ب) در مواقع ایجاد تفرقه و تهاجم سیاسی، جامعه اسلامی با ازخودگذشتگی و عبور از خواسته ها و منافع سیاسی گروه خود و بر اساس وحدت کلمه اسلامی و وحدت ملی در برابر این بحران نیز مستحکم تر از پیش خواهد ایستاد.
ج) زمانی که دشمن از طریق تهاجم فرهنگی و با بهره گرفتن از ادبیاتی نظیر تساهل و تسامح، آزادی و جامعه مدنی (به معنای غربی آن) قصد تخریب بنیادهای فکری و ارزشی جامعه را دارد، جامعه اسلامی برای حفظ ارزش ها و فرهنگ اصیل و غنی خود که بر گرفته از دین اسلام است، از تمام تلاش و عزت و آبروی خود مایه می گذارد و با احیای دستور «امر به معروف و نهی از منکر» جامعه را به یک میدان نظارت عمومی بدل می سازد، تا این تهاجم نیز خنثی گردد.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

د) اما در عالی ترین نوع، در برابر تهاجم نظامی دشمن، که به قصد براندازی کامل و دفعی نظام اسلامی صورت می گیرد. جامعه اسلامی بر اساس توصیه و فرمایش خداوند به جهاد فی سبیل الله، بالاترین ایثارگری را از طریق شهادت طلبی و از جان گذشتگی به نمایش می گذارد و دشمن خود را مقهور و ناکام می سازد (فهیمی، ۱۳۸۷: ۵۶۲ ـ ۵۶۱).
۲-۵-۵٫ موج آفرینی و بصیرت بخشی
در طول تاریخ، حوادث و اتفاقات بسیاری و حرکت ها و جریانات متعددی رخ داده است و هر کدام بر اساس نسبتی که با حقیقت و فطرت انسانی داشته، به مردم بصیرت بخشیده و موج آفرینی نموده است. بعضی از این جریان ها پیش از آن که موج و بصیرتی ایجاد کنند، زایل شده اند و برخی نیز اگرچه موج و بصیرتی تولید کرده اند، اما به سرعت رو به افول گذاشته اند.
در این میان، ایثار و شهادت به عنوان دو مقوله کاملاً اسلامی که ریشه در فطرت انسانی دارد، بیشترین سهم در تولید بصیرت و هوشیاری و ایجاد موج و حرکت انقلابی را داشته و دارد. به علاوه دوام و ماندگاری که بر ایثار و شهادت سایه افکنده، عامل دیگری برای دارا بودن شاخصه بصیرت بخشی و موج آفرینی در بین جوامع به حساب می آید. از جمله نمونه هایی که جلوه ایثار و شهادت در آن، بالاترین تأثیر را در همه جوامع بعد از خود گذاشته، حرکت تاریخی و قیام بی نظیر امام حسین (ع) و یاران با وفای اوست. آن چه در نهضت عاشورا از همه حوادث و اتفاقات آن برجسته تر است، روح ایثارگری و شهادت طلبی حاکم بر قافله اباعبدالله الحسین (ع) است. از این رو، تاریخِ بعد از قیام عاشورا به خوبی گواهی می دهد، عمده موج ها و حرکت هایی که به صورت پراکنده با عنوان خون خواهی شهدای کربلا، مخالفت با ظلم و ستم حاکمان، تغییر نظام حکومتی و انقلاب های مردمی شکل گرفته، در حد بسیار زیادی متأثر از میراث ایثار و شهادت شهیدان کربلا بوده است.
تأثیری که ایثار و شهادت بر بصیرت بخشی و حرکت دادن مردم در مسیر رضای خدای متعال و دفاع از ارزش ها و فضیلت های الهی دارد، قابل مقایسه با هیچ اثر دیگر نیست، زیرا آن دو امر تأیید شده از سوی خدا هستند و هر چیزی که نورانیت و حقیقت خود را از تنها مؤثر در عالم هستی گرفته باشد، نه تنها به خاموشی نخواهد گرایید، بلکه برای انسان ها و جوامع، حکم روشنی بخشی و هدایت گری را دارد و چراغ هدایتی خواهد بود تا مردم به مدد آن بصیرت یافته و در مسیر روشنایی و هدایت حرکت کنند (فهیمی، ۱۳۸۷: ۵۶۶).
۲-۵-۶٫ عزت طلبی
طبیعت انسان به مقتضای فطرت پاک الهی که در آن نهاده شده، میل شدیدی به گرایش های عالی دارد که سرچشمه همه این فضائل عالی و والا ذات مقدس حضرت حق است. لذا انسان ذاتاً موجودی عزت طلب است. در واقع همه انسان ها به دنبال عزتند هر چند برخی راه درست را پیش گرفته و به عزت الهی می رسند و فریاد “هیهات منّا الذّله” را سر می دهند و بعضی به بیراهه رفته و سر از عزت فرعونی در می آورند که خداوند عزیز در قرآن کریم این عزت های بی پایه و اساس را مورد نکوهش قرار می دهد. عزت شاخصه های مختلفی دارد که عبارتند از عبودیت و تقرب به خدا، حذر کردن از کافرین، نفی هرگونه سلطه کافرین، حذر کردن از دوستی با کافرین، شدت و غلظت نسبت به کافرین. با این همه وجود می توان نتیجه گرفت که شهدا و ایثارگران همواره به عنوان انسان های عزت طلب، در صدد کسب عزت الهی بودند، لذا در راستای تحقق این هدف همواره سعی می کردند تا با کافرین و دشمنان دین خدا وارد جهاد شوند و با پاسداری از دین خدا به این عزت الهی دست یابند (دژگیر، ۱۳۹۱: ۲۹).
۲-۵-۷٫ انسانی بودن
بین ایثار و شهادت ارتباطی وثیق و تنگاتنگ وجود دارد، عالی ترین مرتبه ایثار انتخاب آگاهانه و آزادانه راه حق و حقیقت و فدا کردن خالصانه جان و قبول شهادت، در مسیر احیاء و حفظ اعتقادات، ارزش ها و اصول دین است. و از سویی نیز ایثار و شهادت در راه خدا محقق نمی شود، مگر این که انسان با شناخت و بصیرت دینی و از خود گذشتگی پاک و خالص خویش، فداکاری در راه دین خدا را بپذیرد.
ایثار و شهادت پیش از آن که به عنوان آموزه های دینی و آسمانی باشند، در فطرت و عقل انسانی ریشه دارند. انسان از آن جایی که بر اساس فطرت پاک انسانی اش تمایل به جاودانگی و بقا دارد، دائماً در تکاپوی دستیابی به سعادت واقعی و شناخت راه های ماندگاری ابدی است و اگر حقیقتاً به راهی که وی را به این سرانجام برساند، شناخت یابد برای رسیدن به آن از هیچ تلاشی فروگذار نخواهد کرد و هر هزینه ای را می پذیرد، حتی اگر به قیمت اهدای جانش تمام شود.
از طرفی نیز، عقل انسانی با توجه به روح محاسبه گری و کسب منفعت احتمالی و یا دفع ضرر محتمل، عبور از ده ها خواسته و منفعت پایین تر، به دست آوردن منفعت عالی تر را حداقل در امور مادی، تجربی و دنیوی، امری منطقی می داند؛ حتی در این مسیر، ریسک و خطر را به عنوان یک حقیقت پذیرفته است.
اما در امور معنوی و آسمانی، کلید مفقوده برای انسان، ایمان به مبدأ و معاد و شناخت حقیقی فلسفه آفرینش است؛ که اگر حاصل شود، روحیه ایثار و از خودگذشتگی و شهادت طلبی و جاودانگی انسان از درونش بروز و ظهور خواهد کرد و انسانِ گمشده در عالم هستی، به حقیقت واقعی و ابدی خود که همانا استقرار و آرامش در نزد خدای متعال و کسب حیات ابدی و بهره مندی از نعمت های اوست، دست خواهد یافت^[۲۶]. از طرفی نیز تجسم عالی ترین روحیه های انسانی نظیر؛ عدالت خواهی، عزت طلبی، کرامت جویی، محبت به خدا و خدمت به خلق، شکرگزاری، عبادت و بندگی خدا و مقابله با ظلم و طواغیت … را می توان در انسان هایی به آشکارا یافت که از طریق ایمان و اعتقاد به مبدأ و معاد، روحیه ایثارگری و جوهره شهادت طلبی را در خویش یافته و وجودشان را برای رسیدن به این حلاوت ابدی خرج و هزینه می کنند (فهیمی، ۱۳۸۷: ۵۵۳).
۲-۵-۸ . دین محوری
از دیگر کارکردهای فرهنگ ایثار و شهادت، دین محوری است، و آن از یک سو، عبارت از آزاد و رها بودن از همه قیود و تعلقات زمینی و مادی و ترک بندگی و اطاعت طواغیت و از سوی دیگر، عشق و دلبستگی شدید به خالق هستی بخش و به همه آموزه ها و تعالیم الهی و آسمانی است^[۲۷].
آن هایی که در پرتو دین مداری و عمل به احکام الهی و در راه صیانت از اعتقاد و ارزش های والای دین، حاضرند از همه چیز خود، از مال و جان و ناموس و از همه دارایی شان، خالصانه بگذرند، هم اینان به امر الهی و در سایه دین محوری، در برابر ظلم و ستم طاغوت ها می ایستند و از حق خود حتی به قدر یک وجب از خاک میهن اسلامی و خون به ناحق ریخته مسلمانی نمی گذرند و جانفشانی و ایثارگری در این راه را نیز فوز عظیم می دانند.
رفتار و گفتار و منش ایثارگران و شهادت طلبان سراسر عبودیت و بندگی خداوند و عمل به دستورات و تعالیم نورانی دین است. آن هایی که ایثارگری را معامله با خدا و شهادت طلبی را پرواز بربال ملائک و فرصت دیدار معبود خویش می دانند، به راحتی، سخت ترین و دشوارترین شرایط را در راه هدف مقدس و الهی شان می پذیرند و البته جهادگران میدان ایثار و شهادت از تأیید و هدایت خاص الهی نیز برخوردارند^[۲۸](فهیمی، ۱۳۸۷: ۵۵۴).
۲-۵-۹٫ اخلاص و ماندگاری
یکی دیگر از کارکردهای فرهنگ ایثار و شهادت، اخلاص است. اخلاص در لغت یعنی پاک کردن چیزی از هر چیزی که غیر آن باشد و با آن درآمیخته باشد (مصطفوی، ۱۳۷۱، ج۳ :۱۰۲). اخلاص در بیان اندیشمندان اسلامی عبارت است از پاک و خالص ساختن قصد و نیت از غیر خدا. به عبارت دیگر حقیقت اخلاص آن است که نیت انسان از هرگونه شرک خفی و جلی پاک باشد (فیض کاشانی،۱۴۱۷، ج۸ : ۱۲۸). پس هرکسی که طاعتی را به جا آورد و قصد قربت داشته باشد ولی با آن غرضی دنیوی بیامیزد عملش خالص نمی باشد (مجتبوی،۱۳۷۷، ج۳ :۵۳۰). اخلاص نشانه های مختلفی دارد که عبارتند از یکسان بودن ظاهر و باطن و کردار و گفتار، دوری از گناهان، زهد، ناامیدی از غیر خدا و از چیزی غیر از گناهش نترسیدن (مهدوی کنی، ۱۳۷۵ :۴۲۰) و از غیر خدا در مورد اعمالش انتظار تعریف نداشتن (کلینی، ۱۳۷۵، ج۲ : ۱۶).
بین اخلاص و ماندگاری ارتباطی عمیق و آسمانی هست. اساساً در فرهنگ قرآنی همه چیز فانی و زوال پذیر است، مگر ذات ابدی و ازلی و صاحب جلال و بزرگوار خداوند و البته هر آنچه وجهه الهی داشته و مقبول خداوند باشد نیز باقی و فنا ناپذیر است^[۲۹]. از این رو، عملی که توأم با اخلاص و پاکی نیت و لوجه الله باشد، از خصوصیت جاودانگی و ماندگاری برخوردار است. ایثار و شهادت، از آن جا که ریشه در وحی و کلام حقه الهی دارد و از روی آگاهی و بصیرت و اخلاص و در راه رضای خدا تحقق می یابد برای همیشه ماندگار و جاویدان است.
امام خمینی “رضوان الله تعالی علیه” در باره جاودانگی و بقای ایثار و شهادت چنین می گوید: «در آینده ممکن است افرادی آگاهانه و یا از سر ناآگاهی بپرسند که ثمره خون ها و شهادت ها و ایثارها چه شد؟ این ها یقیناً از عوالم غیب و فلسفه شهادت بی خبرند و نمی دانند کسی که فقط برای رضای خدا به جبهه ها رفته است و سر در طبق اخلاص و بندگی نهاده است، حوادث زمان به جاودانگی و بقا و جایگاه رفیع آن لطمه ای وارد نمی سازد…» (مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، ۱۳۷۵: ۹۲).
نه تنها حقیقت ایثار و شهادت، جاودانه و ماندگار است، بلکه هر انسانی که به این دو افتخار نائل شود، چون با خدا معامله نموده و خداوند شخصاً جنس آن ها را خریدار است، به سود و منفعت ابدی و لایزال خواهند رسید؛ چنان که در باره شهدا وارد شده است که «شهید نظر می کند به وجه الله»؛ یعنی تمام حجاب های حایل بین شهید و خداوند برداشته می شود و کسی که به این مقام برسد، به جاودانگی و ماندگاری ابدی رسیده و همیشه در محضر خداوند متنعم خواهد بود (مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، ۱۳۷۵: ۲۸).
۲-۵-۱۰٫ عدالت طلبی
یکی دیگر از کارکردهای فرهنگ ایثار و شهادت، عدالت خواهی است. عدالت به معنای قرار دادن هر امری در جایگاه و موضع خودش است. بدین معنا که عدل در درون فرد و درون جامعه ایجاد اعتدال و تعادل، نظم و سامان می نماید و انسان هارا از افراط و تفریط بر حذر می دارد. مسأله عدالت و تحقق آن در جامعه بشری از ضروریات اولیه حیات اجتماعی است. به علاوه عدالت خواهی شأنی از شؤون فطری انسان است که بدون آن انسانیت معنا نمی یابد و آدمی که دارای عقل سلیم و پیراسته از هوا و هوس نفسانی است با جذبه ای خاص به سوی عدل و داد در حرکت است. عدل و داد نه نتها عامل رشد، توسعه، رفاه و امنیت در جامعه بلکه عامل وحدت و یکپارچگی جامعه نیز هست. عدل و داد در وجود انسان، استقامت و اعتدال می آفریند و در جامعه بشری نیز استقامت، اعتدال، استحقاق، فضیلت و استقلال را به بار می آورد. در نتیجه یکی از خواسته های شهیدان و ایثارگران از دوران صدر اسلام تا کنون رعایت عدالت در جامعه بوده تا از طریق آن در جامعه اعتدال ایجاد شود و به هیچ یک از اقشار جامعه ظلم و ستم نگردد (جمشیدی،۱۳۸۰: ۱۰۸).
۲-۵-۱۱٫ گذشت و فداکاری
گذشت و فداکاری از جمله کارکردهای فرهنگ ایثار و شهادت است. که می تواند ناشی از دین و یا غیر دین باشد. آن چه فداکاری برای دین و غیر دین را از هم جدا می کند، عامل تقوا، اخلاص و توجه به خداست. فداکاری و گذشت در دین ابتدا از یک چیز شروع می شود مثلاً گذشت از ثروت، شهرت و … سپس در مرتبه آخر به گذشت از جان می رسد. زمانی که یک انسان نتواند در مراحل اولیه گذشت یعنی گذشت از لذایذ زندگی، موفق باشد نمی تواند به مراتب بالاتر از گذشت یعنی گذشت از جان برسد. یکی از آثار و پیامدهای گذشت و فداکاری در دین، نجات بشریت از جهل و گمراهی است. نمونه بارز این فداکاری و گذشت، فداکاری امام حسین (ع) در واقعه عاشوراست. ایشان برای نجات دین خداوند از انحراف و به تبع آن نجات بشریت از گمراهی حاضر شدند از جان و مال و فرزندان و خانواده خویش در راه خداوند بگذرند (دژگیر، ۱۳۹۱ : ۲۷).
۲-۵-۱۲٫ آزادی خواهی
از جمله معانی لغوی واژه آزادی، رها، خلاص شده، بی قید، مستقل، رهایی از قید و بند می باشد. آزادی همواره رهایی از چیزی است و از اساسی ترین بحث های زندگی سیاسی و اجتماعی است و از دیرگاه مورد توجه انسان بوده است. زیرا آزادی خواسته همه انسان ها بوده است و همه دوست دارند آزاد زندگی کنند و در زندگی خود دست به انتخاب بزنند. شاید کمتر انسانی را می توان یافت که بدون هیچ اجبار و کرامتی تن به قید و بند ناخواسته بسپارد و آزادی فطری خویش را در بند کند.
این از امتیازات آدمی در مقایسه با سایر مخلوقات است. آزادی، همزاد و گوهر آدمی است. او آزاد متولد می شود و باید زندگی کند و راه و رسم حیات خویش را برگزیند. چنان که حضرت علی (ع) می فرمایند : بنده دیگری نباش که خداوند تو را آزاد آفریده است (نهج البلاغه، نامه۳۱). در اندیشه شهید مطهری، آزادی از بزرگ ترین و عالی ترین ارزش های انسانی و مافوق ارزش های مادی است. انسان هایی که بویی از انسانیت برده اند حاضراند با شکم گرسنه و تن برهنه در سخت ترین شرایط زندگی کنند ولی در اسارت دیگران نباشند.
نمونه بارز این انسان ها شهدا و ایثارگران هستند که حاضرند از راحتی زندگی و لذات دنیوی خویش بگذرند و در مقابل یک ملت را به آزادی فطری خود برسانند و کشور اسلامی را از چنگال بیگانگان نجات دهند. نمونه بارز این سلب آزادی در دوران منحوس پهلوی قابل مشاهده بود. آن ها ملت را از انواع مختلف آزادی های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی سلب نمودند و ملت حق هیچ گونه اعتراضی نداشت، لذا اگر روحیه ایثار و شهادت در میان ملت رواج نداشت هیچ انسانی جرأت اعتراض پیدا نمی کرد. وجود چنین روحیه ای سبب شد تا ملت برای کسب آزادی فطری دست به قیام بزند و کشور را از چنگال بیگانگان نجات دهد (دژگیر، ۱۳۹۱: ۳۰ ـ ۲۹).
۲-۵-۱۳٫ تقوا و پرهیزکاری
شهید مطهری در معنی واژه تقوا می نویسد که این کلمه از ماده وقی است که به معنای حفظ و صیانت و نگهداری است. که لازمه صیانت از خود، ترک و پرهیز گناهان است. انسان ها به طور فردی و اجتماعی پیوسته به دنبال ارزش ها هستند و تلاش دارند که دررسیدن به آنها از یکدیگر پیشی گیرند و هر یک امتیاز افزون تری را کسب کنند. در اسلام بیش از هر چیز به تقوا توجه شده است و آن میزانی است که بهای ارزش ها به وسیله آن سنجیده می شود، به طوری که هر ارزشی بدون ارتباط با تقوا بی ارزش خواهد بود. از این رو لازمه ایثار و شهادت در راه خداوند داشتن تقوا است، زیرا شهادت نصیب انسان های پاک می گردد و تا زمانی که انسان نتواند خود را از آفات و رذایل درونی پاک گرداند نمی تواند به مرحله ای برسد که در آن حاضر شود به خاطر خداوند جان خویش را فدا نماید.
روح ایثار و شهادت، ضمن تولید تقوا و پرهیزکاری، آن را در جامعه نهادینه می کند و جامعه ای که به لباس تقوا و پرهیزکاری آراسته شود، گَرد ناپاکی و مخالفت با ارزش های الهی و انسانی را از خود می زداید، زیرا لباس تقوا زیبنده ترین لباس برای تعالی بخشی به جامعه و فرد است^[۳۰]. علاوه بر این، کرامت حقیقی انسان^[۳۱]، راه خروج از بن بست ها^[۳۲] و تشخیص حق از باطل^[۳۳] در گرو تقوای الهی است (دژگیر، ۱۳۹۱: ۲۸).
۲-۵-۱۴٫ مقاومت و سخت کوشی
یکی از کارکردهای دیگر فرهنگ ایثار و شهادت، داشتن روحیه مقاومت و سخت کوشی است. اگر انسان چنین روحیه ای را در خود پرورش دهد می تواند با سخت کوشی و تلاش در مقابل دشمنان بایستد و اجازه تجاوز به حریم مسلمانان را ندهد. تا زمانی که یک انسان روحیه مقاومت و ایستادگی نداشته باشد، نمی تواند وارد میدان جهاد گردد. روحیه مقاومت دارای دو بعد درونی و بیرونی است. تا زمانی که یک انسان نتواند در مقابل بارزترین دشمن درونی یعنی نفس اماره بایستد، نمی تواند در مقابل دشمن بیرونی مقاومت نماید. شهدا و ایثارگران، انسان های مقاوم و سخت کوشی بودند که توانستند در وهله اول در مقابل نفس اماره که عبارتند از شهوات، خودخواهی ها، خودپرستی ها، دنیا طلبی و غرور و حسد بایستند و مقاومت نمایند در نتیجه به تبع آن به قوایی دست یافتند که توانستند با تمام وجود در مقابل دشمنان بیرونی یعنی دشمنان دین اسلام و راه خداوند، مقاومت نمایند (دژگیر، ۱۳۹۱: ۳۰).
۲-۵-۱۵٫ زمان شناسی
کارکرد دیگر فرهنگ ایثار و شهادت، زمان شناسی است. زمان شناسی بدین معناست که انسان به موقع بتواند نیاز زمان را بشناسد و در لحظه مناسب اقدامات لازم را انجام دهد. گاهی کاری از سوی انسان انجام می شود ولی چون زمان آن گذشته و یا زمان آن فرا نرسیده آن کار هیچ فایده ندارد و یا حداقل فایده را دارد. لذا انسان ها باید بتوانند با شناخت نیاز زمان، در صحنه عمل حاضر شوند. شاخصه زمان شناسی از این رو به عنوان یکی از کارکردهای فرهنگ ایثار و شهادت مطرح می گردد که اگر انسان متناسب با اقتضای زمان وارد میدان جهاد و ایثار و شهادت نشود جهاد او چندان فایده ای ندارد.
در این میان می توان به واقعه عاشورای حسینی اشاره نمود. قبل از وقوع حادثه عاشورا بسیاری از بزرگان دین نتوانستند نیاز زمان را بشناسند و متناسب با آن عمل کنند. لذا در واقعه عاشورا و حرکت در جهاد، کنار حضرت اباعبدالله الحسین (ع) جا ماندند، اما بعد از وقوع حادثه عاشورا و به شهادت رسیدن امام حسین (ع) و یاران فداکارش، متوجه اشتباه خود شدند و دست به قیام زدند. اگر چه قیام آن ها توانست یزیدیان را به درک واصل کند ولی اگر همین انسان ها در زمانی که امام حسین (ع) ندای هل من ناصر ینصرنی را سر داد وارد میدان جهاد می شدند، هم ارزش شهادت آن ها در نزد خداوند بیشتر می شد و هم نتیجه کار آن ها جاودانه تر می گردید و از همه مهم تر، حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در آن غربت کربلا به تنهایی و مظلومانه به شهادت نمی رسیدند (دژگیر، ۱۳۹۱: ۲۸).
۲-۵-۱۶٫ جامعیت
لازمه فهم جامعیت فرهنگ ایثار و شهادت، بررسی ارتباط عمیق و تنگاتنگ موجود بین آن ها با اصول اعتقادی و فضایل اخلاقی است، که به برخی از آن ها اشاره می کنیم :
۲-۵-۱۶-۱٫ رابطه ایثار و شهادت و ایمان: حاکمیت روح ایثار و شهادت در خانه دل انسان، مستلزم ایمان داشتن به مبدأ و معاد و به عبارتی مبادی و مبانی و اصول دین است. آن ها که نه حقیقتی مطلق و بی نیاز، برای مبدأ عالم و نه غایت و هدف و نهایتی حکیمانه برای عالم قایلند و به عالم غیب و شهادت ایمان نیاورده اند، چگونه می توانند هدفی متعالی در زندگی شان برگزینند، هدفی که آن ها را به سر منزل مقصود و بی نهایت هستی برساند. پس ایثار و شهادت در راه خدا محقق نمی شود، مگر در پرتو ایمان به خدای هستی بخش و هر آن چه پیامبران بر آن مأموریت یافته اند.
۲-۵-۱۶-۲٫ رابطه ایثار و شهادت و صبر: ایثار و شهادت عالی ترین و دشوارترین مرحله از آزمایش و امتحان الهی است. این مرحله همواره با از خودگذشتگی، از جان گذشتگی، ایثار مال، جاه، آبرو و جان همراه است. در این راه که سختی ها و دشواری های آن وصف ناشدنی است صبری ایوب وار می طلبد. انسانی که از فضیلت صبر خالصانه برای خدا برخوردار نباشد، در برابر امتحان های سخت الهی که بر او وارد می شود، به راحتی روحیه خویش را باخته و میدان را ترک می کند.
۲-۵-۱۶-۳٫ رابطه ایثار و شهادت و تسلیم و رضا: ویژگی دیگری که ایثار و شهادت در طالب خویش ایجاد می کند تسلیم بودن و رضا به قضای الهی است، زیرا آن ها که ایثار و شهادت را بر می گزینند، بر این امر واقفند که خداوند حکیم و خیر محض است و جز به صلاح بندگان خود عمل نمی کند، از این رو در برابر همه اوامر و نواهی خدا بدون چون و چرا سر تعظیم فرود می آورند و هر چه برایشان مقدر کند، خیر محض می دانند. ایثارگران و شهیدان نیز از سختی ها و مشکلاتی که در راه عقیده شان به آنها می رسد، با جان و دل استقبال می کنند و در این صورت است که به مقام تسلیم و رضا راه می یابند.
علاوه بر این ها ایثار و شهادت با مقولات دیگری نظیر عشق و محبت به خدا، توکل و توسل، بندگی و عبادت، ولایت مداری، تواضع و فروتنی، عزت نفس، شجاعت، سرسختی با دشمنان، مهربانی با دوستان، نشاط دینی، غیرت و حیاء و حق پذیری و … مرتبط است، از این رو از جامعیتی مثال زدنی و غیر قابل توصیف برخوردار است (فهیمی، ۱۳۸۷: ۵۶۵ ـ ۵۶۴).
جدول شماره ۲- ۱٫ کارکردهای فرهنگ ایثار و شهادت

زیان در این محدوده دیده نمی­ شود

Y حد بالا هدف حد پایین
شکل ۱-۱۱ تابع زیان کیفیت تاگوچی
روش تاگوچی سیستمی اصلاح شده برای شناسایی و کاهش هزینه­ های تولید در مرحله طراحی به منظور بهبود کیفیت محصول و کاهش هزینه­ های تولید و ارائه خدمات است.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

تاگوچی از ایده ” طرح تقویت ” در فرایند تولید به منظور عملکرد آنها در شرایط سخت ثابت می­ شود استفاده می­ کند، این ایده می­گوید که از نظر یک مشتری کیفیت یک محصول با عملکرد آن در شرایط دشوار و سخت ثابت می­ شود. برای مثال یک تلفن را طوری طراحی می­ کنند که بسیار پر دوام­تر از حد لازم باشد تا اگر زمانی از روی میز کشیده شد و روی زمین افتاد آسیب نبیند.
مفهوم کیفیت را می­توان به درجه­ای از مشخصات ذاتی محصول یا خدمت که انتظارات مشتری را تأمین می­ کند، تعریف نمود. انتظارات براساس کاربرد برای مشتری و قیمت فروش آن در نظر گرفته شده است. کیفیت را می­توان با صفاتی عالی، خوب، متوسط، ضعیف درجه­بندی کرد، هنگامی که محصول انتظار مشتری را تأمین می­ کند، به کیفیت آن توجه شده است، این موضوع تا حدی بطور نامحسوس براساس درک مشتری است، کیفیت را می­توان براساس رابطه زیر محاسبه کرد :
(۱-۲) Q = P/E
Q – کیفیت (Quality)
P – عملکرد (Performance)
E – انتظارات (Expectance)
سطح انتظار مشتری و شاخص عملکرد مقایسه می­ شود. اگر Q از یک بزرگتر باشد یعنی شاخص عملکرد بالاتر از سطح انتظار مشتری باشد، مشتری احساس رضایت خوبی نسبت به محصول یا خدمت (فراتر از انتظار) دارد. اگر Q کوچکتر از یک باشد، عدم رضایت مشتری را بیان می­ کند و چنانچه Q مساوی یک باشدّ، سطح انتظار مشتری توسط شاخص عملکرد تأمین شده، بنابراین مشتری احساس رضایت می­ کند.
در ایزو ۹۰۰۰ - ۲۰۰۰ کیفیت به عنوان درجه­ای از مشخصات ذاتی که تقاضای مشتری را برآورده می­ کند، تعریف می­ شود. درجه به معنای صفاتی نظیر عالی، خوب، متوسط و ضعیف مترادف است، ذاتی به عنوان موجود بودن در چیزی به ویژه به عنوان مشخصه (کمی یا کیفی) ثابت تعریف می­ شود. تقاضا یک نیاز براساس انتظار بیان شده است که عموماً توسط سازمان، مشتریان و سایر بخش­های ذینفع مطرح می­گردد. بنابه نظر ” جوران ” کیفیت یک محصول باتوجه به عامل ” متناسب بودن برای هدف ” دو مسئله در کیفیت نهایی آن دخالت دارد، اول کیفیتی که هنگام طرح محصول مورد نظر بوده و دوم درجه کیفیت محصول تولید شده نسبت به کیفیت مورد نظر که اولی را ” کیفیت طراحی ” و دومی را ” کیفیت انطباق ” می­نامند.
۱ - کیفیت طراحی
به چگونگی توجه طراح به جنبه­ های مشخص کالا یا خدمات اشاره می­ کند، به بیان دیگر عوامل زیادی در کیفیت طراحی محصول دخالت دارد، مرحله طراحی نقطه آغاز برای سطح کیفی است که حاصل می­ شود، طراحی شامل تصمیم ­گیری در مورد مشخصات ویژه محصول (نظیر اندازه، عمر مفید محصول، شکل ظاهری محصول، ایمنی آن و …) روش­ها، فرایندها و ابزار مورد استفاده است. تصمیمات گرفته شده در طراحی بایستی با خواسته ­ها و نیازهای مشتری منطبق باشد.
اگر طراح، عواملی نظیر آنچه که ذکر شد را از ابتدای طرح محصول در نظر بگیرد، مشخصات مورد نظرش پس از تولید در محصول نهایی جلوه­گر خواهد شد. اگر آنچه را که در طراحی پیش ­بینی شده، مطابق با خواسته و نیاز مشتری نباشد و عواملی که در ساخت محصول بکار می­رود نامناسب باشد در نتیجه تولید محصول نهایی از درجه اطمینان پایین­تری برخوردار می­گردد و بازار خود را از دست خواهد داد.
۲ - کیفیت انطباق
هر طرحی که برای محصول مطابق با نیاز و خواسته مشتریان ترسیم گردید، بخش تولید موظف است آنرا مطابق مشخصات طراحی شده تولید کند، میزان درجه همسویی انطباق کیفیت تولید محصول، با مشخصات، استانداردها و معیارهای تعیین شده با طراحی را کیفیت انطباق (تطابق) گویند.
کیفیت محصول همواره تحت تأثیر دو عامل توانایی بالقوه بخش تولید و تسهیلات مورد نیاز جهت تولید محصول مطابق با طراح ارائه شده قرار دارد.
چنانچه مشخصات و ویژگی محصول،نیازها و توقعات مصرف کننده را تأمین نماید از کیفیت خوبی برخوردار بوده و رضایت مشتری را جلب کرده است. علت عدم تطابق تولید محصول با طراحی اصلی محصول، می ­تواند به علت عیب در مونتاژ فرعی اجزای تهیه شده، مونتاژ اصلی، بی­دقتی تولید کنندگان و عدم مهارت نیروی انسانی، نقص در طراحی، نقص در برنامه­ ریزی و کنترل فرایند تولید باشد. معیارهای تطابق خصوصیات کیفیت باتوجه به عامل : متناسب بودن برای هدف : در بین افراد و واحدهای تجاری متفاوت خواهد بود، معیار کیفیت انطباق باتوجه به متناسب بودن هدف شامل دو نوع بشرح زیر است :
تطابق در یک محدوده ۲ - تطابق مطلق
۱-۹-۳- معیار تطابق در یک محدوده
تطبیق خصوصیات کیفی محصول در یک دامنه مشخص به عنوان هدف کیفیت است، هدف تطابق در یک محدوده مستلزم این است که تولید کننده انتظار دارد که محصولاتی که تولید می­ کند، در این دامنه از انحراف قرار گرفته و از ضایعات کیفیت صفر برخوردار می­باشد. تطابق در یک محدوده، شرکت هیچگونه زیان ضایعات برای محصولاتی که در این دامنه قرار دارد متحمل نمی­ شود، تنها زمانی هزینه کیفیت و زیان شناسایی می­ شود که محصول خارج از محدوده تعیین قرار گیرد :

Loss
زیان

NOLOSS
ضایعات صفر

Loss
زیان

۵۰۸۰

۳۶۶۳

اقتباس از آزمایشگاه امور بررسی کیفی منابع آب استان خوزستان در سال ۱۳۸۴
۱-۳- ضرورت لایروبی و پیامدهای زیست محیطی آن
اجرای طرح‌های لایروبی بنادر، خورها و رودخانه‌ها در ایران در دهه اخیر، روند رو به رشدی داشته، و حجم عملیات لایروبی افزایش یافته است. یکی دیگر از عوامل مهم در بررسی اثرات ناشی از عملیات لایروبی، شناخت آلاینده‌های موجود در مواد لایروبی شده برای پیش بینی اثرات زیست محیطی پروژه‌های لایروبی و ارائه راهکارهایی برای پیشگیری و کنترل اثرات مخرب آن می‌باشد. سال‌ها تخلیه کنترل نشده مواد آلاینده در دریا باعث شده است که رسوبات بستر دریا در مناطق مرکزی بندرگاه‌های بزرگ به مواد سمی به خصوص فلزات سنگین آغشته باشند و قشر قابل توجهی از خاک بستر را آلوده نمایند. این آلودگی‌ها همراه با جابه‌جایی لنگر کشتی‌ها در بستر آب‌ها تا عمق زیادی نفوذ می‌کنند. نخستین مسئله‌ای که در لایروبی بایستی مورد توجه قرار گیرد، شناسایی نوع آلودگی مواد لایروبی شده و شاخص‌های تعیین کننده میزان آن است. باید توجه داشت که برحسب ناحیه مورد سنجش درجه آلودگی رسوبات متفاوت می‌باشد و نمی‌توان لایروبی را دلیل افزایش آلودگی محیط دانست، بلکه با این فرض مهم می‌توان به مطالعه‌ی اثرات منفی احتمالی این پروژه‌ها بر محیط آب و موجودات درون آن پرداخت و راهکارهایی برای محدود سازی این اثرات زیست محیطی اندیشید (کرباسی و شادی، ۱۳۹۱).

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱-۳-۱ اثرات لایروبی بر تغییرات فیزیکوشیمیایی و زیستی محیط آب
بررسی‌های انجام شده، لایروبی را به عنوان یک تهدید مستقیم برای محیط‌های آبی تأیید کرده‌اند، و ورود آلاینده‌ها را از رسوب به درون آب نشان داده‌اند (Newell et al., 1998; Ohimain et al., 2008; Kotta et al., 2009; Sabra et al., 2011) .آلاینده های ناشی از عملیات لایروبی را می‌توان بر حسب ماهیت به تغییرات فیزیکی، شیمیایی و زیستی تفکیک نمود.
در مورد تغییرات فیزیکی می‌توان به افزایش مواد معلق و کدورت آب اشاره کرد ورود رسوبات به ستون آب مجاورشان، بر موجودات درون آن از جمله ماهیان پلاژیک و جوامع بنتیک اثرگذار است (Nightingale and Simenstad, 2011). اگر چه بعضی موجودات از کدورت آب به عنوان استتار از دست شکارچیان استفاده می‌کنند. اما این اغتشاش محیطی با افزایش استرس سبب مهاجرت بسیاری از موجودات متحرک می‌گردد (NOAA, 2011).
به دنبال تغییرات فیزیکی ایجاد شده در فرسایش بستر و هم چنین تغییر در فرایندهای رسوبگذاری، علاوه بر تخریب زیستگاه موجودات کفزی، الگوی انتقال امواج در محیط آب تغییر می‌کند (al., 2006 Skilleter et al., 1991;Nairn, et al, 2004; Messieh et). تغییر در الگوی چرخش آب تعیین کننده‌ توزیع آب شیرین و شور به خصوص در مصب‌ها است. افزایش عمق رودخانه و پیشروی آب شور در این ناحیه، ترکیب گونه‌های ساکن در آب شیرین را تحت تأثیر قرار می‌دهد Nightingale,2001) ).
لایروبی سبب جا به جایی زیر لایه‌‌های بستر رودخانه‌ها می‌گردد، ایجاد این تغییر در شکل طبیعی بستر و توپوگرافی آن مکان و تغییر در ترکیب رسوبات و ایجاد تحرک پذیری آن‌ها وابسته به روش لایروبی به کار برده و حجم رسوبات جا به جا شده می‌باشد. اثرات لایروبی از مکانی به مکان دیگر به نوع رسوبات، توپوگرافی آن منطقه و هیدرودینامیک محیط بستگی دارد. ابزارهای لایروبی با دیگر ادواتی که در محیط آب ایجاد آشفتگی می‌کنند از جمله: اسکالوپ‌ها، کشیدن تور ترال و تکنیک‌های مربوط به نقشه‌های اکوستیک مانند سونار، متفاوت می‌باشد. ابزارهای لایروبی معمولا برای وسعت‌های زیاد با عمق بیشتر به کار می‌روند. گاه لایروب چندین بار بر بستر کشیده می‌شود، و یا لایروبی به دفعات پیاپی و در زمان‌های نزدیک به هم انجام می‌گردد. به همین دلیل این عملیات می‌توانند اثرات بیش‌تر و طولانی‌تری بر هیدرودینامیک آب و ایجاد اختلال در جریان‌های محلی و الگوی رسوب‌گذاری داشته باشند.
افزایش عمق از دیگر اثرات فیزیکی لایروبی ‌می‌باشد که باعث کاهش شدت جریان و ته‌نشینی رسوبات نرم در بستر آب‌ها می‌گردد. از آن‌جا که ترکیب جمعیت‌ها به نوع رسوب بستر و عمق زیستگاهشان، بستگی دارد. طبق مطالعات تغییر در این ویژگی‌ها سبب تغییر در اجتماعات بعدی این مناطق نسبت به قبل از لایروبی می‌شود. در بعضی مناطق این تغییرات تراکم، تنوع و بیومس موجودات ساکن در منطقه و جمعیت‌هایی را که پس از لایروبی به وجود می‌آیند، نسبت به آنچه قبل از آن بوده متفاوت می‌سازد.
بیشتر ماکروبنتوزها در لایه‌های بالایی رسوبات زندگی می‌کنند، برداشتن این لایه سبب جا به جایی این موجودات همراه با رسوبات و تخلیه آن‌ها در مکان‌های دیگر می‌گردد. بیشتر بررسی‌ها نشان داده‌اند که این عمل فیزیکی سبب کاهش۷۰-۴۰% در تعداد و بیومس موجودات و ۷۰-۳۰% کاهش در گونه‌های آن‌ها را تأیید می‌کنند. ناگفته نماند که این اثرات به وسعت لایروبی و زمان انجام آن بستگی دارد (et al., 2011 Hill).
بخش آلودگی شیمیایی را فلزات، سموم و مواد هیدروکربنی شامل می‌شوند. طبق نظر محققین با ایجاد آشفتگی در رسوبات آلاینده‌های شیمیایی به همراه رسوبات نرم در محیط آب رها می‌شوند، و در نتیجه لایه رویی رسوبات برداشته می‌شود. لایه‌های زیرین رسوبات که با کمبود اکسیژن رو به رو می‌باشند، در این لایه‌ بی‌هوازی بیشترین ترکیب مواد سولفیدهای فلزی می‌باشند. لایه برداری سبب می‌شود که این بخش در معرض اکسیژن قرار گیرد. انجام عمل اکسیداسیون در ترکیبات سولفیدی و افزایش مقدار سولفات در محیط، اسیدیته‌^[۱] آب را کاهش می‌دهد، بسیاری از فلزات سنگین در pH پایین به شکل یون‌های مثبت در آب رها می‌شوند (Tack et al., 1999). البته تحرک پذیری فلزات به شدت تحت تأثیر ظرفیت اسیدی شدن(APC)^[2] و یا ظرفیت خنثی شدن(ANC)^[3] محیط بستگی دارد (Tomson et al., 2002).
بررسی‌ها نشان داده‌اند که آلاینده‌ها شامل ترکیبات هیدروکربنی و فلزات سنگین، نه تنها خواص فیزیکوشیمیایی آب را تحت تأثیر قرار می‌دهند و سبب کاهش تنوع گونه‌ای در محیط‌های آبی می‌شوند بلکه با ورود به زنجیره‌ غذایی سلامت انسان را به مخاطره می‌اندازند. به همین دلیل مطالعه‌ اثرات زیست محیطی^[۴] آن از اهمیت خاصی برخوردار می‌باشد (spencer and Leod, 2002;Lumoa, 1989).
بخش بیولوژیکی آلاینده‌ها را می‌توان به موجودات ریز ذره بینی موجود در محیط آب دانست. میکروارگانیسم‌ها و موجودات کوچک ذره‌بینی با افزایش یا کاهش خود محیط آب و کیفیت آن را تحت تأثیر قرار می‌دهند. وجود بعضی از این گونه‌ها مانند کلیفرم، نشان دهنده ورود فاضلاب شهری در آب و افت کیفیت آن به منظور مصرف عموم می‌باشد (EPA, 2004).
۱-۳-۱-۱ کیفیت آب و عوامل مؤثر بر آن
باید توجه داشت که رودخانه‌ها جریانات طبیعی آب هستند که در مسیر خود به دیگر انشعابات می‌پیوندند و به درون اقیانوس یا دریاچه‌ها تخلیه می‌گردند. این آب‌ها به وسیله ذوب شدن یخچال‌ها و دیگر منابع ذخیره طبیعی آب تغذیه می‌شوند اگرچه تنها ۰۰۰۱/۰% از کل آب‌های جهان را شامل می‌شوند ولی محتوی آب و نوترینت از کل نواحی زمین در طول مسیر خود می‌باشند. پس این آب‌ها می‌توانند به طور طبیعی در مسیر خود سنگ‌ها و گل و لای را در خود حل نمایند و به این طریق مقدار بسیاری از یون‌ها در رودخانه‌ها افزایش می‌یابد (UNESCO, 2002;Kumar and Dua, 2009).
امروزه با ازدیاد جمعیت و به علت افزایش فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی، بشر نیز در ورود آلاینده‌ها و ایجاد تغییر آن‌ها سهیم می‌باشد. بررسی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی و تعیین کیفیت آب به مسئله‌ مهم کشورهای پیشرفته و در حال پیشرفت تبدیل شده است. کیفیت آب به عنوان بحث روز و موضوع مورد علاقه‌ عموم در آمده است. همه‌ مردم اهمیت آب را به عنوان نیاز اولیه‌ زندگی می‌دانند. اگرچه خیلی از مردم نسبت به شرایط و کیفیت آبی که امروزه در دسترس آن‌ها قرار می‌گیرد با خبر نیستند. آلودگی آب روز به روز در دنیا افزایش می‌یابد. از طرف دیگر دسترسی به آب به مرور کم شده ‌است. براساس شرایط محیطی، کیفیت آب در خیلی از قسمت‌های دنیا کاهش یافته ‌است و مشکلات مربوط به آب به عنوان یک موضوع جهانی در آمده که نیاز به حل و فصل دارد ( and Febrina, 2011 Susilo).
بنابراین بررسی علمی کیفیت آب و چگونگی تأثیر مواد آلاینده بر آب‌های مورد استفاده، مورد توجه بیش‌تری قرار گرفته است. افزایش صنایع و ورود فاضلاب آن‌ها به رودخانه‌ها، نیاز به بررسی کیفیت آب‌ها را به عنوان آب آشامیدن، آب مورد استفاده‌ کشاورزی و زراعت، ویا زیستگاه جانوران آبزی، الزامی ساخته ‌است (WHO/UNEP, 1997; Bharti and Katyal, 2011;Alobaidy et al., 2010).
اگرچه برای اندازه‌گیری کیفیت آب بسیاری از عوامل از جمله: نوع آلاینده‌ها، حجم و زمان ورود پساب‌ها، تغییر پارامترهای محیطی، میزان آب رودخانه در زمان نمونه‌برداری و دیگر عوامل تأثیر گذار را باید در نظر گرفت cordoba, 2010; Bhardwaj et al 2010)).
در دهه‌ های اخیر با گسترش صنعت صید و صیادی تغییرات قابل توجهی در زیستگاه‌های آبی رخ داده‌ است. به طوری که در انتهای قرن بیستم میلادی، ساختار اغلب زیستگاه‌ها و جوامع ساحلی به دلیل ورود مقادیر زیاد آلاینده‌های شیمیایی، تحت تأثیر واقع شده بود. امروزه وضعیت این نواحی توسط پارامترهای کیفی و کمی متفاوتی ارزیابی می‌شوند. مناطق بندری، کانون تنش‌های محیطی فراوانی به خصوص در شهر‌های پرجمعیت(بیش از یک میلیون نفر) یا بنادر صنعتی و تجاری بزرگ می‌باشند، زیرا این مناطق منبع انواع آلودگی نظیر پساب‌های شهری و صنعتی، معدنکاری، زباله‌های حمل و نقل دریایی و مواد حاصل از لایروبی هستند(UNEP, 2008).
از جمله مواردی که باید به طور دقیق مورد توجه قرار گیرد، تغییر جوامع آبزیان اعم از پلانکتون، بنتوز و نکتون در اثر این گونه فعالیت‌ها می‌باشد. در این راستا، تلفیق اطلاعات مربوط به شیمی رسوبات و ویژگی‌های زیستی آن می‌تواند راه گشا باشد.
ورود آلاینده‌ها به محیط آب، پیامد‌های اکولوژیکی لایروبی، صید با تور ترال، تخریب زیستگاه، بهره برداری بیش از حد از ذخایر وحضور گونه‌های بیگانه و مهاجم همه از تغییرات ایجاد شده توسط انسان در محیط‌های آبی می‌باشد. بررسی مداوم ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی آب و رسوب و بررسی تراکم و تنوع موجودات شاخص، روش ارزنده‌ای در کنترل کیفیت محیط زیست دریا وکمک شایسته‌ای در جهت مدیریت هرچه بهتر سامانه‌های آبی می‌باشد(Begum et al., 2009;Biasi and Ranieri, 2006).
با گذشت زمان در طول مسیر رودخانه هم زمان با انجام عمل فرسایش، رسوبات به تدریج در بستر انباشته می‌شوند، و اگر لایروبی صورت نگیرد لنگرگاه پر شده و حمل و نقل و تردد کشتی‌ها با مشکل رو به رو می‌گردد. با توجه به سرعت رسوبگذاری رودخانه، لایروبی به صورت دوره‌ای، انجام می‌شود تا رسوبات جمع شده در کف رودخانه‌ها و دریاچه‌ها جمع آوری شده و عمق مورد نظر به وجود آید. ضمن دست‌یابی به این هدف این عملیات سبب تداوم تجارت بین المللی، صنعت توریسم و کسب لذت از قایقرانی تفریحی و ماهیگیری در محیط‌های آبی می‌شود. فعالیت‌های لایروبی جهت اعمال مدیریت سیستم های آبی ضروری می‌باشند (Wal et al., 2011).
گرچه طبق نظر محققین، این عملیات از جنبه زیست محیطی، اثرات گوناگونی در محیط آب ایجاد می‌کند ولی به منظور دستیابی به راه‌های آبی در بسیاری از کشورهای جهان، با اجرای این پروژه‌ها مقادیر بسیاری از رسوبات بستر دریا، برداشته می‌شوند (Carvalho et al.,2001).
۱-۳-۱-۲ اهمیت ارزیابی کیفیت آب
اهدافی که در مدیریت کیفیت آب مدنظر هستند عبارتند از:
دستیابی به استانداردهای کیفیت آب و حمایت از منافع مصرف‌کنندگان
بهبود کیفیت طبیعی و حفظ منابع تغذیه آب زیرزمینی
احیاء زیستگاه‌ها و حفاظت از گونه‌های آبزی و حیات وحش
تأمین فرصت‌های تفرجی، فضاهای سبز و امکاناتی که به وسیله وجود منابع آبی فراهم می‌گردند.
منبع آلاینده‌های آب‌های سطحی معمولاً ناشی از فعالیت‌های انسانی می‌باشد. انسان‌ها ضمن فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی خود، مواد زائد و فاضلاب‌ها را وارد آب‌های سطحی کرده و آن‌ها را آلوده می‌نمایند. اگر چه نباید از عوامل طبیعی صرف‌نظر کرد. آب‌های زمینی شامل ترکیبی از مواد می‌باشند که برخی از آن برای زنده‌ماندن انسان‌ها و حیوانات و گیاهان ضروری می‌باشد گرچه در مواردی همین مواد می‌توانند برای انسان و اکوسیستم مضر واقع شوند. فلزات کم مقدار مانند آلومنیم، کروم، کبالت، مس، سرب، نیکل، نقره، روی و…به طور طبیعی در مقدارهای کم در آب‌های سطحی یافت می‌شوند که از سنگ‌های دگردیسی و آذرین منشأ می‌گیرند. گرچه این مواد می‌توانند حاصل فعالیت‌های انسانی نیز باشند، که اگر غلظت آن‌ها افزایش یابد برای مصرف‌کنندگان و اکوسیستم‌های طبیعی مضر و نامناسب می‌باشند (UNESCO, 2002).
به طور کلی تأثیر فعالیت‌های لایروبی بر کیفیت آب به دو صورت است: ۱- رسوبات معلق که ناشی از فعالیت‌های لایروبی یا دفع مواد حاصل از لایروبی می‌باشد که ایجاد تغییر در کیفیت آب می‌شود.۲- اختلالات حاصل از رسوبات که همراه با تغییرات در خصوصیات شیمیایی رسوبات لایروبی‌شده می‌باشد. لایروبی با تغییرات شیمیایی و رها شدن مواد متقاضی اکسیژن در ستون آب، کاهش DO، کاهش pH، آزاد شدن آلاینده ها و تغییر در قابلیت دسترسی بیولوژیکی آلاینده‌ها، بر نواحی در حال لایروبی تأثیر می‌گذارد. با افزایش مواد متقاضی اکسیژن مانند مواد‌آلی در ستون آب، DO کاهش می‌یابد، که این امر تأثیر شدیدی بر کیفیت آب خواهد داشت. از دیگر عوامل کاهش اکسیژن در محیط آب رها شدن مواد سولفیدی است که با مصرف اکسیژن به سولفات تبدیل می‌شوند و سبب کاهش اسیدیته نیز می‌گردند (Ohimain, 2008).

تحقیقی تحت عنوان “عدالت سازمانی و تعهد مدیریتی در ادغام شرکتها ” در سال (۲۰۰۹) کلندروا و دیلر انجام گرفت. نتایج نشان داد که نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که اگرچه هر بعد انصاف به طور مثبت با تعهدات موثر در ارتباط هستند، تنها عدالت سازمانی ارتباطی رابطه منحصر به فردی با آن داشت. نتایج نشان داد ارزیابی های ابزاری و اعتماد می توانند به عنوان یک متغیر تعدیل کننده عمل کنند
گانایودان^[۱۴۳] (۲۰۰۸) مطالعه ای تحت عنوان ” تاثیر کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی:مطالعه موردی در صنایع سریلانکا” انجام داد. در این تحقیق نشان داده شد که بین کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی رابطه وجود دارد.همچنین در فرضیه دوم تحقیق نیز نشان داده شد که جو توسعه منابع انسانی رابطه بین کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی را تعدیل می کند.
نرمالا ^[۱۴۴] (۲۰۱۰) مطالعه ای تحت عنوان ” رابطه بین کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی کارکنان در شرکتهای مالزی ” انجام داد. روش تحقیق از نوع توصیفی – همبستگی است.ابزار پژوهش پرسشنامه کیفیت زندگی کاری والتون و تعهد سازمانی آلن و می یربوده است که بین ۵۰ سازمان با روش نمونه گیری تصادفی ساده بین ۳۶۰ نفرنمونه آماری توزیع شده است. یافته های این محقق حاکی از آن است که بین کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی کارکنان شرکتهای مالزی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
تویگ و همکاران^[۱۴۵] (۲۰۰۷) در تحقیقی با عنوان ((رهبری تحول آفرین در سازمان های صنعتی)) بر اهمیت نقش سبک رهبری تحول آفرین در بروز رفتارهای شهروندی سازمانی از جانب کارگران تاکید کردند.
فی چن^[۱۴۶] (۲۰۰۶) رابطه بین رهبری تحول آفرین و تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی را مورد مطالعه قرار داد که نتیجه تحقیق بیانگر این بود که سبک رهبری تحول آفرین باعث ایجاد تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی بالای در اعضای سازمان می شود.
۵-۲) پیشینه پژوهش در ایران
گرمابدری ( ۱۳۸۹) مطالعه ای تحت عنوان ” بررسی ارتباط کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی کارکنان بانک صادرات شهر تهران” انجام داده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گرد آوری اطلاعات میدانی محسوب می شود. ابزار پژوهش پرسشنامه بوده است که بین ۱۸۴ نفر نمونه آماری توزیع شده است. نتایج حاصل از مطالعه نشان داده است که ارتباط معنادار و مثبت میان مؤلفه های کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی وجود دارد. تحلیل همبستگی متغیرهای تحقیق در این مطالعه نیز مشخص کرد که متغیر های رشد و امنیت ، انسجام اجتماعی ، تناسب کار و زندگی و توسعه و کاربرد قابلیت های فردی بر تعهد سازمانی کارکنان مؤثر می باشد. و از میان مؤلفه های کیفیت زندگی کاری والتون بیشترین تأثیر مربوط به یکپارچگی و انسجام اجتماعی می باشد.
بردبار ( ۱۳۸۸) مطالعه ای تحت عنوان ” تأثیر مؤلفه های اصلی مدیریت کیفیت بر کیفیت زندگی کاری معلمان شهر تهران ” انجام داده است. روش پژوهش توصیفی ازنوع پیمایشی است. و ابزار پژوهش پرسشنامه بوده است که بین ۳۸۵ نفر نمونه آماری توزیع شده است، به نتایج زیر دست یافته است:
مؤلفه های مدیریت کیفیت فراگیر بر بهبود زندگی کاری معلمان مؤثر بوده و باعث بهبود کیفیت خدمات آموزشی آنان می گردد.
از دیدگاه معلمان ، مدیران مدارس روش و اصول مدیریت کیفیت فراگیر را به کار می برند.
از دیدگاه معلمان ، مدیران و معلمان مدارس بکارگیری روش و اصول مدیریت فراگیر را ضروری می دانند.
بین میزان تحصیلات معلمان و کیفیت زندگی کاری آنان رابطه ضعیف و معکوس وجود دارد.
بین سابقه خدمت معلمان و کیفیت زندگی کاری آنان رابطه مستقیم وجود دارد.
حسینی و همکاران ( ۱۳۸۸) مطالعه ای تحت عنوان” ارتباط بین کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی کارکنان تربیت بدنی” انجام دادند. جامعه آماری کلیه کارکنان ادارات تربیت بدنی استان اصفهان (۲۸۵) نفر بود. حجم نمونه با ۱۵۲ نفر محاسبه شد که با بهره گرفتن از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. در این پژوهش از دو پرسشنامه تعهد سازمانی مایر (۱۹۹۰) و پرسشنامه کیفیت زندگی کاری والتون (۱۹۷۳) استفاده شد ، تجزیه و تحلیل داده های این پژوهش از روش های آماری آزمون ضریب همبستگی پیرسون و ضریب رگرسیون گام به گام استفاده شد. یافته های این پژوهش حاکی از آن است که ، r مشاهده شده در سطح آلفای ۰۵/۰ همبستگی مثبت ومعنی داری بین کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی کارکنان تربیت بدنی استان اصفهان وجود دارد.همچنین تحلیل رگرسیون نشان داد، تعهد عاطفی و تعهد هنجاری تحت تأثیر کیفیت زندگی کاری کارکنان تربیت بدنی استان اصفهان قرار دارد.
یعقوبی و همکاران ( ۱۳۸۷) پژوهشی تحت عنوان ” ارتباط بین تعهد سازمانی و عدالت سازمانی کارکنان بیمارستان ” انجام دادند. مشاهده کردند که بین تعهد سازمانی به عنوان کل و عدالت سازمانی کارکنان بیمارستان رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد(۴۶/۰ (r = ، این محققان مشاهده کردند که میان عدالت سازمانی و تعهد هنجاری (۷۳/۰ (r = و تعهد عاطفی (۶۲/۰ (r = رابطه معنی دار و قوی وجود داشته اما بین عدالت سازمانی و تعهد مستمر این رابطه ضعیف می باشد (۲۶/۰ (r =.
فصل سوم
روش جمع آوری داده ها
۳-۱) مقدمه
این فصل ناظر بر روش اجرای تحقیق، پیرامون نیل به هدف « بررسی نقش واسطه ای عدالت سازمانی در رابطه بین رهبری تحول گرا و گیفیت زندگی کاری در بین کارکنان جمعیت هلال احمر استان گیلان »است.در این فصل فرایند و روش تحقیق، معرفی جامعه و نمونه آماری، روش و ابزار جمع آوری داده ها و سنجش اطلاعات آزمونهای آماری جهت تحلیل و پردازش اطلاعات تشریح می گردد.
۳-۲) روش تحقیق
این تحقیق بر اساس هدف از نوع کاربردی و از نظر شیوه گرد آوری اطلاعات ، تحقیقی توصیفی و از نظر نوع همبستگی است. کاربردی به این جهت که دانش جدیدی را که کاربرد مشخصی درباره فرآورده یا فرآیندی که واقعیت دارد دنبال می کند. توصیفی از آن جهت که آنچه را که هست توصیف و تفسیر می کند و به شرایط یا روابط موجود ، عقاید متداول ، فرایند های جاری ، آثار مشهود یا روند های در حال گسترش توجه دارد. همبستگی هم به آن جهت که رابطه بین متغیر ها را بر اساس هدف تحقیق تحلیل می کند چرا که رابطه همبستگی زمانی وجود دارد که تغییرات یک متغیر با تغییرات متغیر دیگر همراه باشد .
۳-۳) جامعه آماری
جامعه آماری^[۱۴۷] عبارت است از مجموعه ای از افراد ، اجزاء و عوامل مختلف که حداقل در یک صفت با هم مشترک هستند. ( خاکی ، ۱۳۹۰ :۲۵۰). جامعه آماری این تحقیق کارکنان سازمان جمعیت هلال احمر استان گیلان به تعداد ۵۰۰ نفر است
۳-۴) نمونه آماری و شیوه نمونه گیری
نمونه آماری عبارت است از مجموعه ای از نشانه ها که از یک قسمت ، یک گروه یا جامعه ای بزرگتر انتخاب می شود ، بطوریکه این مجموعه معرف کیفیت و ویژگیهای آن قسمت ، گروه یا جامعه بزرگتر باشد( خاکی ، ۱۳۹۰ :۲۵۰).
حجم نمونه نیز پس از بررسی مستندات مربوط به تعداد شعب و کارکنان این اداره کل، از طریق نمونه گیری تصادفی مشخص شده است. حجم نمونه با بهره گرفتن از جدول مورگان ۲۱۷ نفر تعیین گردیده است. منظور از نمونه گیری تصادفی، این است که نمونه های آماری بصورت کاملا تصادفی و شانسی و بدون هیچ قاعده ای انتخاب می شود.
۳-۵) روش و ابزار جمع آوری داده ها
ابزار جمع آوری داده ها ، مقیاس ها یی هستند که محقق به کمک آنها قادر است اطلاعات مورد نیاز خود را گرد آوری ، ثبت و کمی نماید (طالعی ، ۱۳۸۹: ۱۰۲).برای اجرای هر نوع مطالعه ا ی داده هایی جمع آوری شده و با بهره گرفتن از فرضیه ها مورد آزمون قرار می گیرند. روش جمع آوری داده ها میدانی و ابزار جمع آوری داده ها در این تحقیق پرسشنامه می باشد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنا مه استاندارد است. پرسشنامه عدالت سازمانی( مراوده ای و توزیعی) برگرفته از نیهوف و مورمن در سال ۱۹۹۳ ، پرسشنامه کیفیت زندگی کاری که شامل ۲۱ سوال بوده و توسط والتون (۱۹۷۳) تهیه شده و پرسشنامه رهبری تحول گرا برگرفته از باس و آوولیو سال (۱۹۷۹) می باشد که شامل شانزده سوال است . سوالات پرسشنامه بصورت جدول زیر است:

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

جدول ۳-۱) سوالات پرسشنامه به تفکیک هر متغیر

عوامل موثر بر فعالیت باکتری
عوامل مختلفی بر فعالیت باکتری­ ها در فرایند فروشویی میکروبی موثرند. این عوامل شامل موارد زیر می­باشد:
اسیدیته یا pH محلول:
در مکانیسم تأمین انرژی باکتری­ ها، یون هیدروژن نقش مهمی را ایفا می­ کند. همچنین اکسیداسیون میکروبی یون فرو و مواد سولفیدی، شامل انتقال الکترون و جابجایی یون هیدروژن می­باشد. در محدوده pH مورد استفاده در فرآیندهای اکسیداسیون باکتریایی به نوع کشت باکتری، مواد سولفیدی و مکانیسم فرایند اکسیداسیون بستگی دارد. pH بهینه برای رشد باکتری­ های میانه­دوست بین ۱ تا نهایتا ۵ می­باشد که pH مناسب برای اکسیداسیون ترکیبات سولفوری ۲ تا ۳/۲ می­باشد و در pH های پایین تر از ۵/۱ این فرایند برای جلوگیری از تشکیل رسوب جاروسیت(K₂Fe OHSO₄) انجام می­گیرد (Daoud, 2006).

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

اکسیژن
باکتری­ های مورد استفاده در فرایند فروشویی میکروبی هوازی هستند (Pradhan, 2008)و تمام فرآیندهای اکسیداسیون به کمک نقش کاتالیزوری این باکتری­ ها در حضور اکسیژن انجام می­گیرد. اکسیژن از دو مسیر در دسترس فرایند فروشویی قرار می­گیرد

• • نفوذ از میان حفره­ها

• • انحلال در محلول شستشو

مطالعات انجام شده بر روی اکسیداسیون گوگرد عنصری توسط باکتری A. thiooxidans نشان می­دهد که افزایش غلظت اکسیژن در محیط کشت مایع، افزایش قابل توجهی در سرعت اکسیدکنندگی گوگرد و جمعیت باکتری A.thiooxidans ایجاد می­ کند. به­ دلیل نفوذ بهتر اکسیژن، روش­های مختلفی شامل محلول­دهی چرخشی، ایجاد حفره­هایی در هیپ و افزودن هوا به وسیله فن، جایگزینی پریود خشک به جای پریود متوالی محلول دهی و عبور هوای فشرده از میان سنگ­ها استفاده می­ شود (Liu Hsuan-liang, 2004).
مواد مغذی
محیط کشت مناسب و اختصاصی برای رشد باکتری­ های اکسیدکننده آهن محیط کشت ۹K می­باشد. این محیط شامل نمک­های آمونیوم، پتاسیم، منیزیم و یون فرو می­باشد. هیچ یک از این نمک­ها در لیچینگ صنعتی نیاز نمی ­باشد، زیرا عناصر اساسی در آب مصرفی و ساختمان سنگ وجود دارد (Yoshishige kawabe, 2003).
دما
هر یک از میکروارگانیسم­های مورد استفاده در فرایند فروشویی زیستی محدوده دمایی مشخصی برای زنده ماندن و فعالیت دارند. دمای بهینه تابع نوع سنگ معدن است از طرف دیگر سرعت و مقدار انحلال ماده معدنی به نوع باکتری مورد استفاده نیز بستگی دارد. قانون کلی به این صورت است که به ازای کاهش هر ۷ درجه سانتی ­گراد دما، فعالیت باکتری نصف می­ شود. هر باکتری برای رشد و اکسیداسیون دمای معینی دارد.
در این مورد یکسری تحقیقات بر روی فعالیت باکتری A. ferrooxidans با دمای مختلف انجام شده که مشخص کرد که با افزایش دما فعالیت این باکتری برای اکسیداسیون پیریت بیشتر شده و در مقایسه با نوع وحشی آن بهتر عمل می­ کند (Franzmann, 2005).
کانی­شناسی سنگ
ترکیب کانی­ها جزو عوامل اصلی موثر بر فعالیت باکتری هستند. برای هر نوع سنگ معدن باید آزمایش­های جداگانه­ ای انجام شود تا مناسب بودن آن برای فروشویی میکروبی مشخص شود.
اندازه ذرات
در فرایند فروشویی میکروبی از نوع تانک، دانسیته مواد تغلیظ شده، عامل تعیین کننده سرعت است و در شرایط عملیاتی جمعیت باکتری به دانسیته مواد معدنی و توزیع اندازه ذرات آن بستگی دارد و از طرفی دانسیته بهینه به توزیع اندازه ذرات بستگی دارد (Styriakova, 2010).
یون­های فلزی
باکتری­ ها دارای یک حد قابلیت تحمل مشخص از یون­های فلزی با حفظ فعالیت اکسیداسیون هستند. که این محدودیت بر اساس باکتری مورد استفاده در فرایند تغییر می­ کند. تحقیقات نشان داده که باکتری­ های گرمادوست نسبی مقاومت بیشتری به غلظت فلزات دارند. آرسنیک در غلظت­های ۵۰ تا ۱۰۰ppm برای باکتری سمی است. حضور کاتیون­های جیوه، نقره، کادمیم و سرب در غلظت­های ۱۰ mg/l اکسیداسیون میکروبی یون فرو را متوقف می­ کنند. با افزایش مداوم یک ماده سمی در طول فرایند سازگاری باکتری، باکتری به آن ماده مقاوم شده و می ­تواند مورد استفاده قرار گیرد.
غلظت یون آهن
مطالعات زیادی برای بررسی آهن مورد نیاز به منظور لیچینگ موثر صورت گرفته ولی محاسبه مقدار واقعی آهن مورد نیاز مشکل است. با بررسی­های انجام شده در رآکتورهای لیچینگ در غلظت­های ۵ تا ۱۰ گرم بر لیتر از یون فرو بیشترین سرعت اکسیداسیون یون فرو وجود داشته و در غلظت­های بالاتر، سرعت اکسیداسیون کاهش می­یابد (Koichi, 2003).
تلقیح باکتری
در برخی از واحدهای لیچینگ تلقیح باکتری به درون هیپ برای کمک به شروع فرایند یا تقویت جمعیت باکتری استفاده شده و در بعضی از واحدها محیط طبیعی برای رشد باکتری وجود داشته و تلقیح صورت نمی­گیرد. اگر هدف بررسی کنترل فرایند باشد باید شرایطی ایجاد شود که باکتری تلقیح شده به محیط با سرعتی خیلی بیشتر از گونه­ های بومی موجود رشد کرده و غالب می­ شود. برای دست­یابی به این هدف، کنترل مواد غذایی، دما، اسیدیته و توانایی باکتری برای سازگار شدن به غلظت فلزات آزاد شده در فرایند مورد نیاز است (Pina, 2005).
کشت­های میکروبی مخلوط در فرایند فروشویی میکروبی:
در فرایند فروشویی میکروبی هیچگاه نمی­ توان از یک کشت خالص برای استحصال فلز استفاده کرد، زیرا به دلیل شرایط معدن هیچگاه نمی­ توان یک کشت خالص و منفرد از میکروارگانیسم را برای این منظور استفاده کرد، همچنین کشت مخلوط توانایی بیشتری را نسبت به کشت­های خالص در این فرایند دارد، تأثیر مثبت، منفی و یا خنثی یک گونه از باکتری بر گونه دیگر ممکن است موجب افزایش، کاهش و یاعدم تأثیر جمعیت دوم گردد. که این تأثیر گونه­ ها بر یکدیگر ممکن است در نتیجه تغییر تدریجی شرایط، مثلا کاهش مواد غذایی و یا اکسیژن و یا تحریک­های خارجی از یک نوع به نوع دیگر تغییر کند (Santos, 2006).
معمولا هدف مطالعات بر روی کشت­های مخلوط، بررسی عملکرد تک­تک گونه­ های موجود در محیط کشت، تأثیر نوع گونه، نحوه برهمکنش یک گونه با دیگر گونه­ ها، میزان اتصال به سطح کانی، تشریح و بررسی عوامل محیطی و نوع کشت ونوع فرایند است.
در محیط­هایی که باکتری­ های مزوفیل مانند A.ferrooxidans و L. ferrooxidans می­توانند با اتوتروف­های اکسیدکننده گوگرد و یا میکسوتروف­ها، یا اسیددوست­های هتروتروف و میکروارگانیسم­های یوکاریوت همزمان زندگی کنند (Santos, 2006). در مقیاس­های صنعتی امکان استریل کردن محیط­های لیچینگ وجود ندارد و میکروارگانیسم­های تلقیح شده باید بتوانند با سایر میکروارگانیسم­های بومی موجود در معدن رقابت کنند. یک مثال خوب از همکاری متقابل، برهم کنش L.ferrooxidans,A.organoparus,A.thiooxidans,A.acidophillus است که هر کدام به تنهایی قادر به لیچینگ پیریت نبوده اما کشت­های مخلوط آنها باسرعتی معادل با سرعت اکسیداسیون پیریت توسطA.ferrooxidans قادر به لیچینگ کردن پیریت می­باشند (Rawling, 1997).
تجمع میکروارگانیسم­ها در فروشویی میکروبی
عواملی مانند تغییرات فصلی، میزان رطوبت توده­های معدنی، خصوصیات و نوع میکروارگانیسم­ها می ­تواند بر جایگاه میکروارگانیسم­ها در توده معدنی تأثیرگذار باشد.
جمعیت­های اولیه محیط را از نظر عواملی مانند اسیدی بودن، دما و دردسترس بودن مواد غذایی بهبود می­بخشد و راه را برای سازگاری گونه­ های دیگر هموار می­ کند. به­عنوان مثال جمعیت­های میکروبی که در ابتدا در توده­ها به ­وجود می­آیند، گونه ­هایی هستند که می­توانند بخش گوگردی کانی­ها را به­عنوان منبع انرژی مصرف کنند و یون­های هیدروژن و یا یون­های فلزی محلول تولید کنند (Tekin, 2012).
در قسمت­ های بالایی توده­های معدنی که میزان اکسیژن بیشتر است A.ferrooxidans و دیگر اتوتروف­ها به خوبی در شرایط اسیدی رشد می­ کنند. در نواحی بدون اکسیژن مثلا در سطح سفره ­های آبی درون توده­ها باکتری­ های احیاء کننده سولفات و هتروتروف­های اسیددوست جداسازی شده ­اند. در قسمت­ های عمیق تعداد باکتری­ های مزوفیل بدلیل افزایش درجه حرارت و متابولیسم کاهش می­یابد.
تغییرات غلظت یون­های فرو و فریک و نسبت آنها باعث باعث تغییر در پتانسیل اکسیداسیون و احیاء (Eh) می­گردد. زمانیکه جمعیت L. ferrooxidans به جمعیت A.ferrooxidans غالب گردد میزان E_h بالا می­رود. بنابراین با تغییر میزان غلظت یون­های آهن و یا pH می­توان یکی از این دو را غالب کرد.
توزیع جمعیت میکروبی را می­توان با کنترل pH محلول فروشویی، اصلاح ترکیب محلول فروشویی و پرورش سویه­های میکروبی در آزمایشگاه با بهره گرفتن از فنون مهندسی ژنتیک برای بهبود قابلیت ­های لیچینگ میکروارگانیسم­ها و سازگاری آنها به تدریج تغییر داد که در نهایت جابجایی تدریجی سویه­های موجود در این فرایند را نتیجه می­دهد (Blight, 2004).
روش­های انجام فرایند فروشویی میکروبی
تکنولوژی استخراج میکروبی فلزات با روش­های معمول شیمیایی در رقابت می­باشند، به­کار گیری فرآیندهای بیوهیدرومتالورژی نیاز به دانستن اطلاعات کافی از ویژگی­های میکروبهای مربوط به این فرایند، مشخصه­های شیمیایی و کانی شناسی سنگ و انجام آزمایش­های متفاوت می­باشد.
روش­های فروشویی زیستی آزمایشگاهی
پرکولاتور^[۵۲]
پرکولاتور در شکل ساده آن به صورت یک ستون شیشه ­ای می­باشد که در کف آن یک صفحه مشبک قرار دارد و با نمونه­های سنگ معدن پر می­ شود که از این ستون محیط کشت حاوی میکروارگانیسم­ها عبور داده می­ شود، که در انتهای ستون مایع شستشو خارج می­گردد که این مایع را دوباره به بالای ستون پمپ می­ کنند که حین عمل پمپ کردن جریان هوای لازم برای میکروارگانیسم­ها فراهم می­گردد (Zhu Wei, 2011).
فلاسک متحرک^[۵۳]
بدلیل ناکافی بودن هوا برای انجام فروشویی در پرکولاتورها، معمولا بازدهی خوبی در روش پرکولاتور دیده نمی­ شود. بدین منظور از روش فلاسک متحرک می­توان استفاده کرد. در شیکرها محیط در حال همخوردن و هوادهی می­باشد. در این روش نسبت سطح فعال کانسنگ به مقدار کانسنگ چندین برابر است و سطح واکنش بزرگتری در دسترس می­باشد. همینطور سرعت هوادهی بیشتر بوده و همچنین امکان بررسی عوامل گوناگون و بررسی رشد و فعالیت باکتری راحت­تر و دقیق تر می­باشد (Thirdwatling, 2000).
ستون^[۵۴]
در این روش ستونی با ارتفاع چندمتر که از جنس شیشه، پلاستیک، لوله­های سیمانی و استیل می­باشد مورد استفاده قرار می­گیرد که معمولا برای سنگ­های نسبتا درشت به­کار می­رود. محلول کشت باکتریایی از بالا وارد ستون شده و از انتهای ستون خارج و دوباره به بالای ستون برگردانده می­ شود، سپس مقدار فلز حل شده در فاز مایع اندازه ­گیری می­ شود. بیولیچینگ ستون مدت زمان زیادی طول می­کشد. در این روش امکان اندازه ­گیری pH و تغییرات آن در طول آزمایش وجود دارد (Thirdwatling, 2000).
راکتور همزن­دار
در این روش امکان هوادهی، استفاده از پالپ با دانسیته­های متفاوت، اندازه­گیریpH، Eh اندازه ­گیری درجه حرارت و بطور کلی امکان کنترل متغییرهای سینتیکی وجود خواهد داشت. از جمله معایب این روش آسیب دیدن دیواره سلولی باکتری­ ها به دلیل برخورد ذرات سنگ با آنها و خورندگی دستگاه و همچنین هزینه سرمایه ­گذاری بالا، و مزیت آن بازدهی زیاد در زمان کوتاه می­باشد (Xian XIa Le, 2012).
فروشویی زیستی نیمه صنعتی
برای استفاده از مقیاس­های بزرگ، استفاده از روش­های آزمایشگاهی مشکل می­باشد. با کاهش اندازه ذرات، سطح قابل دسترس مواد معدنی، دسترسی محلول و باکتری و در نتیجه انحلال فلز افزایش می­یابد. سایر عوامل مانند، میزان اکسیژن، توزیع دما و سایر تفاوت­ها در طول مسیر نیز در مقیاس­های صنعتی باید در نظر گرفته شود. در این مقیاس معمولا از ستون­های نیمه صنعتی استفاده می­ شود (Xian XIA Le, 2012).
روش­های صنعتی فرایند فروشویی
این روش­ها شامل روش بیولیچینگ توده­ای(هیپ^[۵۵] و دامپ^[۵۶])، بیولیچینگ درجا^[۵۷]، تانک همزن­دار^[۵۸] و روش ژئوکت^[۵۹] می­باشد.