۳-۲- روش کلی تحقیق
روش تحقیق فرایندی ست نظامند، برای پاسخ به یک پرسش یا ارائه را حل برای یک مسئله. روش تحقیق متناسب با اهداف و ماهیت موضوع تحقیق و امکانات اجرایی آن میباشد. بنابرین محقق روش تحقیق خود را زمانی تعیین میکند که اهداف تحقیق مشخص باشد و بتواند او را به اهداف از پیش تعیین شده برساند. شکل کلی روش تحقیق را می توان مجموعه ای از قواعد و ابزارهای معتبر دانست که شکل منسجم و سیستماتیک برای بررسی واقعیتها، کشف مجهولات و دستیابی به راه حل مشکلات به کار گرفته می شود(سکاران، ۱۳۸۷). انتخاب روش مناسب پژوهش، جهت دستیابی به نتایج واقعی و مطلوب از اهمیت زیادی برخوردار است. پژوهشگر در هر تحقیقی بنا به شرایط و اقتضای محیطی، روش تحقیق مناسب برای انجام پژوهش را انتخاب می کند؛ بنابرین هر پژوهش میتواند یک روش تحقیق متفاوت از پژوهش های به نظر مشابه، داشته باشد. برای کسب آگاهی از نحوه انتخاب روش تحقیق در یک پژوهش، به نحوی که منجر به انتخاب بهترین روش گردد، نیاز است که پژوهشگر از مبانی نظری و پیشینه مطالعات انجام گرفته در آن زمینه و نتایج مطالعات مشابه آگاهی کافی داشته باشد.
فعالیت های پژوهشی از لحاظ ماهیت، به سه گروه پژوهش های بنیادی، کاربردی و توسعه ای تقسیم بندی
می شود. پژوهش های بنیادی عبارتند از کاوش های اصیل و بدیع، به منظور افزایش اندوخته علمی و درک بهتر پدیدههای طبیعی، انسانی، اجتماعی و فرهنگی.
پژوهش های کاربردی به هرنوع کاوش اصیل به منظور کسب دانش علمی و فنی جدید که برای آن کاربرد ویژهای در نظر گرفته شود، گفته می شود.
پژوهش های توسعه ای (توسعه تجربی ) به هر گونه فعالیت منظم مبتنی بر دانش موجود، حاصل از پژوهشها و یا تجاربی که به منظور تولید مواد، فرآوردها ،وسایل، ابزار، فرآیندها و روش های جدید و یا بهبود آن ها صورت میگیرد.
پژوهش حاضر نیز از نوع پژوهشهای کاربردی است در زمینه پژوهشهای کاربردی روش های متعددی وجود دارد که اهم این روش ها عبارتند از تاریخی، توصیفی، همبستگی، علّی(پسرویدادی) و آزمایشگاهی (خاکی، ۱۳۷۸).
این تحقیق بر اساس هدف از نوع کاربردی. و از لحاظ ماهیت از نوع تحقیقات همبستگی است. در پژوهش همبستگی هدف اصلی آن است که مشخص شود آیا رابطه ای بین دو یا چند متغیر کمی (قابل سنجش) وجود دارد و اگر این رابطه وجود دارد اندازه و حد آن چقدراست؟ هدف از مطالعه همبستگی آزمون وجود یک رابطه یا نبود آن، و به کار گیری روابط در انجام پیشبینی ها است.
روششناسی مورد استفاده در این تحقیق از نوع پسرویدادی بوده و از اطلاعات گذشته استفاده شده است. در مواردی که بررسی ارتباط بین یک متغیر وابسته با چند متغیر مستقل مد نظر باشد، هدف محقق این است که با بهره گرفتن از داده های تاریخی، پارامتر (پارامترهایی) برای متغیر (متغیرهای)، مستقل برآورد و با ارائه مدل اقدام به پیش بینی نماید. به بیان دیگراین تحقیق، تحقیقی توصیفی است که در آن درصدد توصیف روابط بین متغیرها (وابسته و مستقل) با بهره گرفتن از آزمون های آماری هستیم. پس از تدوین مدل، ضرایب متغیرهای مستقل و اندازه تاثیر گذاری آن ها بر متغیر وابسته با بهره گرفتن از روش رگرسیون حداقل مربعات معمولی برآوردی(EGLS[8]) مشخص خواهد شد. لذا روش تحقیق، توصیفی از شاخه همبستگی میباشد.
.
۳-۳- روش گردآوری اطلاعات
روش گردآوری اطلاعات در این تحقیق، روش کتابخانه ای میباشد که در آن، اطلاعات لازم از مقالات و تحقیقات داخلی و بخصوص خارجی و منابع اینترنتی استفاده شده است. همچنین داده های مورد نظر از طریق سایت مرکز آمار ایران، بانک مرکزی ، سایت بیمه مرکزی ایران و سالنامه آماری استانها جمع آوری شده است.
۳-۴- جامعه آماری، روش نمونهگیری و حجم نمونه
مسئله ای که بیشتر محققان در برنامه ریزی هر تحقیق با آن مواجه هستند، اندازه یا حجم لازم برای نمونه است. قانون کلی در این مورد، بزرگترین اندازه ممکن را تصویب میکند. هدف از مطالعه نمونه کسب اطلاع در مورد جامعه ای است که نمونه کسب اطلاع در مورد جامعه ای است که نمونه از آن انتخاب شده است؛ بنابرین هر چه نمونه با حجم بزرگتری انتخاب شود، شاخصهای آماری محاسبه شده برآورد دقیق تری از پارامترهای جامعه به دست خواهند داد. بین اندازه نمونه و آزمون آماری فرض صفر، ارتباط نزدیکی وجود دارد. با نمونه بزرگ، محقق کمتر فرض صفر را در شرایطی که واقعا درست نیست می پذیرد. در اکثر پروژه های تحقیقی محدودیتهای مالی، وقت، نیروی انسانی، اندازه نمونه ای را که لازم است مورد مطالعه قرار گیرد را محدود میسازند.
جامعه آماری تحقیق، استان های کشور برای سالهای ۱۳۸۸ الی ۱۳۹۲ میباشد.
۳-۷- روش انجام کار
یکی از اهداف به کارگیری روش های آماری و اقتصاد سنجی، ارزیابی سیاست های اقتصادی و در آخر پیشبینی مقادیر آتی متغیرها و تدوین سیاست های مناسب است. در این راستا یک کار تجربی مشتمل بر مراحل زیر میباشد:
-
- تصریح سنجی
-
- تجزیه و تحلیل داده ها
-
- روش سنجی
-
- ارزیابی الگو و تخمین ها و استنباط آماری
- تحلیل نتایج و در صورت نیاز پیشبینی(صمدی ،۱۳۸۸، ۱۷).
۳-۷-۱-مرحله اول : تصریح سنجی
اولین و مهمترین مرحله در یک کار تجربی، مشخص کردن متغیر های وابسته و مستقل، شکل تابعی الگو و مقادیر و علائم مورد انتظار پارامترها است. اغلب پژوهش گران الگویی را انتخاب کرده، پارامترهای آن را تخمین زده و فرضیه های مدنظر خود را به بوته آزمایش میگذارند. اما سوال اساسی این است که چه الگویی باید انتخاب شود تا کار کاربردی با آن شروع شود. تعیین چنین الگویی بسیار اساسی بوده و به تصریح سنجی معروف است. در متون اقتصادسنجی و به هنگام ارزیابی تجربی الگوها، دو نوع خطا معرفی می شود:
-
- خطای تصریح
- خطای تعیین غلط الگو
خطای تصریح زمانی مطرح می شود که محقق الگوی درست و مناسبی را انتخاب میکند، اما به شیوه های متعددی در تخمین آن دچار خطا می شود. وجود خود همبستگی پیاپی، ناهمسانی واریانس ها، نرمال نبودن اجزا جمله اخلال، خطای تصریح جز اخلال، حذف یک متغیر مهم، وارد کردن یک متغیر غیر ضروری، شکل تابعی غلط، خطای اندازه گیری (در متغیرهای مستقل ) و … برخی از این نوع خطاها هستند.
اما خطای تعیین غلط الگو در وضعیتی رخ میدهد که الگوی واقعی معلوم نیست و ممکن است که در نتیجه انتخاب اشتباه بین نظریه های رقیب رخ دهد.(همان ، ۱۹).
۳-۷-۲- مرحله دوم : تجزیه و تحلیل داده ها (داده سنجی)
مرحله بسیار مهم بعدی استخراج داده های مور نیاز و مناسب میباشد. برخی از داده ها مستقیما از منابع آماری قابل استخراج بوده ، برخی دیگر مانند نرخ ارز واقعی مؤثر و … باید محاسبه گردد و برای برخی از متغیرهای دیگر باید متغیر نماینده و یا جانشین تعیین گردد (صمدی،۲۳).