفی است(سلطانی، ۱۳۹۰)

۵-۱۲-۱-۲ روش وقایع حساس

یکی ازجدیدترین شیوه های تعیین شایستگی کارکنان روش وقایع حساس می باشد. برقراری این روش مستلزم تشخیص، طبقه بندی و ثبت رویدادهای مهم خدمتی کارکنان می باشد. معمولایک واقعه وقتی حساس تلقی می شودکه انجام و یا خودداری از انجام آن توسط مسئول مربوطه برای سازمان نتایج ثمربخش یا زیان بخشی به بار آورد.
این روش سبب رهایی کارکنان از تشویش و بی اطلاعی از وضع خودشان درسازمان گردیده و به آنها فرصت می دهد تا نتایج کار خود را به اطلاع روسای مربوطه رسانده و با مشاوره با آنان در جهت بهبود و اصلاح نقایص خود بکوشند چون در زمان وقوع، شرح حادثه یادداشت می شود. اجرای این روش از لحاظ صرف وقت اشکالی ایجاد نمی کند. به علاوه این روش بهتر می توان از جنبه های قدرت و ضعف کار کارمندان را در موارد خاص مورد دقت و توجه قرار دارد.(صالح اولیا ودیگران،۱۳۸۹؛۶۷)

۶-۱۲-۱-۲ روش مدیریت برمبنای هدف MBO

این روش یک فلسفه مدیریتی است که اولین بار درسال ۱۹۴۵توسط پیتر دراکر ارائه گردید.فلسفه ای که بر خود کنترلی و خودگردانی تاکید دارد. مدیریت برمبنای هدف،قضاوت درباره عملکردکارکنان،براساس موفقیتشان دررسیدن به اهدافی را که ازطریق مشاوره باسرپرستان تعیین کرده اند،دنبال میکند.تلاش های بهبودعملکرد،تحت مدیریت برمبنای هدف براهدافی که بوسیله کارکنان محقق می شودبجای فعالیت هایی که آن ها انجام می دهندیارفتارهاییکه آن هادرارتباط باوظایفشان ازخودنشان می دهند،تاکیدمی کند(سعادت ،۱۳۷۵؛۳۳).

۷-۱۲-۱-۲ روش بررسی داخلی

۲۳-۲۵
۲۶-۲۸
۲۹-۳۱

کازی ،۲۰۱۰

رضایت مشتری

رضایت

۳۲-۳۵

سریجامپا و همکاران ،۲۰۰۷

۳-۷ بررسی روایی و پایایی ابزار اندازه گیری
روایی/ اعتبار: مقصود از روایی آن است که وسیله ی اندازه گیری، بتواند خصیصه و ویژگی مورد نظر را اندازه بگیرد. روایی اصطلاحی است که به هدفی که آزمون برای تحقق بخشیدن به آن درست شده است، اشاره می کند. در آزمون روایی، هدف آن است که به مشکلات و ابهام های احتمالی موجود در عبارتبندی سوال ها و ساختار پرسشنامه و مواردی از این قبیل پی برد. اهمیت روایی از آن جهت است که اندازه گیری های ناکافی و نامناسب می تواند هر پژوهش علمی را بی ارزش و ناروا سازد.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

در تحقیق حاضر ، از روش های اعتبار یا روایی مفهومی استفاده شده است. محقق با رجوع به نظر متخصصان و اساتید از روایی ابزار اندازه گیری خود ، در سنجش متغیرهای تحقیق اطمینان حاصل نموده است.
پایایی: پایایی، ثبات و همامنگی منطقی پاسخ ها در ابزار اندازه گیری را نشان می دهد و به ارزیابی درستی و خوب بودن ابزار اندازه گیری کمک می کند. در واقع پژوهشی پایاست که ابزار اندازه ­گیری آن معتبر باشد و چنانچه این پژوهش توسط فرد دیگر یا همان پژوهشگر دو باره در زمان­ها و مکان­های دیگر انجام بشود به همان نتایج مشابه بتوان دست یافت . برای اندازه­گیرى پایایی از شاخصی به نام «ضریب پایایی» استفاده می­کنیم (خاکى، ۱۳۸۲).برای تعیین و محاسبه ی ضریب پایایی، تکنیک های متعددی وجود دارد از جمله می توان به تکرار آزمون( بازآزمایی)، روش معادل سازی( موازی و همتا)، روش تنصیف( دو نیم کردن پرسشنامه و محاسبه همبستگی نمرات دو دسته) و… اشاره کرد که معروفترین آن ها روش آلفای کرونباخ می باشد.
یکی از متداول­ترین روش­های اندازه ­گیری اعتماد­­پذیری یا پایایی پرسشنامه ­ها، استفاده از روش آلفای کرونباخ است که توسط کرونباخ ابداع شده­است .ضریب آلفای کرونباخ، برای سنجش میزان تک بعدی بودن نگرش­ها، عقاید، قضاوتها و سایر مقولاتى که اندازه­گیرى آنها آسان نیست به کار مى‌رود. در واقع از این طریق می­خواهیم ببینیم تا چه حد برداشت پاسخگویان از سوالات یکسان بوده ­است. اساس این ضریب بر پایه مقیاس­هاست و مقیاس­ها عبارتند از: دسته­ای از اعداد که بر روی یک پیوستار به افراد، اشیاء یا رفتارها در جهت به کمیت کشاندن کیفیت­ها اختصاص داده می­ شود. ضریب آلفاى کرونباخ به روش زیر محاسبه می­ شود:

که در آن kتعداد گویه ها،   واریانس جمع نمره های هر پاسخگو و  واریانس نمرات مربوط به گویه شماره i  ام است. . معمولاً دامنه ضریب اعتماد آلفای کرونباخ از صفر (۰) به معنای عدم پایایی، تا مثبت یک(۱+) ، به معنای پایایی کامل می باشد و هر چه مقدار به دست آمده به عدد مثبت یک نزدیکتر باشد، قابلیت اعتماد پرسشنامه بیشتر می شود.
لذا با توجه به این که در این پژوهش، ابزار اصلی اندازه گیری داده ­ها پرسشنامه می­باشد پایایی پرسشنامه یا قابلیت اعتماد آن با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ محاسبه شده­است. به این منظور پرسشنامه را در اختیار ۵۰ نفر از مشتریان بانک ها قرار دادیم و سپس با کمک نرم افزار SPSS و نتایج حاصل از پرسشنامه ها ، ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد. پایایی پرسشنامه ی مذکور به وسیله ی روش آلفای کرونباخ کلی برای پرسشنانه محاسبه گردید که مطابق جدول ۳-۲ برابر با ۵ / ۹۵درصد شد، که بیانگر پایایی بالای پرسشنامه ی مذکور می باشد. (ضرایب بالاتر از ۷۰% مناسب و قابل قبول هستند).
جدول۳-۲: آلفای کرونباخ کلی پرسشنامه

متغیر

آلفای کروباخ

کل سولات پرسشنامه

۵/۹۵/.

سپس برای هر متغیر به صورت جداگانه آلفای کرونباخ محاسبه گردید. همانطور که در جدول ۳-۳ مشاهده می کنیم تمام متغیرهای مورد بررسی مناسب هستند و از اعتبار لازم و کافی برخوردار می باشند.
جدول۳-۳: بررسی آلفای کرونباخ متغیرها

متغیر

آلفای کرونباخ

اعتماد مشتری

۷/۷۱/۰

طبق مصاحبه ها ، مددجویان گروه { پ / الف / ط } بیشتر در تعاملات برون گروهی خود ، با مددجویان با اقامت کوتاه مدت به تقویت رابطه قدرت خود می پردازند و در این راستا از روش هایی چون : جداسازی خود از مددجویان گروه مقابل و نیز ترجیح به برقراری رابطه ، بیشتر با کارکنان به نسبت برقراری رابطه با مددجویان گروه مقابل ، استفاده می کنند . برخی از مددجویان این گروه با ارتباط غیر کلامی ( چشم غره ، چپ چپ نگاه کردن و …) به سایر مددجویان با اقامت کوتاه مدت ، قدرت خود را به آن ها خاطر نشان می کنند. مددجویان با اقامت طولانی در صورت مواجهه با نافرمانی مددجویان کوتاه مدت از قوانین خوابگاه ، ابتدا با برخورد کلامی تذکر می دهند، طبق گفته های شرکت کنندگان این برخورد کلامی تند و تهدید آمیز است وگاهی با برخورد فیزیکی جزیی ( مانند پس گردنی ، شبسی^[۱۰۴] ) همراه می شود و در نهایت موضوع به دخالت مراقبین می انجامد . ( البته با توجه به صحبت های شرکت کنندگان ، مددجویان به آزار فیزیکی یکدیگر علاقه مندند اما به دلیل برخورد مراقبین و وجود دوربین های مداربسته و رصد دایم رفتارهای مددجویان ، از این گونه رفتارها در کانون اصلاح و تربیت استان تهران کاسته شده است ، به ویژه این که همان طور که در طبقه ی تعامل کارکنان و مددجویان در زیر گروه موارد مشمول تنبیه ذکر شد ، درگیری فیزیکی جز موارد تخطی از قوانین اصلی کانون محسوب می گردد و منجر به انتقال مددجوی خاطی به اندرزگاه و تنبیه او می شود .) همچنین در ادامه باید متذکر شد که طبق مشاهدات ، مددجویان به شدت نسبت به یکدیگر رفتارهای تخریب گرایانه دارند و یکدیگر را برمبنای نوع بزه ، تعداد سو سابقه ، وضعیت خانوادگی ( مددجویان بی خانمان ) و ابتلا به اعتیاد ، مورد توهین و تمسخر قرار می دهند که می توان این رفتار ها را نوعی روش برای تقویت قدرت تلقی کرد . یکی دیگر از راه های تقویت قدرت ، تبدیل شدن به مددجوی تحویلی است که توضیحات کامل در این زمینه در زیر طبقه ی تعامل مددجویان با کارکنان ارائه شده است .

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

مددجو با اقامت طولانی مدت : “من اصلا جدید ورود ها رو تحویل نمی گیرم اصلا باهاشون حرف نمی زنم.”
مددجو با اقامت طولانی مدت : “من اصلا با بچه ها گرم نمیگیرم فقط با مراقب هستم این طوری بهتره.”
گسترش شبکه دوستی :
یافته ها حکایت از این دارد که در گروه پسران هم ، یکی از اهداف گسترش شبکه دوستی ، تقویت قدرت است . مددجویانی که شبکه دوستی گسترده تری دارند در مقابل مددجویان فاقد ، از قدرت بیشتری برخوردارند . با توجه به صحبت های شرکت کنندگان در پژوهش ، از دیگر اهداف برقراری رابطه دوستی در این گونه اماکن ، بیشتر سواستفاده و کسب منفعت شخصی است . همان طور که یافته ها نیز نشان می دهد ، دوستی ها ناپایدار و بی ثبات است . در تمام مصاحبه ها مطرح شد که مددجویان دارای قدرت ( سایر عوامل قدرت ، مانند مدت اقامت طولانی ، بزه سنگین ، عضویت در شورا و … ) تمایلی به برقراری رابطه دوستی ، به ویژه با مددجویان با اقامت کوتاه مدت ندارند . در میان مددجویان کوتاه مدت هم برخی نوجوانان اعتقاد دارند که دوستی در این گونه محیط ها صرفا با هدف سواستفاده شخصی است و چون دردسر این دوستی ها بیشتر از منافع آن است بنابراین تمایلی به برقراری رابطه دوستی ندارند . از دیگر عواملی که باعث شده مددجویان علاقه به دوستی با یکدیگر نداشته باشند ، بی اعتمادی بسیار زیاد نسبت به رازداری یکدیگر است . طبق مشاهدات هم بیشتر مددجویان افغان با هم وطنان خود در ارتباط هستند . در اینجا به ذکر زیر طبقات این عامل می پردازیم.
مددجو با اقامت بلند مدت : “من با بچه های اینجا گرم نمیگیرم . تو این جورجا ها آدم نباید با کسی رفیق بشه ، اینجا هیش کی یا هیش کی ( هیچ کس ) دوست نیست ، اینجا فقط باید روزاتو بگذرونی. “
مددجو با اقامت کوتاه مدت : “اینجا رفیق داشتن دردسره ، همش از آدم میخوان یکی کاری واسشون بکنه. “
مددجو با اقامت بلند مدت : “من از وقتی عضو شورا شدم ، دیگه با بچه های دیگه حرف نمی زنم ، سرسنگین شدم ، بچه ها میگن خودشو گرفته ، رفته پاچه خواری کرده اما من محلشون نمیذارم . “
جدول ۴ – ۴

• برونگرایان شوخی‌های تند و زننده را دوست دارند،در حالی که درون گرایان شوخی‌های روشن فکرانه مانند استفاده خنده دار از کلمات و لطیفه‌های ظریف را می‌پسندند.

• برون گرایان در مقایسه با درون گرایان از لحاظ جنسی فعال ترند.

• برون گرایان تلقین پذیرتر از درون گرایان هستند.

۲-۱۴- روان رنجور خویی(ثبات-بی‌ثباتی)
روان رنجورها با صفاتی چون عصبی،دمدمی،مضطرب،افسرده،و نامعقول شده اند،آنها ممکن است عزت نفس کم داشته و مستعد احساس گناه باشند. آیزنک پیشنهاد می‌کند که روان رنجوری عمدتأ ارثی است،به جای یادگیری یا تجربه حاصل ژن‌هاست. وی مدعی است که در روان رنجورها دستگاه عصبی سمپاتیک حتی به استرس‌های ملایم،واکنش اضافی نشان می‌دهد که نتیجه آن پر حساسیتی مزمن است. این حالت به افزایش سطح تهییج پذیری در پاسخ به تقریبأ هر بحرانی می‌ انجامد.
۲-۱۵- روان پریش‌خویی
افراد روان پریش خو،پرخاشگر،جامعه ستیز،واقع بین ،سرد،خود محور،بی احساس و بی توجه به دیگرانند و با آداب و رسوم مورد قبول جامعه در تضادند شگفت این که آنها می‌توانند بسیار خلاق نیز باشند.
مردها به طور جمعی عمومأ نمره‌های بالاتری از زنان در بعد روان پریش خویی می‌گیرند. این یافته آیزنک را وا داشت تا پیشنهاد کند که روان پریش خویی شاید به هورمون‌های مردانه مربوط باشد. او همچنین معتقد است که جامعه به تنوعی که همه تیپ‌های شخصیت نشان می‌دهند نیاز دارد. به صورت ایده آل جامعه فرصت استفاده ی درست از ویژگی‌ها و توانایی‌هایمان را برای هر یک از ما فراهم می‌کند. با این حال برخی از افراد بهتر از دیگران سازگار می‌شوند. به اعتقاد آیزنک صفات و ابعاد آن به طور عمده توسط وراثت تعیین می‌شود. هر چند که شواهد پژوهشی تا امروز مولفه ژنتیکی نیرومندی را برای ابعاد برون گرایی و روان رنجورخویی نشان می‌دهد تا برای روان پریش خویی.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

آیزنک تأثیرات محیطی بر شخصیت چون تعامل‌های خانوادگی در مدت کودکی را نادیده نمی‌گیرد بلکه او مدعی است که آثار آنها محدود هستند،نتایج پژوهش وی اهمیت تأثیر محیط خانواده بر شخصیت را رد می‌کند.
سه بعد شخصیت آیزنک همواره در ملت‌ها و فرهنگ‌های گوناگون یافت شده‌اند.بررسی‌های انجام شده در ۳۵ کشور از جمله آمریکا،انگلستان،استرلیا،ژاپن،چین،نیجریه،سوئد از نقش تعیین کننده عوامل ژنتیکی در مقابل عوامل محیطی در تعیین ابعاد شخصیت حمایت می‌کند وجود سه بعد شخصیت یکسان در این کشورهای متفاوت،شواهد بیشتری بر اهمیت عوامل ارثی در شکل دهی شخصیت است(روح الله زاده،۱۳۸۶).
۲-۱۶- الگوی پنج عاملی در صفات شخصیت
کتل و آیزنک با بهره گرفتن از روش تحلیل عاملی،فهرست‌هایی از صفات شخصیت بدست آوردند که از نظر تعداد فرق داشتند. این به معنی ضعف ذاتی در این روش نیست،بلکه بیانگر روشی هست که هر نظریه‌پرداز برای اندازه گیری شخصیت انتخاب کرده است. پژوهشگران معاصر شخصیت از هر دو نظریه ابراز نارضایتی کرده‌اند و معتقدند که نظریه‌ی آیزنک بسیار ساده است و عوامل بسیار زیادی دارد.پژوهش‌های انجام برای تکرار پژوهش کتل به طور معمول بیش از ۵ عامل را تولید نکرده است.پژوهشگرانی که تحقیقات مستقلی درباره ی شخصیت کرده اند،به نتیجه‌گیری مشابهی رسیده‌اند.یعنی اینکه شخصیت از پنج عامل گسترده تشکیل می‌شود.شبیه این پنج عامل به وفور در تعداد قابل توجهی از تحقیقات،که بر اثر انواع داده‌ها،نمونه‌ها و ابراز‌های مختلف انجام شده بدست آمده است.
نظر پنج عامل شخصیت که به پنج عامل بزرگ نیز موسوم می‌باشد توسط دو روانشناس ساکن ایالت متحده یعنی رابرت مک کری و پل کاستا در اواخر دهه ی ۸۰ میلادی ارائه اوایل دهه ۹۰ مورد ارزیابی مجدد قرار گرفت.طرح پنج عاملی ساختار ویژگی‌های شخصیت را نشان می‌دهد و محصول تلاش در این زمینه،طی ۴ دهه گذشته می‌باشد.این پنج عامل عبارتند از :
۲-۱۵-۱- عصبیت یا روان رنجور خویی-N
افرادی که در سطح بالای روان رنجور خویی قرار می‌گیرند از نظر هیجانی نا استوار و مستعد ناامنی ،اضطراب،احساس گناه،نگرانی،و نوسان خلق هستند. افرادی که در انتهای دیگر این عامل قرار می‌گیرند از نظر هیجانی استوار،آرام ویکواخت آسان گیر و آسوده هستند.
۲-۱۵-۲- برون گرایی-E
این عامل از یک سو بین افرادی که اجتماعی،خونگرم،پرحرف،و خوش گذران و عاطفی هستند و از سوی دیگر ،افراد درون گرایی که گوشه گیر،آرام منفعل و خود دار هستند فرق می‌گذارد.
۲-۱۵-۳- پذیرا بودن یا گشودگی نسبت به تجربه-O
این‌گونه افراد خیال پرداز ،کنجکاو و گشوده نسبت به افکار و علاقه مند نسبت به امور فرهنگی هستند.در مقابل افرادی که نمره‌های پایینی کسب می‌کنند سنت گرا،واقع بین،دارای علایق محدود و غیر هنرمندانه هستند.
۲-۱۵-۴- سازگاری یا مطبوع بودن-A
افرادی که در این عامل در سطح بالایی قرار می‌گیرند،خوش طینت،گرم،نجیب،دارای حس همکاری،خوش‌بین و خیرخواه در حالی که افرادی که در این عامل نمره‌های پایینی می‌گیرند،تحریک‌پذیر،اهل بحث و جدل،بی‌رحم،بد گمان،فاقد حس همکاری و کینه جو هستند.
۲-۱۵-۵- مسئولیت پذیری یا وظیفه شناسی-C
این عامل از یک سو با صفت‌هایی مانند مسئول،خویشتنداری،منظم و موفق و از سویی دیگر با صفت‌هایی مانند غیرمسئول،بی‌توجه،تکانشی،تنبل و غیرقابل اعتماد و ارتباط است(کارل‌هافمن^[۳۸]،مارک ونوی،جودیت ورنوی
،به نقل از بحیرایی و همکاران،۱۳۸۱).
۲-۱۶- پرورش و ایجاد مهارت تفکر انتقادی
در دنیای پیچیده امروز تنها یک چیز قابل پیش‌بینی است و آن یک چیز، پیش‌بینی ناپذیر بودن همه چیز است.لازمه زندگی درست در جهانی که پیوسته درحال تغییر و تحول است، توانمندی در تفکر است.در دنیای متلاطم و پرچالش امروز که شناسایی درست از نادرست و حقیقت از مجاز به دشواری انجام می‌شود،داشتن مهارت تشخیص و جداسازی آنها از یکدیگر، یکی از رمزهای موفق زیستن است.
۲-۱۷- تفکر چیست؟
منظور از تفکر (اندیشیدن)فرایندی است که توسط آن یادگیری‌های گذشته دستکاری و سازماندهی می‌شوند.از آنجا که یادگیری‌های گذشته ما در حافظه ذخیره می‌شوند. پس می‌توان تفکر را به عنوان دخل و تصرف در حافظه تعریف کرد و به عبارتی باز آرایی یا تغییر شناختی اطلاعات به دست آمده از محیط و نمادهای ذخیره شده در حافظه دراز مدت. . . این تعریف کلی انواع مختلف تفکر را در بر می‌گیرد بعضی انواع تفکر جنبه ی بسیار خصوصی دارند و نمادهایی را به کار می‌گیرند که دارای معانی کاملأ شخصی هستند این نوع تفکر را تفکر خودگرا گویند رویا موردی از تفکر خود گرا است. انواع دیگر تفکر حل کردن مسائل و خلق چیزهای تازه است. این نوع تفکر را تفکر هدایت‌گرا(جهت دار)می‌گویند(سیف،۱۳۸۷).
۲-۱۷-۱- تعریف تفکر انتقادی
هر یک از ما در زندگی واقعی و بدون درک عمیقی از تفکر انتقادی برای قضاوت درباره ی دغدغه‌هایمان ،آگاهانه یا ناآگاهانه پرسش‌هایی طرح می‌کنیم.با پاسخگویی به آنها نیز آنها را می‌شناسیم و درباره شان تصمیم میگیریم. پس می‌توان گفت هر یک از ما بدون دانستن تعریف دقیقی از تفکر انتقادی ادراکی شهودی نسبت به آن داریم. به واسطه همین ادراک شهودی وقتی با این پرسش مواجه می‌شویم که «تفکر انتقادی چیست؟» می‌توانیم بگوییم اندیشیدن مستدل و عقلانی و منطقی است یا تفکری که با آن دریافتی عینی از واقعیت کسب کرد و . . .. اینها پاسخ‌های اولیه-والبته صحیح به چیستی تفکر انتقادی اند(قاضی مرادی ،۱۳۹۱).
انجمن فلسفه ی آمریکا یک تعریف برای تفکر انتقادی ارائه کرده است که شامل مولفه‌های عاطفی و شناختی تفکر انتقادی هدفمند و خود نظم دهنده ای است که به تعبیر و تحلیل و ارزیابی استنباط و همچنین تبیین ملاحظات موقعیتی و روش شناختی مفهومی‌مبتنی است که به صورت دائمی‌کنجکاو آگاه و دقیق در قضاوت ارزیابی کننده عینی و بدون سوگیری تمایل به بررسی مجدد و روشن بینی مسائل و مشکلات جدی در اخذ اطلاعات مرتبط در انتخاب معیار‌هاست(بینینگ^[۳۹]،۲۰۰۶).
۲-۱۷-۲- نظریات در باب تفکر انتقادی
اما نظریه پردازان تفکر انتقادی از آغاز کوشیده اند تعریفی جامع و دقیق از آن ارائه دهند. این کوشش همچنان ادامه دارد بدون اینکه توافقی عمومی‌نسبت به تعریفی از تفکر انتقادی ایجاد شده باشد. علت اصلی این است که تفکر انتقادی شیوه ی تفکر انتقادی در همه ی عرصه‌ها از علوم دقیقه و تجربی تا علوم انسانی و فلسفه و هنر است. اما آیا این تفکر انتقادی در هر یک از زمینه‌ها یکسان است. پاسخ منفی است. برای نمونه کاربرد تفکر انتقادی در ریاضیات مسئله گشایی(حل مسئله)است.
نظریه پردازان تفکر انتقادی تعاریفی گاه مشابه و گاه متفاوت از آن ارائه کرده اند. نخستین تعریف عمومی‌از رابرت انیس است: (تفکر انتقادی تفکر عقلانی و بازتابی است که بر تصمیم گیری نسبت به آنچه معتقد می‌شویم یا عمل می‌کنیم متمرکز می‌شود). در این تعریف بر عنصر تصمیم گیری در تفکر انتقادی تأکید می‌شودهمین نکته نشانه ی رویکرد عمل گرایانه این تعریف است. این جنبه تأکید انیس بر تصمیم گیری درباره ی عملی که می‌خواهیم انجام دهیم نیز پر رنگ تر می‌شود. اما این تعریف کلی ابهام‌هایی دارد:آیا هر تصمیم گیری در مورد پذیرش هر عقیده یا انجام هر عملی در قلمرو تفکر انتقادی قرار می‌گیرد؟آیا عواطف و احساسات انسان در پیشبرد روند این تفکر نقش ندارند یا تأثیر منفی دارند که در این تعریف فقط بر عقلانی بودن آن تأکید شده است؟اصلأ هنجار‌های عینی برای عقلانی و بازتابی بودن تفکر چیستند؟
ریچارد پاول تعاریف متعددی از تفکر انتقادی ارائه می‌دهد که هر یک بر جنبه‌هایی از آن تأکید دارند. تعاریف او دو جنبه عمومی‌دارند:اول بر بازتابی بودن این شیوه ی تفکر متمرکزند.دوم بر مهارت‌ها و ویژگی‌هایی تأکید دارند که اندیشمند انتقادی را به داوری درباره ی موضوع بررسی‌اش می‌رسانند.در مورد اولی می‌نویسد:تفکر انتقادی هنر تفکر است درباره‌ی تفکر به شیوه‌ای که از نظر فکری (منطقی)انتظام یافته و منضبط باشد.اندیشمندان انتقادی آشکارا در سه برهه‌ی مرتبط تفکر متمرکز می‌شوند:آنان تفکر را تحلیل می‌کنند،تفکر را ارزشیابی می‌کنند و تفکر را اعتلا می‌دهند. . .این سه برهه برای این است که اندیشمند انتقادی مسئولیت تفکرش را به عهده گیرد.بازتابی بودن تفکر انتقادی آنچنان که در تعریف پاول آمده به این معنا ست که این تفکر تفکری است د رباره ی خود روند تفکر.
در مورد دوم می‌نویسد:تفکر انتقادی (روند از نظر فکری انتظام یافته‌ی مفهوم‌سازی کاربرد،تحلیل،و یا ارزشیابی ماهرانه و فعالانه ی اطلاعات فراهم آمده یا پدید آمده از مشاهده تجربه،بازنمایی،استدلال یا مکالمه با دیگران است که همچون رانمایی برای کسب عقیده و انتخاب عمل به کار گرفته می‌شوند.در ان تعریف او تفکر انتقادی را از منظر ارتباط با موضوع مورد بررسی می‌سن
جد.
ریچارد پاول و همکارانش (به ویژه لیندا الدر)تأثیر مهمی‌بر نظریه‌پردازی تفکر انتقادی و اشاعه ی آن مشخصأ در حوزه‌های آموزشی داشته اند. با این حال انجمن فلسفه ی آمریکا متفکرانی را سازمان داد تا با بهره گرفتن از تحقیق و آزمایش‌های گسترده در حوزه‌های گوناگون علوم تجربی علوم انسانی،فلسفه و . . .دریافت جامع‌تری از تفکر انتقادی معیار‌ها و مهارت‌های آن و نیز ویژگی‌های لازم برای اندیشمند انتقادی تدوین کنند.این گروه متفکران به ریاست پیتر فسیونه در پی دو سال تحقیق گزارشی از نتیجه ی کار خود تحت عنوان گزارش دلفی منتشر کردنددر این گزارش با دریافت دقیق تر منسجم تر و همه جانبه تری از تفکر انتقادی به دست داده می‌شود:تفکر انتقادی روند رسیدن به داوری هدفمند و خود تنظیم‌گر است.
این روند بررسی مستدلی را نسبت به شواهد و مدارک،زمینه مفهوم پردازی‌ها،روش‌ها و معیارها فراهم می‌آورد.او در جای دیگری در توضیح این تعریف می‌نویسد:تفکر انتقادی روند داوری است. هدفش عبارت است از تصمیم‌گیری در مورد آنچه باید عقیده داشت و یا آنچه باید در زمینه ای مفروض و در ارتباط با شواهد و مدارک قابل دسترس با بهره گرفتن از مفهوم پردازی‌ها و روش‌های مناسب و مبتنی بر معیارهای مناسب ارزشیابی کرد.فسیونه تفکر انتقادی را با روند کسب داوری ای تعریف می‌کند که دو ویژگی هدفمندی و خود تنظیم گری دارد.سه نکته ی مهم در این تعریف است:
۱٫تفکر انتقادی یک روند است.روندی که در زمان حال متحقق می‌شود.وقتی به تفکر انتقادی همچون روند بنگریم آنگاه صرفأ به اتکای محفوظات ذهنی مان-آنچه از محیط اطرافمان پیشینه ی فرهنگی مان آموخته ایم که نمی‌توانیم مدعی شویم که اندیشمند انتقادی هستیم.
۲٫برای هدفمندی داوری می‌توان دو وجه در نظر گرفت :اول،هدفمندی خود روند تفکر انتقادی است که از تعبیر و تفسیر داده‌ها و اطلاعات شروع می‌شود و در داوری پایان می‌یابد.دوم،هدفمندی خود داوری در این است که سمت تصمیم و عمل درباره ی موضوع مورد بررسی را مشخص می‌کند.
۳٫خود-تنظیم گری خود روند تفکر را به نقد می‌گیرد آن را می‌سنجد،تصحیح می‌کند و اعتلا می‌بخشد با این جنبه ی تفکر انتقادی فرد می‌تواند مسئولیت داوری خویش را به عهده گیرد با پذیرش چنین مسئولیتی فرد گرایش می‌یابد تا به مسئولیت زندگی خویش و نظارت بر آن متعهد شود(فاضی مرادی،۱۳۹۱).
۲-۱۷-۳- هدف تفکر انتقادی
با این تعریف مشخص می‌شود که هدف تفکر انتقادی دستیابی به همین نوع داوری است. اما این پرسش می‌تواند مطرح باشد که اصلأ داوری هدفمند و بازتابی در مورد موضوعات و دغدغه‌ها وضعیت‌ها مشکلات رویدادهاو. . .برای چه انجام می‌شود. پاسخ اینکه این نوع داوری ما را در ارتباط با موارد فوق در آستانه‌ی تصمیم گیری و عمل قرار می‌دهد تصمیم و عملی که تغییر دهنده است،عملی که متناسب با موضوع آن می‌تواند باز و ‌بی‌پایان باشد.این داوری به عنوان هدف تفکر انتقادی ما را به دانایی می‌رساند. می‌توان گفت شکل بروز دانایی داوری هدفمند و بازتابی است.
این دانایی ما را در آستانه ی تصمیم‌گیری و عمل قرار می‌دهد. اما خود تصمصم گیری و عمل جزء تفکر انتقادی نیست. داوری هدفمند و بازتابی برخوردار از دو مولفه‌ی فردی و اجتماعی است. شناخت‌های انتقادی بدیل به ما کمک می‌کنند تا نگرش انتقادی هر چه آگاهانه‌تری نسبت به دانایی خود کسب کنیم. از این طریق می‌توانیم دانایی خود را تصحیح کنیم و اعتلا دهیم. چگونگی تعبیر وتفسیر ما از داده‌ها و اطلاعات و استنتاج و. . . می‌توانند به ما در روند تفکر خود،یعنی چگونگی اندیشیدنمان و آگاه تر شدنمان به این روند کمک کنند. رویکرد انتقادی دیگران به ما کمک می‌کند تا وجه بازتابی داوری‌های خود را تقویت کنیم(همان).
۲-۱۷-۴- اهمیت تفکر انتقادی
به برخی از جنبه‌های تفکر انتقادی می‌پردازیم:
شیوه ی تفکر انتقادی اتکا به دانش پیشینیان یا تقلید و الگو برداری فکری را تضعیف و حذف می‌کند.به اتکای این شیوه فرد می‌تواند درباره‌ی هر موضوع به دانایی و داوری خود انگیخته‌ای دست یابد.
ما با بهره گرفتن از مفاهیم و معانی خود به جهان می‌اندیشیم. اما این مفاهیم و معانی غالبأ غیر قطعی چند پهلو و مبهم اند.
اهمیت تفکر انتقادی در این نیست که من پس از رو به رو شدن با نتایج تصمیم و عمل خود به داوری‌هایی که مرا به چنان تصمیم و عملی رسانده بودند و درستی و نادرستی آنها بیندیشیم. یرعکس اهمیت آن در این است که پیش از تصمیم گیری و عمل اصول و مهارت‌هایی را به کار گیریم که در هر وضعیت موجود و متناسب با داده‌ها و اطلاعات معتبر قابل دسترس بتوانیم به صحیح ترین داوری ممکن دست یابیم.
نخستین عرصه فراگیری شیوه ی تفکر انتقادی (آموزش)است.
تفکر انتقادی ذهنمان را از دستکاری شدن و خودمان را از فریب خوردن از سوی قدرت‌هایی که جریان ازاطلاعات را در اختیار دارند مصون می‌دارد. آموزش شیوه ی تفکر انتقادی آموزش شیوه ی منطقی پردازش ازاطلاعات و استدلال،استنتاج و. . . است(همان).
۲-۱۷-۵- ویژگی‌های تفکر انتقادی