۲-۲-۱-۴-۲-۱: شرط ضمن عقد جایز

۲-۲-۹-۲-۱-۱: استحکام شرط ضمن عقد جایز

استحکام عقد مشروط از حیث جواز، لزوم مبنای اعتبار و استحکام شرط ضمن آن است به عبارت دیگر اعتبار و استحکام شرط ارتباط نزدیک و تنگاتنگی با لزوم و جواز عقد دارد اگر عقد مشروط عقد لازم می‌باشد شرط ضمن آن به‌تبع عقد و تاز مانی که عقد ‌معتبر است و با اقاله یا خیار برهم نخورد باقی می‌ماند و برای مشروط علیه ایجاد الزام می‌کند. اما اگر عقود اصلی عقد جایزی باشد شرط ضمن آن نمی‌تواند بیش از آن دوام بیاورد زیرا هریک از طرفین هر وقت که بخواهد می‌تواند عقد جایز را فسخ کند (ماده ۱۸۶ قانون مدنی) حال اگر وکالت که یک عقد جایز است، ضمن عقد جایری قرار داده شود و به صورت شرط ضمن عقد درآید تا هنگامی که عقد جایز مشروط فسخ نشده است وکالت نیز باقی می‌ماند و قابل‌فسخ نمی‌باشد اما چون عقد جایز را به‌راحتی می‌توان فسخ نمود از این طریق یعنی فسخ عقد مشرط عقد وکالت نیز به حالت اولیه خویش‌ برمی‌گردد و قابل‌فسخ می‌شود ناگفته نماند که عقود جایز نیز از اصل لزوم قراردادها برخوردارند و برای متعهد ایجاد الزام می‌کنند و متعهد عقد جایز نمی‌تواند پیش از فسخ عقد جایز وکالت را فسخ بکند بلکه ناگریز است ابتدا عقد مشروط را فسخ و آنگاه به فسخ عقد وکالت مبادرت کند ونمی تواند عقد جایز را نگاه دارد و شرط را فسخ کند.^[۱۰۲]

۲-۲-۹-۲-۱-۲: تکلیف حق اسقاط شده پس از فسخ عقد جایز

چنان که گفتیم عقد جایز مشروط به‌شرط (عقد وکالت ) را می‌توان فسخ کرد سؤالی که در این فرض پیش می‌آید این است: آیا وکالت پس از فسخ عقد جایز به طبع اولیه خود برمی‌گردد و مشروط علیه حسب مورد حق عزل یا حق استعفای خویش را به دست می‌آورد یا نه؟ پاسخ این سؤال مثبت است زیرا عقد جایز وکالت به اعتبار عقد جایز مشروط اعتبار نسبی کسب کرده بود و تا هنگام فسخ از وصف اصاله‌اللزوم بهره‌مند شد چراکه عقد جایز مادام که فسخ نشده بود مانعی برای استفاده از حق فسخ ایجاد می‌کرد، حال که عقد مشروط فسخ‌شده و مانع برطرف گردیده است، ممنوع آزاد می‌شود برخی از استادان نیز لزوم شرط را منوط به لزوم عقد دانسته‌اند.

سؤال دیگر این است که: هرگاه ضمن عقد جایزی حق فسخ وکالت ساقط شود آنگاه عقد جایز فسخ شود آیا حق ساقط‌شده مجدداً برمی‌گردد؟ ممکن است گفته شود این فرض مشابه فرض قبلی است و با برداشته شدن مانع ممنوع برمی‌گردد اما در این فرض حق اسقاط شده و شی‌ء ساقط‌شده همانند معدوم است و بازنمی‌گردد و ‌در صورتیکه فرض پیشین حق ساقط نشده بو د بلکه عقد جایز مانعی برای اجرای حق به وجود آورده بود البته باید ‌به این نکته اصلی توجه داشت که توافق طرفین چه بوده است؟ آیا آن ها توافق به عدم استفاده از حق کرده‌اند و عقد جایز را مانع آن قرار داده‌اند یا به اسقاط حق تراضی ‌داشته‌اند و حق انجام مورد وکالت را نیز ساقط کرده یا منتقل کرده‌اند اصل حاکمیت اراده تراضی دارد که آنان به‌دلخواه به یکی از این صورت‌ها توافق نمایند و خواسته‌هایشان را به طور صریح در قرارداد جایز بگنجانند در صورت تردید اصل عدم اسقاط حق است و تراضی دو طرف را باید بر وجه نخستین حمل نمود.

باوجوداین چنانچه گفتیم نمایندگی ایجاب می‌کند که هریک از دو طرف هرزمان که بخواهد بتوان این رابطه را بگسلد و به نمایندگی خاتمه دهد عقد جایز مشروط مانع اجرای حق یا سبب سلب می‌شود ولی طبیعت وکالت را دگرگون نمی‌کند و به صورت یک عقد لازم ‌در نمی‌آورد ‌بنابرین‏ با فسخ آن عقد جایز وکالت به حالت اولیه خویش برمی‌گردد و هریک از وکیل و موکل حق فسخ خویش را مجدد به دست می‌آورد.

۲-۲-۱-۴-۲-۲: شرط وکالت بلاعزل ضمن عقد وکالت

شک نیست که به‌موجب ماده ۱۰ قانون مدنی (قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نموده‌اند ‌در صورتیکه مخالف صریح قانون نباشد نافذ است). ‌بنابرین‏ اشخاص به‌راحتی می‌توانند توافق‌های خود را در قالب‌های غیر از عقود معین بریزند و در این وادی هیچ محدودیتی غیر از مخالف صریح قانون ندارند به عبارت دیگر عقود لازم حصری نیستند و لازم نیست که عنوان شناخته‌شده‌ای داشته باشند بلکه بستگی به خواست و اراده و انتخاب دو طرف قرارداد دارد (مفاد ماده ۱۰ و ۷۵۴ قانون مدنی) به گفته برخی از استادان آنچه اشخاص را در پیمان‌های خصوصی پای بند می‌کند توافق آنان است نه شکل پیمان^[۱۰۳]، پس در موردی که سقوط حق عزل یا استعفا در ضمن وکالت اعلام می‌شود، لزوم احترام به خواسته آنان و وفا به‌شرط ایجاب می‌کند که از مفاد آن پیروی شود و وکالت به صورت عقد لازم درآید. یعنی جواز وکالت،‌ از قواعد آمره محسوب نمی‌شود. ولی می‌توان با توافق طرفین اختیار فسخ را سلب یا محدود نمود اینکه در قرارداد وکالت ،موکل نتواند آقای الف (وکیل ) را عزل نماید وآن راشرط کرده‌اند ، منطبق با قصد ورضای طرفین است . درهنگام انشاء یا تنظیم قرار داد وکالت ، قصد ورضای طرفین یا به عبارتی روشن تر اراده ازادوسالم طرفین چنین امری راخواسته ‌و پذیرفته اند که موکل نتواند وکیل را درمدت معینی یا تا پایان امر وکالت عزل نماید.

جوهر اساس هر عقد درحقوق مدنی ، قصد ورضا یا اراده طرفین است . اگر بنا باشد شرطی رادر عقدی درج نماییم (مثلاٌ شرط عدم عزل وکیل ) وسپس موکل هر زمان که مایل باشد بتواند وکیل را عزل نماید، پس این سئوال مطرح می شود که : هدف از درج این شرط در قرارداد وکالت چه بوده است ؟ اما چنانچه گفتیم سلب و اسقاط حق با محدودیت‌های مقرر در مواد ۹۵۹ و ۹۶۰ قانون مدنی امکان‌پذیر است. هرچند برخی از اساتید^[۱۰۴] با این موضوع مخالف می‌باشند و سوالی که مطرح می‌کنند این است که اگر اراده طرفین می‌تواند عقد وکالت را تبدیل به یک عقد لازم نماید چرا این اراده ضمن عقد جایز یا خود وکالت نتواند چنین کند.

بدیهی است که همواره باید بلاعزل و سلب اسقاط حق عزل باید ثابت شود زیرا اصل عدم اسقاط حق عزل و بقای آن است مگر اینکه خلاف آن ثابت شود در صورت سکوت طرفین حق عزل ساقط نمی‌شود و شرط عدم عزل ضمن عقد جایز هم به‌تبع فسخ عقد جایز منتفی می‌شود.

۲-۲-۴-۴-۳: وضعیت فوت و حجر در وکالت بلاعزل

بر اساس ماده ۶۷۹ قانون مدنی: موکل می‌تواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند مگر اینکه وکالت وکیل با عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد. و ماده ۶۷۸ همین قانون مقرر می‌کند: وکالت به طریق ذیل مرتفع می‌شود:۱-…۲-…۳-به موت یا به جنون وکیل یا موکل. حال این سؤال مطرح می‌شود که فوت و جنون موکل یا وکیل که در وکالت عادی موجب بطلان عقد است، آیا در وکالت بلا عزل که حق فسخ در آن نیست هم این اثر را خواهد داشت؟ یا اگر وکالت که عقدی جایز است در ضمن عقد لازمی به صورت شرط درآید و یا موکل حق عزل وکیل را از خویش سلب و ساقط کند، براثر فوت وکیل یا موکل باطل نمی‌گردد؟

در پاسخ به نظر می‌رسد، با فوت یا جنون هریک از طرفین در عقد وکالت بلاعزل نیز، وکالت باطل و بقای آن منتفی می‌شود. زیرا: اولاً، بند ۳ ماده ۶۷۸ قانون مدنی به نحو مطلق، موت و یا جنون وکیل یا موکل را موجب انقضا وکالت می‌داند. وکالتی هم که ضمن عقد لازم شرط شده یا حق عزل موکل در آن از بین رفته تابع حکم بند ۳ ماده ۶۷۸ قانون مدنی می‌باشد^[۱۰۵] و از این حیث فرقی میان عقد وکالت بلاعزل و یا عقد وکالت ساده نیست.

ارگان اشاره می‌کند که هر ۴ بعد رفتار شهروندی ممکن است همزمان ظهور پیدا نکند ، مثلا ممکن است افرادی که تصور می شود دارای بعد وجدان کاری هستند، همیشه نوع دوست و فداکار نباشند. یا اینکه برخی از این ابعاد ، مانند نوع دوستی و وجدان کاری تاکتیکی برای تحت فشار قرار دادن مدیران سازمان باشد. یعنی کارکنان سعی می‌کنند با انجام این اعمال بر روند تصمیم گیری مدیران سازمان برای ارتقاء و یا اعطای پاداش به آن ها ، تأثیر گذارند . در این حالت کارکنان سازمان از « سرباز خوب » بودن به « هنرپیشه خوب» برای سازمان تبدیل می‌شوند.

۲-۶-۲ ویژگی های کلیدی رفتار شهروندی

• • نوعی رفتار است فراتر از آنچه برای کارکنان سازمان به طور رسمی تشریح گردیده است

• • رفتاری است که به صورت اختیاری و بر اساس علایق فردی می‌باشد

• • رفتاری است که به طور مستقیم پاداشی به دنبال ندارد و یا از طریق ساختار رسمی سازمانی مورد قدردانی قرار نمی گیرد

• رفتاری است که برای عملکرد سازمان و موفقیت عملیات سازمان خیلی مهم است.

تحقیقات صورت گرفته در زمینه رفتارهای شهروندی سازمانی عمدتاًً بر سه نوع می‌باشند : گروهی از تحقیقات بر پیش‌بینی عوامل ایجاد کننده رفتارهای شهروندی سازمانی متمرکز بوده اند .

در این زمینه عواملی از قبیل رضایت شغلی ، تعهد سازمانی ، هویت سازمانی ، عدالت سازمانی ، اعتماد ، انواع رهبری ، رابطه رهبر و پیرو به عنوان عوامل ایجاد کننده رفتارهای شهروندی سازمانی مطرح شده است. از سوی دیگر، برخی تحقیقات بر پیامدهای رفتارهای شهروندی سازمانی متمرکز بوده اند ، در این زمینه عواملی از قبیل عملکرد سازمان ، اثربخشی سازمانی ، موفقیت سازمانی ، رضایت مشتری ، وفاداری مشتری و سرمایه اجتماعی مطرح شده است. گروهی از تحقیقات نیز منحصراًً بر روی مفهوم رفتارهای شهروندی سازمانی متمرکز بوده اند و تلاش کرده‌اند تعریف جدیدی از آن داشته باشند، ابعاد آن را مشخص کنند و یا با کمک روش تحلیل عاملی مقیاس های استانداردی برای سنجش این مفهوم ایجاد کنند (جوینر^[۸۰]۱، ۲۰۰۹، صص ۴۳۹-۴۵۲)

۲-۶-۳ عوامل تأثیر گذار بر رفتار شهروندی سازمانی

بررسی های فرا تحلیلی در خصوص ارتباط بین رفتار شهروندی سازمانی و عوامل اثرگذار بر آن نشان دهنده تأکید بر ۴ دسته عوامل زیر بوده است :

1. 1. ویژگی های فردی کارکنان

1. 1. ویژگی های شغلی

1. 1. ویژگی های سازمانی

1. رفتارهای رهبری

تحقیقات اولیه صورت گرفته توسط ارگان و همکاران عمدتاًً بر نگرش های کارکنان و گرایش‌ها و رفتار حمایتی رهبر متمرکز بوده است. پادساکف و همکاران، قلمرو رفتارهای رهبری را به انواع مختلف رفتارهای رهبری ، تعاملی و تحولی گسترش داده‌اند . اثرات ویژگی های شغلی و سازمانی عمدتاًً در تئوری های مربوط به جایگزین های رهبری مطرح شده که توسط صاحب نظران مختلف مورد مطالعه قرار گرفته است .

پژوهش های اولیه در بر گیرنده ویژگی های فردی بر دو محور اصلی رضایت کارکنان و تأیید حالت روحی مثبت کارکنان متمرکز است. اورگان و ریان عامل کلی مؤثر بر روحیه را تعهد سازمانی، درک از عدالت و درک از رفتار حمایتی رهبری تلقی می‌کنند و سایر تحقیقات نشانگر ارتباط معنادار آن ها از رفتار شهروندی سازمانی است (البته شدت این همبستگی ها متفاوت بوده است ) که بیانگر اهمیت این متغیر ها در تعیین رفتار شهروندی سازمانی می‌باشد ) لیو^[۸۱]۱، ۲۰۰۸، صص ۲۴۲-۲۵۶)

عامل دیگر در فهم شهروندی سازمانی ،تأثیر حالت روحی مثبت فرد می‌باشد . در دهه گذشته بحث های زیادی ‌در مورد برتری شناخت بر عاطفه در تعیین رفتار شهروندی سازمانی صورت گرفته است .

در حالی پودساکوف و همکاران و دیگران تأثیر متغیرهای خاص شخصیتی و مزاجی را بر ابعاد مختلف رفتار شهروندی سازمانی مورد انتقاد قرار داده ، یافته های جورج پیشنهاد می‌کند که پژوهش های قبلی که به بررسی این متغیرهای روحی و مزاجی پرداخته‌اند می‌توانند به جای اثرات حالت مزاجی برروی اثرات ویژگی صفتی تمرکز نمایند . لازم به ذکر است که اثرات حالتی عموماً به توصیف چگونگی احساس فرد در نقطه خاصی از زمان می پردازد در حالی که اثرات ویژگی صفتی عموماً منعکس کننده تفاوت های پدیدار فرد در طول زمان می‌باشد . بین حالت روحی مثبت در کار و تمایل کارکنان برای کمک کردن به دیگران ( بعد نوع دوستی رفتار شهروندی سازمانی) رابطه معنی دار وجود دارد ‌بنابرین‏ عاطفه (احساسات ) نقش مهمی در رفتار شهروندی سازمانی هم صدق می‌کند با این وجود، هیچ یک از این مطالعات به بررسی میزان تأثیر حالت روحی مثبت بر تفسیر کلی این سازه نپرداخته است. پژوهش های انجام گرفته در روانشناسی اجتماعی نشان می‌دهد: که افرادی که احساس می‌کنند کفایت بیشتری دارند ، در اغلب موارد تمایل بیشتری نیز به کمک دارند. علاوه بر این میدلاسکی گزارش داده است که کفایت ممکن است یکی از عوامل انگیزشی ای باشد که افراد را برای کمک به دیگران تحت تأثیر قرار می‌دهد . ‌بنابرین‏ افرادی که به دیگر افراد کمک کنند، در ازای کمکی که فرد کمک کننده ارائه می‌دهد ، کمک کننده احساس رضایت درونی بیشتر و یا شادی حاصل از انجام یک کار خوب را دریافت می‌کند. به طور مشابه درک کارکنان از کفایت خود در کار می‌تواند به عنوان تمایل به کمک در محیط کار تفسیر شود زیرا فرد تسلط بیشتری بر کار خود دارد ( جکس^[۸۲]۱، ۲۰۰۹، صص۳۱۱) .

نیره توکلی در پایان نامه دکتری خود با عنوان هویت جنسی همسران و خشونت علیه زنان در خانواده ها در سال ۱۳۸۲ به بررسی خشونت علیه زنان پرداخته است روش به کار گرفته شده در این تحقیق روش کیفی است و کانون توجه بیشتر به توصیف و تبیین پدیده مورد نظر معطوف است. بر اساس نتایج به دست آمده از تحقیق عوامل فرودست پنداشتن هویت زن و زمینه سازی فرهنگی برای خشونت با او را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

-تفکر متاع پنداشتن زن و خارج شمردن او از شمول دایره انسانی و اولی دانستن جنس مرد.

–وجود تبعیض های حقوقی و قانونی منفی ‌در مورد زنان

–خلا حمایت والدین از زن مطلقه.

-عدم حضور زنان در مشاغل مدیریتی کلان و تصمیم سازی.

در تحقیقی که کاووسی (۱۳۹۲) در رابطه با ساختار قدرت در خانواده و رابطه آن با خشونت انجام داد ‌به این نتیجه رسید که هرچه میزان ایدئولوژی جنس گرایانه بیشتر باشد ساختار قدرت در خانواده مردسالارانه تر می شود و به تبع آن میزان خشونت علیه زن بیشتر می شود.

نقش و جایگاه زن در خانواده تابعی است از موقعیت و نقش اجتماعی زن در کلیت نظام سلسله مراتبی جامعه و نقش ها و مناسبات درونی زن و شوهر در خانه و خانواده را نمی توان بدون توجه به بستر و زمینه اجتماعی وسیعتری که خانواده خود جزیی از آن است بررسی و تحلیل کرد (کریمی، ۱۳۸۴).

خانواده در هر مرحله بازتابی از شرایط اجتماعی است که در یک مکان و زمان خاصی وجود دارد از طرف دیگر برای تبیین موقعیت و نقش اجتماعی زن در جامعه امروزی و خانواده باید به نظام فرهنگی- اجتماعی ای که متناسب با ارزش ها و باورداشت ها، در شرایط خاصی تصور و برداشت ویژه ای از زن و مرد خلق می‌کند و بر اساس آن برداشت و تعریف موقعیت و نقش زن و مرد را در جامعه تبیین می‌کند مثلا چه تصویری از زن با چه ویژگی ها و انتظاراتی از او ترسیم کرده ثانیاً ریشه و علت پیدایش چنین تصویری از زنان چه بوده است (سیف، ۱۳۷۹).

پاک نهاد (۱۳۸۱) در کتاب خود به نام زبان و نابرابری جنسیتی ‌به این نکته اشاره ‌کرده‌است که تفاوت‌های جنسی غیرطبیعی در زبان فارسی وجود دارد و مردان و زنان در زبان فارسی طبقات زبانی و مجزایی هستند و این طبقات زبانی به صورت فرادست و فرودست است به اعتقاد او زبان هر فرهنگ شکل دهنده دیدگاه سخنگویان آن نسبت به جهان خارج محسوب می شود به عبارت دیگر بنا به شرایط اجتماعی هر زبان پاسخگوی نیازهای اجتماعی جامعه خود و نشانگر شیوه زندگی مرسوم آن جامعه است پاک نهاد در کتابش بیش از ۵۰۰ داده از زبان فارسی ‌را گردآوری کرده که هریک بازتابی از تبعیض موجود در زبان فارسی است زبان جنسیت زده ممکن است محیطی ایجاد کند که برای برقراری ارتباط و کنش های متقابل اجتماعی مؤثر نباشد نمونه ای از این واژه ها عبارتند از:حمام زنانه،اگر زن خوب بود خدا هم یکی می گرفت،سایه سر، متعلقه،بی وفا، پرگو، ناقص العقل، سلیطه و همین طور کاربرد واژه ها و عبارات توهین آمیزی مانند زن ذلیل خطاب به مردانی که برای همسر خویش احترام قائل هستند(کمالی، ۱۳۸۳).

سرانجام اشاره دائمی زبان به وجود صفات منفی در زنان و ایجاد این باور در اجتماع و در خود زنان است (همان منبع).

جمع بندی تحقیقات فوق نشان می‌دهد که نگرش های خشونت آمیز یکی از تعیین کننده ها و حمایت کننده های اصلی خشونت علیه زنان است تعهد به ارزش های نقش جنسی به عنوان الگوی نگرشی در کنار سایر عوامل از مهم ترین عوامل مؤثر بر ارتکاب رفتار خشونت آمیز و همچنین تعیین کننده نوع واکنش به خشونت علیه زنان محسوب می شود(وردی نیا و همکاران،۱۳۸۹).

دیدگاه های نظری خشونت:

نظریه پذیرش فرهنگی:

با توجه ‌به این نظریه، علت خشونت مردان علیه زنان وابسته به فرهنگی است که افراد در آن زندگی می کنندوقتی در جامعه ای هنجارها و ارزش های فرهنگی خشونت مرد علیه همسرش را مورد تأیید قرار دهد طبعا در چنین جامعه ای با آمار بیشتری از این نوع خشونت مواجه می‌شویم. بارنت معتقد است که خشونت در خانواده بازتاب مدارای جامعه با قربانی شدن فرد آسیب پذیر است (بارنت، ۱۹۹۵).

بر اساس تحقیق دوباش و دوباش^[۱] مردانی که با همسران خود بد رفتاری می‌کنند در فرهنگی زندگی می‌کنند که در آن حاکمیت مردان بیشتر از زنان است( دوباش و دوباش،۱۹۷۹).

حتی تظاهرات خوردن، خوابیدن و جفت گیری به عنوان پدیده‌های زیستی به فرمان و انتظام فرهنگ در می‌آید و آدمی در تحقق آن ها نه تنها خود که فرهنگ را نیز باز تولید می‌کند (محمدی اصل، ۱۳۸۸)

اعمال خشونت بر زنان به طور کلی و خشونت خانوادگی به طور خاص اجزای اصلی جوامعی را تشکیل می‌دهند که به زنان ستم روامی دارند، زیرا اعمال خشونت بر زنان از رفتار جنس غالب در جامعه نشأت مس گیرد و در ضمن موجب تداوم آن می شود و وسیله ای است برای کنترل زنان در تنها فضایی که به طور سنتی بر آن غلبه دارند و آن خانه است. قطعنامه ۴۵/۱۹۶۹۴ در ماده دوم بیانیه خود خشونت را به صورت خشونت جسمی، جنسی و روانی که در خانواده رخ می‌دهد توصیف می‌کند اما آن را محدود به موارد یاد شده نمی داند بلکه ضرب و شتم، سوء استفاده جنسی از دختر بچه ها در محیط خانواده، خشونت مربوط به جهیزیه و مهریه، تجاوز زناشویی، ختنه زنان و سایر اعمال سنتی آزاردهنده زنان، خشونت غیر همسر و خشونت وابسته به استثمار را نیز شامل می شود (کار،۱۳۸۱).

بعضی نظریه پردازان خشونت را به عنوان پاسخ یادگرفته شده ای می دانند که حاصل عضویت در ‌گروه‌های خرده فرهنگی خاصی ست که در آن خشونت به صورت هنجارهای دستوری دیده می شود و افراد از بدو تولد به اشکال مختلف خشونت آشنا می‌شوند (گراندین و لورس،۱۹۹۷؛ ولفگانک وفراکوتی،۱۹۶۷؛باکر،۱۹۸۳). اما سایر نظریه پردازان معتقدند که هنجارهای پذیرش خشونت در سراسر جامعه نفوذ کرده و مختص خرده فرهنگ های خاصی نمی باشد.

لوینسون استدلال می‌کند که برخی جوامع مجموعه ای اساسی و پایه ای از ارزش‌ها و اعتقاداتی دارند که بر خشونت و پرخاشگری تأکید دارند تحقیقات میان فرهنگی تا حدی از این قضیه حمایت می‌کند که خشونت خانگی در جوامعی شایع است که در آن جوامع سایر اشکال خشونت نیز رایج است شاید قوی ترین حمایت از این نظریه الگوی فرهنگی تحقیق ماسامورا ^[۲]است که داده های تطبیقی یک نمونه گسترده از جوامع اولیه را با بهره گرفتن از بسیاری تکنیک های روش شناختی در انتخاب روش و کدهای میان فرهنگی در اندازه گیری خشونت به کار گرفت وی دریافت که کتک زدن همسر با نرخ بالای جرم فردی، دزدی، پرخاشگری،دیگر کشی، کینه خانوادگی و جنگ مرتبط است. زیرا آن ها پیامد مجموعه اعتقاداتی اندکه از پرخاشگری حمایت می‌کنند (گراندین و لوریی،۱۹۹۷).

ویتامین ب۱به دلیل اثرات آن روی سیستم اعصاب و طرز تلقی روانی به عنوان یک ویتامین روحیه^[۲۶] شناخته شده است. (میندل،۱۳۷۵،۵۹)

کمبود میزان تیامین با بخشی از فعالیت های مغزی ارتباط داشته و به همین خاطر به عنوان ویتامین اعصاب شناخته شده است. (کارپر،۱۳۷۹،۳۹۱)

ویتامین ب۱ به علت اثر سود بخشی درسیستم عصبی ویتامین فکر نامیده می شود.ویتامین ب۱ هم چنین به علت تاثیر مستقیمی که بر واکنش های روانی دارد آن را ویتامین اخلاق می‌نامند. (اوبرین،۱۳۷۳،۲۲)

منابع تیامین:حبوبات،گوشت،مرغ،ماهی،تخم مرغ،کنجد،سویا،آجیل،غلات،بادام و گردو. (تبیان)

۲ . ویتامین ب۲ ^[۲۷] :

کمبود مواد ضروری در بدن از قبیل ریبو فلاوین واکنش های غیر طبیعی و ناراحت کننده ای را در افراد به وجود می آورد.هریک از این مواد برای تولید انرژی بافت ها ی مغز و سلسله اعصاب نهایت ضرورت را دارد.در نهایت کمبود این مواد،افراد را دچار ناراحتی های روانی کرده و اختلالاتی درآن ها مانند افسردگی، اضطراب،عصبانیت،استرس،پرخاشگری،تغییر شخصیت ‌و از دست دادن کنترل اعصاب به وجود می آورد.در زمان فشارهای روانی،بدن نیاز بیشتری ‌به این ویتامین دارد. (واتسن،۱۳۷۱،۳۸)

منابع ریبوفلاوین:لبنیات،جگر،گوشت،سبزی جات،تخم مرغ،سبوس گندم،اسفناج. (ویکی پدیا)

۳٫ ویتامین ب۳ ^[۲۸] :

از علائم کمبود نیاسین عبارت است از اختلال های گوناگون در سیستم عصبی.اگر کمبود نیاسین ادامه یابد موجب آسیب سیستم عصبی مرکزی همراه با ناراحتی عصبی می شود. (ویلیامز،۱۳۸۳،۱۶۱)

نیاسین ماده ای است که عمل طبیعی مغزو اعصاب تا حد زیادی مدیون آن است.عدم تکافوی این ماده حیاتی در مغز که از نرسیدن بعضی از مواد لازم و یا خوردن بیش از اندازه موادی از قبیل آنتی ویتامین ها ناشی می‌گردد واکنش غیر عادی روانی و هیجانات عصبی و عاطفی به وجود می آورد. (واتسن،۱۳۷۱،۲۸)

کمبود نیاسین به سروتونین و تیریپتوفان ارتباط پیدا می‌کند.وقتی بدن به مقدار کافی به نیاسین دسترسی ندارد هرمقدار تیریپتوفانی را که در اختیار داشته باشد برای رفع نیاز خود، به نیاسین تبدیل می‌کند که خود این عمل باعث کمبود سروتونین دربدن شده و همان طوری که قبلا گفته شد کمی سروتونین در بدن خود باعث عدم تعادل حالات روحی می شود. (فروزین،۱۳۷۸،۳۹)

علائم و نشانه های کمبود نیاسین:اضطراب،کاهش حافظه،بی ثباتی عاطفی،اغتشاش شعور،توهم،رفتار پارانوئیدی (کژپنداری)(دیگران را دشمن خود پنداشتن)زوال عقل،آگاه نبودن به زمان و مکان،اختلال آگاهی و توجه،اختلالات روانی و جنون،آشفتگی های روحی وافسردگی شدید است. (زیمرمن،۱۳۸۶،۱۲)

کمبود نیاسین می‌تواند سبب تغییرات منفی شخصیت شود به همین دلیل است که نیاسین را ویتامین شخصیت می خوانند. (میندل،۱۳۷۲،۹۹)

در دهه­های اخیر پژوهش­های متعددی درباره نقش کمبود ویتامین­ها و مواد معدنی در ارتکاب جرم انجام شده است.هیپ چن کمبود ویتامین ب۳ را یکی از علل اصلی فزون­کنشی در کودکان و نوجوانان می­داند و بر این باورست که خطر بروز بزهکاری آتی در کودکان فزون­کنش،به مراتب بیشتر از کودکان دیگر است. (میندل،۱۳۷۵،۱۰۶)

منابع نیاسین:گوشت،شیر،تخم مرغ،مغزها،غلات،پنیر،بادام زمینی،کنجد،حبوبات،مرغ،ماهی،جو. (تبیان)

۴٫ ویتامین ب۵ :

دانشمندان به تازگی به نتایج بسیار جالب و مهمی درباره ی برخی از ویتامین ها و تاثیر آن بر روی شخصیت و رفتار افراد رسیده اند.یکی از این ویتامین ها ویتامینی به نام اسیدپانتوتونیک است.کلمه پانتوتونیک از زبان یونانی قدیم گرفته شده است و معنی آن همه جا و همه چیز است و به اصطلاحی دیگر،معنی آن همه کاره است و وجه تسمیه آن نیز بدان علت است که این ماده که از خانواده ویتامین ب است،نقش بسیار حساس و همه جانبه ای را در تبدیل مواد غذایی به انرژی داشته و کمبود آن در مغز موجب اخلال در امور عادی آن شده و باعث تغییر حالت و رفتار انسان می‌گردد. (واتسن،۱۳۷۱،۸۲)

ب۵ به عنوان ویتامین ضد استرس شناخته شده است،زیراعملکردغده آدرنال را بهبود می‌بخشد.غده آدرنال عضوی است که بدن ‌را در مقابل استرس‌حمایت می‌کند.کمبودب۵ باعث افسردگی،اضطراب،اختلال شخصیت،افزایش سطح کلسترول بدخون وکاهش سطح پتاسیم می شود. (تبیان)

از دشمنان این ویتامین الکل و قهوه است. (میندل،۱۳۷۵،۶۶)

منابع پانتوتنیک اسید:تخم مرغ،گوشت،ماهی،دل و جیگروقلوه،مرغ،بوقلمون،شیر،بادام زمینی،لوبیا،سویا، پنیر،نخودفرنگی،غلات،ذرت،گل کلم،بروکلی،گوجه فرنگی،سیب زمینی،عدس و جوانه گندم می‌باشند. (تبیان)

۵٫ ویتامین ب۶ ^[۲۹]:

در کشور آمریکا یک مرکز تحقیقاتی بسیار پیشرفته راجع به مطالعه درباره ی بیماری افسردگی،وجود داردکه هر ساله میلیون ها دلار خرج تحقیق و تفحص درباره ی این بیماری می‌کند.همان طوری که قبلا گفتیم این روزها بیماری دپرسیون بیداد می‌کند و ده ها میلیون نفر در سراسر جهان ‌به این بیماری دچارند و در بعضی از آن ها آن قدر بیماری شدید است که تمام علائق خود را نسبت به افراد خانواده،محیط زندگی،آینده و حتی خودشان از دست می دهندو بالاخره همه ساله درسراسر جهان گروه بسیاری از آن ها دست به خود کشی می‌زنند و یا با انجام کارهای خطرناک مثل ایجاد آتش سوزی،خرابکاری وایجاد اغتشاش خسارات زیادی به بار می آورند این مرکز تحقیقات،با مطالعات و تحقیقات زیاد ‌به این نتیجه رسیده است که کمبود ویتامین ب ۶ در بدن باعث پیدایش بیماری دپرسیون یا افسردگی می شود.این دانشمندان اعتقاد دارند که ویتامین ب ۶ که معمولا همراه غذا وارد بدن می شود باماده ای به نام سروتونین که درمغز به مقدار زیادی به شکل خاصی وجود دارد،رابطه دارد.وقتی مقدار سروتونین در مغز کاهش یابد افسردگی یا دپرسیون در انسان ایجاد می شود.البته خود مغز سروتونین رااز ماده ای به نام تیریپتوفان می‌سازد که خود یک اسید آمینه است و در بسیاری از مواد پروتئینی یافت می شود ولی برای آنکه بدن بتواند این تیریپتوفان را از لابه لا ی غذاهای پروتئینی جذب کند وجود ویتامین ب ۶ برایش نهایت ضرورت را دارد.بدین ترتیب شما برای فرار از افسرده شدن باید غذاهایی بخورید که دارای ویتامین ب۶ فراوان باشد. (فروزین،۱۳۷۸،۳۴)

ویتامین ب ۶ را ویتامین تغذیه کننده ی اعصاب می‌نامند.ویتامین ب ۶ برای تولید گلوکز و تولید نیاسین نیز کاربرد دارد. (ترنوس و بروی هایر،۱۳۸۷،۴۱)

علائم و نشانه های کمبود ویتامین ب۶: اختلالات عصبی،افسردگی و اضطراب. (رابینسون،۱۳۷۸،۱۱)

منابع پیریدوکسین:حبوبات،جو،موز،بادام زمینی،کشمش،آجیل،تخم مرغ،گوشت،ماهی،جوانه گندم،غلات با سبوس،سیب زمینی،جگر. (تبیان)

۶٫ ویتامین ب ۷ ^[۳۰] :

علائم و نشانه های کمبود بیوتین:کمبود بیوتین باعث تغییر وضعیت روحی روانی می شود که دارای علائم عصبی از جمله افسردگی،توهم و اضطراب می‌باشد. (زیمرمن،۱۳۸۶،۴)

فاکتور دخیل در کمبود :الکل و کافئین.

منابع بیوتین:تخم مرغ،گریپ فروت،هندوانه،توت،جگر،گل کلم،موز،حبوبات،قارچ،بادام،پیاز. (تبیان)

۷٫ ویتامین ب۹ ^[۳۱] :

استدلال اخیر این واقعیت را تقویت می‌کند که در شرکت‌های شخصی که هم شرکای به اندازه آورده شان از سود و زیان شرکت بهره مند می‌شوند و میزان دارایی شان تاثیری در این امر ندارد. با توجه ‌به این که قرارداد شرکت از قرارداد‌های مسامحه‌ای است، به نظر می‌رسد اشتباه در مسائل فرعی مؤثر نبوده و موجب خیار فسخ نشود مگر اینکه این اشتباه از تدلیس و یا از تخلف شرط ناشی شده باشد.^[۸۷]

۳-۷-۲٫ عدم اهلیت طرفین

برای آن که معامله صحیح واقع شود طبق ماده ۲۱۰ قانون مدنی متعاملین باید برای معامله اهلیت داشته باشند اهلیت بر دو قسم است است: اهلیت تمتع و اهلیت استیفا. برای معامله کردن علاوه بر اهلیت تمتع، اهلیت استیفاء نیز باید وجود داشته باشد یعنی شخص بتواند مال خود را بدیگری واگذار نماید و تعهد بر امری کند یا قبول انتقال و تعهد نماید، به همین دلیل ماده ۲۱۰ قانون مدنی می‌گوید «متعاملین باید برای معامله اهلیت داشته باشند»^[۸۸]

توافق طرفین برای تشکیل شرکت ماهیتا قرارداد می‌باشد و موضوع این قرار داد مالی است، از این رو شرکا باید اهلیت انعقاد قرارداد و دخالت در امور مالی خود را داشته باشند. اهلیت تجاری (تاجر بودن شرکای) ضروری نیست.^[۸۹] و اگر محجور باشند باید به واسطه نمایندگان قانونی خود اقدام کنند.

۳-۷-۳٫ معین بودن موضوع معامله

معامله یا قرارداد باید دارای موضوعی باشد که مورد تعهد یا انتقال قرار گیرد. موضوع معامله ممکن است مالی باشد که متعهد به تسلیم آن، تعهد کند مانند تعهد به تسلیم کتاب معین یا خانه معین. منظور از تعهد به تسلیم مال، تعهد به انتقال مال است. ممکن است موضوع معامله عملی باشد که متعهد تعهد به ایفا آن را بنماید، چنان که کسی تعهد نماید خانه طبق نقشه معین برای متعهد له بسازد و ترک عملی باشد که متعهد خودداری از انجام آن را بنماید.

منظور از موضوع شرکت، موضوع فعالیت و به عبارت دیگر «شغل شرکت» است. موضوع شرکت در شرکت نامه یا اساسنامه درج می‌شود و اصولا موضوع شرکت‌ها را بسیار وسیع از موضوع و شغل واقعی شرکت تعیین می‌کنند. ^[۹۰]

در باره موضوع شرکت نکات زیر قابل توجه است:

۱) موضوع شرکت باید امور تجاری (معاملات موضوع ماده ۲ قانون تجارت) باشد، در غیر این صورت شرکت تشکیل شده، شرکت موضوع قانون تجارت نیست بلکه شرکت مدنی موضوع قانون مدنی است. البته در برخی موارد قانون‌گذار به شرکت‌های تجاری موضوع ماده ۲۰ قانون تجارت اجازه می‌دهد در زمینه‌های غیرتجاری (ساختن ساختمان و فروش آن) فعالیت بکنند و این برخلاف قاعده کلی مندرج در مواد ۴، ۹۴، ۱۱۶، ۱۴۱، ۱۶۲ و ۱۸۳ قانون تجارت است. به نظر می‌رسد ماده ۵ قانون تملک آپارتمان‌ها مصوب اسفند ماه ۱۳۴۳ از این موارد باشد، این ماده مقرر می‌دارد: «انواع شرکت‌های موضوع ماده ۲۰ قانون تجارت که به قصد ساختمان خانه و آپارتمان و محل کسب به منظور سکونت یا پیشه یا اجاره یا فروش تشکیل می‌شود از انجام سایر معاملات بازرگانی غیر مربوط به کار‌های ساختمانی ممنوعند. »

۲) موضوع فعالیت باید مشروع (قانونی) باشد، یعنی قانون‌گذار انجام آن فعالیت را ممنوع نکرده باشد. البته گاهی قانون‌گذار فعالیتی را برای عده‌ای مجاز می‌داند. برای مثال در رأی شماره۵۸۹۲ – ۱۳۳۸/۱۱/۱۰ هیات عمومی دیوان عالی کشور حکمی را که به موجب آن شرکت نوشابه سازی الکلی به دلیل نامشروع بودن جهت، باطل اعلام شده بود با استدلال ذیل نقض کرد: «… اصولا چون شرکت نسبت به موضوعی تشکیل شده که نزد شرکای مالیت داشته و انعقاد چنین شرکتی خارج از حدود قانون نبوده و مورد مشمول موارد استنادیه دادگاه (۱۹۰، ۲۱۵، ۲۱۶ قانون مدنی) نمی‌باشد لذا استدلال دادگاه صحیح نیست. ^[۹۱]

برخی از حقوق ‌دانان معتقدند: « مهم نیست که فعالیت مندرج در شرکت نامه مشروع است یا خیر، بلکه فعالیت واقعی شرکت ملاک صحت یا بطلان است… » ^[۹۲]

به نظر می‌رسد معیار مشروع یا نامشروع بودن موضوع شرکت، نوع فعالیت ذکر شده در شرکت نامه یا اساسنامه است. موضوع رسمی شرکت همان است که در اساسنامه مذکور اعلام می‌شود، حال اگر علی‌رغم مندرجات شرکت نامه، شرکت عملا فعالیت نامشروع یا به عکس مشروع انجام دهد، خارج از موضوع شرکت عمل کرده و چون اهلیت شرکت به اندازه موضوع آن است و مدیران شرکت در چهارچوب موضوع شرکت حق فعالیت دارند اعمال مذکور قابل انتساب به شرکت نیست.

۳) موضوع شرکت باید معلوم و معین باشد. به عبارت دیگر مجهول و مبهم یا مردد بین چند امر نباشد.

شرکت نامه، سند متضمن قرار داد شرکای می‌باشد و به موجب ماده ۲۱۶ قانون مدنی معلوم بودن موضوع قرارداد، ضروری است. مردد بودن موضوع قرار داد به حکم عقل و اجماع حقوق ‌دانان از موجبات بطلان قرار داد است. ^[۹۳]

وحدت ملاک بند ۲ ماده ۸ لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت که صریح (مبهم نبودن) و منجز بودن (مردد بودن) موضوع شرکت را ضروری می‌داند و نیز ملاحظات عملی موید لزوم شرط مورد بحث می‌باشند.

۴) مالیت داشتن و دارای منفعت عقلایی بودن موضوع شرکت.

این شرط نیز به مانند سایر قراردادها درباره موضوع قرارداد شرکت نیز ضروری است. از لزوم تجاری بودن موضوع فعالیت شرکت نیز می‌توان به قیاس، اولویت شرط مالیت داشتن را استنباط کرد.

۵) مقدور بودن موضوع شرکت.

سوای اینکه مقدور بودن موضوع قرار داد از قواعد عمومی قرار دادهاست، از بند ۱ مواد ۱۹۹ لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت، و ۹۳ و بند الف مواد ۱۱۴، ۱۳۶، ۱۸۱، ۱۸۹ قانون تجارت که «غیرممکن شدن» موضوع شرکت را از جهات انحلال شرکت می‌داند، استنباط ‌می‌شود که «مقدور بودن موضوع شرکت» از شرایط صحت تشکیل آن است.

۳-۷-۴٫ مشروعیت جهت معامله

جهت معامله عبارت از داعی است که قبل از معامله در هریک از متعاملین پیدا می‌شود و سبب انجام معامله می‌گردد. جهت امری است که هریک از متعاملین قبل از معامله تصور می‌کند تا به وسیله انجام معامله بتواند آن را در خارج ایجاد نماید جهت متعاملین را برمی انگیزد که معامله را انجام دهند، تا بتوانند به منظور خود نائل گردند ‌بنابرین‏ جهت قبل از معامله تصور می‌شود و پس از معامله ممکن است در خارج ایجاد گردد.^[۹۴]

گاهی مواقع موضوع شرکت مشروع است لکن هدف تشکیل آن نامشروع است. برای مثال موضوع شرکت تولید مواد غذایی است، لکن هدف تشکیل دهندگان آن رساندن کمک‌های غذایی برای دشمن می‌باشد، نامشروع بودن جهت شرکت با توجه به بند ۴ ماده ۱۹۰ و ۲۱۷ قانون مدنی موجب بطلان شرکت می‌شود.^[۹۵]

در عمل وارسی اداره ثبت شرکت‌ها توانسته تا حدود زیادی به اجرای قانون در این زمینه کمک نماید و موارد خلاف مقررات را مشخص سازد تا اشخاص متقاضی در رفع آن همت گمارند. اما چنین سنجشی عموماً محدود به اجرای قواعد شکلی ثبت و آگهی بوده و کمتر شامل تطبیق مندرجات اساس نامه با قانون تجارت و لایحه اصلاحی آن و سایر مقررات می‌شود. این موارد پنهان قابل ابطال به حقوق اشخاص ذینفع صدمه می‌زند. از جمله، شروط محدود کننده حقوق شریکان در مقابل شرکت و مدیران آن یکی از گونه‌های شایع به شمار می‌رود که مخالف نص صریح ماده ۲۷۷ لایحه اصلاحی قانون تجارت می‌باشد.