فصل دوم

مروری بر ادبیات

تحقیق

۲-۱- ادبیات تحقیق:

مشکل اصلی روش های آنالیز قبلی این بوده است که آن ها اطلاعات کافی در حوزه زمان ارائه نمی دادند. تکنیک نوظهوری که بر روش قبلی غلبه کرده بررسی سیگنال را با بهره گرفتن از تبدیل موجک انجام داده و برای تجهیزات فرکانس بالا از وقفه های کوتاه مدت و تجهیزات فرکانس پایین از وقفه ای بلند مدت استفاده ‌کرده‌است. برای اطمینان بیشتر، قابلیت تبدیل موجک برای آنالیز سیگنال با اعمال پالس و نوسانات مناسب ارزیابی شده است.

در سال ۱۹۹۴، تبدیل موجک جهت مطالعه اغتشاشات هارمونیکی سیستم‌های قدرت مورد استفاده قرار گرفت. [۳۰] در ۱۹۹۶، این تکنیک به عنوان یک ابزار قدرت که قابلیت آنالیز در حوزه زمان و فرکانس را دارد برای آشکارسازی مشکلات کیفیت توان مورد استفاده قرار گرفت. [۴۲] بعد از این مقاله ها مطالعات زیادی ‌در مورد طبقه بندی اغتشاشات کیفیت توان انجام گرفت. گودا و همکاران روش آنالیز چند مرحله ای موجک را جهت شناسایی و طبقه بندی مشکلات کیفیت توان پیشنهاد کردند.یک روش ترکیبی جدید بدین صورت که انحراف معیار استاندارد در سطوح تجزیه مختلف به عنوان ورودی شبکه عصبی اعمال شد تا انواع اغتشاشات کیفیت توان دسته بندی گردد. [۴]

المیتوالی و همکاران یک طبقه بندی کننده با بهره گرفتن از تکنیک شبکه های عصبی پیشنهاد کردند. که در آن یک سیستم تشخیص اغتشاش توان با بهره گرفتن از ترکیب های آماری موجک استفاده گردید. [۲]برای به دست آوردن ترکیبها جهت نمونه برداری از سیگنال‌های کیفیت توان از آنتروپی تبدیل موجک استفاده گردید. [۱۸] یک روش طبقه بندی جدید بر مبنای یادگیری قیاسی ماشین که از الگوریتم c4.5 استفاده شده و تجزیه موج با بهره گرفتن از تبدیل موجک صورت گرفته در این مقاله پیشنهاد شده است. [۴۷]نشان داده شده که اغتشاشات کیفیت توان به طور صحیح طبقه بندی می شود. یک طبقه بندی جدید برای کاربردهای کیفیت توان با بهره گرفتن از شبکه عصبی اجرا شد. [۵۰]در این برنامه، برای طبقه بندی و تشخیص اغتشاشات کیفیت توان از آنالیز موجک و تئوری پارسوال استفاده شده. او و استارزیک روش میانبر جدید برای طبقه بندی اغتشاشات کیفیت توان بر مبنای تبدیل موجک و سیستم یادگیری(آرایه های آموزشی خود سازمانده سولار^[۱] در این مقاله پیشنهاد کردند. [۲۰] مقدار انرژی در هر سطح تجزیه با بهره گرفتن از روش آرایه های آموزشی خودسازمانده اندازه گیری شد.عملکرد سیستم با بهره گرفتن از اعمال نویزهای مختلف ارزیابی شده و اغتشاشات کیفیت توان را به خوبی طبقه بندی ‌کرده‌است .

استخراج ویژگی، معمولا به روش های گوناگونی مانند تحلیل حوزه زمان، تحلیل حوزه فرکانس و یا تحلیل دینامیک­های غیرخطی انجام می‌گیرد که در این میان ضرایب تبدیل فوریه و بالاخص ضرایب تبدیل موجک ابزارهای مناسبی برای استخراج ویژگی محسوب می­شوند. اخیراً روش جدید و مؤثر تبدیل s نیز، ‌به این مجموعه افزوده شده است که در این پایان نامه از از روش تعمیم یافته آن استفاده شده است. لازم به ذکر است که روش تبدیل HS دارای دقت بالاتری از روش تبدیل S می‌باشد.

تبدیل موجک قابلیت خود را برای تشخیص انواع اغتشاشات نشان داده است. اما قابلیت های آن در کاربردهای عملی تحت شرایط نویزی محیط به طور قابل توجه تنزل می­یابد. این نقیصه تا حدی با به کارگیری تبدیل S جبران می شود. این قابلیت تبدیل S، توجه محققین را برای تشخیص و طبقه بندی وقایع کیفیت توان به خود معطوف داشته است. در سال­های اخیر تبدیل S به دلیل مشخصات زمان-فرکانسی بسیار خوبی که دارد برای تحلیل اغتشاشات کیفیت توان مورد استفاده قرار گرفته است.اخیراً هانگ و همکاران با بهره گرفتن از تبدیل MGS^[2] آنالیز و مونیتورینگ وقایع کیفیت توان را در شبکه های میکرو گراید^[۳] انجام داده است. در این تبدیل ابتدا سیگنال‌های مختلفی از وقایع کیفیت توان به حوزه زمان-فرکانس برده شد و حوزه فرکانس به سه ناحیه فرکانسی تقسیم شده و با بهره گرفتن از تبدیل s به نواحی مختلف فرکانسی برده شد سپس با گروه اجتماع ذرات^[۴] استخراج ویژگی صورت گرفته و از طبقه بندی کننده درخت تصمیم گیری جهت طبقه بندی وقایع کیفیت توان استفاده شد. [۲۸] همچنین از تبدیل s در طبقه بندی وقایع کیفیت توان برای یک نیروگاه بادی که دی-جی^[۵] ها در آن به کار برده شده بود، استفاده شده و با تکنیک های شبکه عصبی مدوله شده^[۶] و حداقل مربعات ماشین بردار پشتیبان^[۷] طبقه بندی صورت گرفت. [۲۹]

در نظر گرفتن ویژگی­های زیاد نیاز به حجم حافظه و زمان محاسباتی بیشتری دارد. به همین دلیل در سال‌های اخیر، روش­های کاهش بعد و انتخاب ویژگی در یادگیری ماشین، به شدت مورد توجه بوده ­اند. دو روش اصلی برای انتخاب ویژگی وجود دارد: روش فیلتر کردن و روش فراگیر یا روکشی.

روش های یادگیری مختلفی برای کلاس بندی الگوها وجود دارد که از جمله آن ها ‌می‌توان به توابع احتمال شباهت، K نزدیکترین همسایه، روش های مبتنی بر قوانین، ماشین بردار پشتیبان، شبکه­ های عصبی، درخت تصمیم و روش های بیزی اشاره کرد. هر کدام از این روش‌ها نقاط قوت و ضعفی داشته و بسته به تعریف مسئله و هدف، می ­تواند در کاربردهای مختلف به نحو مناسبی استفاده شود. در سال‌های اخیر، تعدادی روش دسته­بندی آماری و روش یادگیری ماشین به منظور دسته­بندی اغتشاشات کیفیت توان پیشنهاد شده است. از جمله این روش­ها ‌می‌توان به روش دسته­بندی نزدیکترین همسایه، درخت­های تصمیم، ماشین بردار پشتیبان و روش شبکه­ های عصبی اشاره نمود.

در سال­های اخیر تحقیقات بسیاری به منظور بهبود سیستم­های تشخیص کیفیت توان صورت گرفته است که در آن ها استفاده از آنالیز موجک جهت استخراج ویژگی بسیار متداول است.

۲-۴-۲٫ مطالعه و رشد

رشد کودک را عوامل مؤثر زیادی تقویت می‌کند. اگر به تجارب غنی‌ای که توسط خانه، مدرسه و گروه‌های همسالان فراهم می‌شوند توجه نکنیم، به راحتی می‌توان مبالغه کرد. مطالعه کتاب و مقالات سازنده رشد است. به منظور بررسی دقیق تر کمک مطالعه به فرایند رشد، جنبه‌های مختلفی از آن را مورد بررسی قرار خواهیم داد: (یغمایی وخندان،۱۳۸۳،ص۴۹)

۲-۴-۲-۱٫ مطالعه و رشد جسمانی

آشکارا کودک بدون گوش فرا دادن به داستان‌ها یا مطالعه کتاب‌ها، از نظر جسمانی و تن کار شناختی می‌تواند به رشد خود ادامه دهد. ولی در مرحله‌ای کودکان اساس بازی‌هایشان را بر عقایدی که از یک داستان یا مجموعه‌ای از داستآن‌ها که شنیده، دیده و یا خوانده‌اند قرار می‌دهند و ممکن است بازی‌های جست و خیزی آن‌ ها نظام‌مندتر و پرمحتواتر شود. ( یغمایی وخندان،۱۳۸۳،ص۴۶)

۲-۴-۲-۲٫ مطالعه و رشد عقلانی

وظیفه عمده مطالعه کسب اطلاعات برای یادگیری بیشتر در باره محیط اطراف است. در این فرایند، مهارت‌های خود را با دخیل شدن در رهیافت‌های عقلانی مختلف توسعه می‌دهیم. برخی از انواع مطالعه، به تفکر هوشمندانه، عقاید نقادانه، مفاهیم و ساختارهایی که بر مهارت‌ها و مشاهدات انتقادی بنا نهاده شده‌اند و در مراحل پیشرفته‌تر به خردمندی منجر می‌شوند، نیاز دارند. ( یغمایی وخندان،۱۳۸۳،ص۴۸)

۲-۴-۲-۳٫ مطالعه و رشد زبانی

مطالعه، لذت بردن از زبان و کاربرد مهیج و روشنگر زبان توسط افرادی است که در به کار بردن زبان نوشتاری کار کشته‌اند. مطالعه در کودکی به طور عمده به رشد گنجینه واژگان مربوط می‌شود و آن را توسعه می‌دهد. رشد زبانی به معنای بهبود تفکر به منظور درک و کشف بهتر جهان و کاویدن و لذت بردن از آن است. (یغمایی وخندان،۱۳۸۳،ص ۵۰)

۲-۴-۲-۴٫ مطالعه و رشد عاطفی

بخش عظیمی از آنچه خوانده می‌شود از آهنگ های مهر کودک تا داستان های پریان و رمان های نوجوانان، فرد را قادر می‌سازد تا دامنه‌ای از عواطف را تجربه کند. انسان به هنگام مطالعه، از اینکه توانایی برون رفت از شرایط عاطفی را دارد، احساس امنیت می‌کند. این خود محرکی است که به فرایند تکوین عادت به مطالعه و تجربه لذت بخش آن یاری می‌رساند. تجربه های عاطفی حین مطالعه، ممکن است به برخی تنش‌ها ‌بینجامد. لیکن خواننده می‌تواند خود را از تنش‌ها خلاصی بخشد. پایان خوش داستان‌ها راه دیگر خلاصی از این تنش‌هاست.

در داستان و رمان کودک خیال می‌کند این حوادث در گذشته روی داده‌اند و این، به آسودگی خیال خواننده کمک می‌کند و حتی درک عمیق تری از انسان‌های پیرامون او را برایش امکان پذیر می‌سازد. (یغمایی وخندان ،۱۳۸۳،ص۵۲)

۲-۴-۲-۵٫ مطالعه و رشد شخصیتی

مواجهه با مجموعه‌ بزرگی از کتاب‌ها، کودکان را قادر می‌سازد تا علایق خود را کشف کنند. مواد خواندنی در پرتو شناخت جنسی، قومی، فرهنگی، جغرافیایی، مذهبی و اخلاقی می‌توانند به خودشناسی ‌بینجامد و یا اینکه نشان می‌دهند دیگران نیز تعارضات مشابهی ‌داشته‌اند و با این حال به زندگی خود ادامه داده‌اند. (یغمایی وخندان،۱۳۸۳،ص ۵۴)

۲-۴-۲-۶٫ مطالعه و رشد اجتماعی

در داستان‌هایی که در آن‌ ها گروه‌هایی از موجودات با یکدیگر زندگی می‌کنند و باهم در ارتباط‌اند، کودک، موقعیت‌های اجتماعی گوناگون را تجربه می‌کند. پرهیز از خشونت، همکاری با دیگران در انجام کارها، صبر و شکیبائی در برخورد با دیگران، احترام به بزرگترها، عشق ورزیدن به انسان‌ها در بسیاری از داستان‌ها وجود دارد.(یغمایی وخندان،۱۳۸۳،ص ۵۵)

۲-۴-۲-۷٫ مطالعه و رشد اخلاقی

تکوین اجتماعات بشری بدون اخلاق امکان پذیر نخواهد بود. گفته شده که در ادبیات کودکان، نباید پیام اخلاقی را صریحاً به خواننده عرضه کرد. به هر حال بخشی از رسالت ادبیات کودکان راه گشایی تفکر اخلاقی برای کودک و پرکردن «خلاء اخلاقی» است که گریبانگیر بشر مدرن است. (یغمایی وخندان،۱۳۸۳،ص۵۷)

۲-۵٫ خواندن

خواندن می‌تواند زیر مجموعه‌ مطالعه باشد. عملی که در آن دیدن، شناسایی کردن علایم نوشتاری، تبدیل علائم نوشتاری به صوتی، درک مجموعه‌ علائم و آواها و در نتیجه درک معنا از آن حاصل می‌شود؛ اما این درک با هدف آموختن یا آگاه شدن و یا لذت بردن می‌باشد. میر هادی خواندن رابه دو شاخه خواندن آزاد و خواندن مفید تعریف کرده که در یکی لذت بردن و سرگرم شدن هدف اصلی است و هر آنچه حاصل شود برنامه ریزی نشده است و در دیگری خواننده خود را از ابتدا پایبند اهدافی خاص قرار می‌دهد و در پایان نتایج را می‌سنجد. مثل آموختن کاری.تنها در صورت توالی این دو روش است که عادت به خواندن شکل می‌گیرد. (نقل در قزل ایاغ، ۱۳۸۶، ص ۲۲)

در شرایط معمولی خواندن عبارت است از فرایند تشخیص حروف چاپی یا نوشته شده و نیز گروهی ازحروف که لغت را تشکیل می‌دهند و مفهومی را از طریق یک ساخت تصویری منتقل می‌کنند و هم چنین درک معنی گروهی از لغات که «جمله» نامیده می‌شود. هرچند خواندن پایان همه چیز نیست ولی وسیله‌ای برای رسیدن به پایان است و به علت برخی اهداف معین انجام می‌شود. خواندن به منظور انجام کار یا تفریح انجام می‌شود در موارد زیر کار تلقی می‌شود:

1. 1. برای فهمیدن علائم و جهت ها؛

1. 1. برای متقاعد کردن دیگران؛

1. 1. برای یادگیری نحوه عمل در موقعیت تازه؛

1. برای فهمیدن آنچه در دنیای پیرامون ما اتفاق افتاده است.

خواندن را وقتی از نوع تفریحی می‌دانیم که:

1. 1. باعث سپری شدن اوقات فراغت شود؛

1. 1. باعث فرارکردن از واقعیات سخت زندگی شود؛

1. 1. بینشی را به ماهیت و انگیزه های انسانی بدهد؛

1. 1. باعث تجسم کردن تجربیات متداول روزانه در ذهن شود؛

1. 1. باعث ارضای کنجکاوی ‌در مورد فرد یا اسرار طبیعت گردد؛

1. 1. احساس لذت و شادی در دیگران به وجود آورد؛

1. باعث لذت بردن از تخیلات احساسی شود. (موهان واج، ۱۳۸۸،ص ۱۱۰)

منصوریان (۱۳۸۹) در تفاوت بین مطالعه Study و خواندن Reading بیان می‌کند: مطالعه، خواندن هدفدار فرد در باره موضوعی است که از قبل برنامه ریزی‌‌کرده‌است. به عبارتی، مطالعه اغلب با سوالی در ذهن خواننده و نیاز اطلاعاتی وی آغاز می‌شود. مطالعه در این مفهوم فراتر از خواندن منابع اطلاعاتی است و حتی شامل همه‌ فعالیت‌های ذهنی دیگر فرد در آن زمینه‌ی موضوعی هم می‌شود. بر این اساس خواندن به قصد سرگرمی و لذت را نمی‌توان مطالعه محسوب کرد. پس دامنه خواندن محدود به منابع نوشتاری است و نیز هدف خواندن می‌تواند تنها سرگرمی و لذت باشد، اگرچه مطالعه هدف دار دریک زمینه‌ی موضوعی هم نوعی «خواندن » است. (ص ۳۲)

تحقیقات نشان داده که کودکان و نوجوانان در هر جامعه فعالترین خوانندگان به حساب می‌آیند. اما به گفته‌ اسکار پیت «هیچ ضمانتی برای تداوم خواندن آن‌ ها وجود ندارد» پس وظیفه بزرگسالان تنها به ایجاد اشتیاق خواندن خلاصه نمی‌شود بلکه بایستی در جهت تداوم خواندن گام به گام با آن‌ ها همراه باشند تا عادت به خواندن شکلی پایدار به خود بگیرد.

ترکمانی وطرازکار(۱۳۸۴) با بهره گرفتن از روش خودتوضیح با وقفه‌های گسترده(ARDL)، تاثیر تغییرات نرخ ارز را بر قیمت صادراتی پسته طی دوره ۱۳۵۰-۱۳۷۹ مورد بررسی قرار دادند. در این پژوهش معادله قیمت صادراتی را تابعی از متغیرهای نرخ واقعی ارز، صادرات پسته و مقدار تولید داخلی پسته در نظر گرفتند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که تغییرات نرخ ارز در کوتاه‌مدت و بلندمدت مهم‌ترین عامل مؤثر بر قیمت صادراتی پسته است و قیمت صادراتی پسته با نرخ ارز رابطه‌ای مثبت دارد.

اخباری و خوشبخت(۱۳۸۵) تکنیک‌های عکس‌العمل تکانه‌ای و تجزیه واریانس را در قالب الگوی تصحیح خطا VECM و نیز الگوی ARDL را برای بررسی نحوه عکس‌العمل و پویایی‌های تراز تجاری(کالایی) ایران با آلمان نسبت به تغییرات نرخ واقعی مؤثر ارز(یورو-ریال)، طی دورۀ ۱۹۹۵-۲۰۰۴ به صورت فصلی به کار برده‌اند. در این بررسی، اثرات کوتاه‌‌مدت و بلندمدت با بهره گرفتن از دو شاخص نرخ ارز مؤثر واقعی تخمین زده ‌‌شده‌ است. نتایج حاکی از عدم تأیید فرضیۀ وجود منحنی J شکل بین تراز تجاری و نرخ واقعی ارز طی دورۀ مورد بررسی می‌باشد، به طوری که واکنش تراز تجاری نسبت به افزایش نرخ ارز، چه در کوتاه‌‌مدت و چه در بلندمدت، مثبت و هم‌علامت بوده اما معنادار نمی‌باشند، از طرفی واکنش تراز تجاری ایران نسبت به درآمد واقعی ایران معنادار بوده است. در ارتباط با تاثیر درآمد واقعی کشور آلمان بر تراز تجاری نیز، نتایج نشان دهنده معنادار نبودن این ضریب‌ است، هر چند علامت ضریب فوق، مثبت می‌باشد.

کازرونی و دولتی(۱۳۸۶) به بررسی رابطه‌ بین نااطمینانی نرخ ارز واقعی و سرمایه گذاری بخش خصوصی در ایران طی دوره زمانی۱۳۴۰-۱۳۸۱ پرداخته‌اند. در این راستا ابتدا شاخص نااطمینانی نرخ ارز واقعی از طریق واریانس ناهمسانی شرطی اتورگرسیو تعمیم یافته(GARCH) محاسبه و به عنوان متغیر جایگزین نااطمینانی نرخ ارز واقعی در نظر گرفته شده، سپس به منظور بررسی ارتباط نااطمینانی نرخ ارز واقعی و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، الگوی پویای خودتوضیح با وقفه‌های

توزیعی(ARDL) بکارگرفته شده است. نتایج تخمین حاکی از منفی بودن اثر نااطمینانی نرخ ارز بر

سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در کوتاه‌مدت و بلندمدت می‌باشد.

احسانی و همکاران(۱۳۸۷) به بررسی اثر بی ثباتی نرخ ارز بر صادرات غیرنفتی ایران طی سالهای۱۳۳۸-۱۳۸۳ پرداختند. در این پژوهش برای کمی کردن بی ثباتی نرخ ارز از دو شاخص انحراف معیار شرطی و انحراف معیار میانگین متحرک استفاده شده است. روش اقتصادسنجی مورد استفاده، تکنیک جوهانسون-جوسیلیوس و روش خودبازگشت با وقفه‌های توزیعی گسترده(ARDL) می‌باشد. یافته های این تحقیق بیانگر اثر مثبت نرخ ارز و اثر منفی بی ثباتی آن بر صادرات غیرنفتی ایران است.

عسگری(۱۳۸۷) اثر نوسانات نرخ واقعی ارز بر عملکرد صادرات صنایع ایران را طی دوره (۱)۱۳۵۲- (۴)۱۳۸۵مورد بررسی قرار داد و برای اندازه‌گیری نوسانات نرخ ارز از روش واریانس و انحراف معیار نرخ ارز و برای محاسبه این شاخص از داده های ماهیانه‌ی نرخ ارز استفاده ‌کرده‌است. سه تابع صادرات برای صنایع شیمیایی و زغال سنگ، لاستیک و پلاستیک و صنایع نساجی، پوشاک و چرم و صنایع تولیدات فلزی اساسی را برآورد نموده است که مدل‌های صادرات واقعی هر یک از صنایع مورد نظر را تابعی از شاخص‌ درآمد واقعی جهانی، نرخ ارز واقعی و شاخص نوسانات نرخ ارز واقعی در نظر گرفته بودند. لازم به ذکر است که این توابع به روش همگرایی یوهانسون برآورد شده‌اند. نتایج نشانگر این بود که نوسانات نرخ واقعی ارز بر صادرات هر ۳ بخش مربوط به صنعت تاثیر منفی دارد.

ابونوری و خانعلی پور(۱۳۸۸) اثر اخبار را بر نوسانات نرخ ارز در ایران با بهره گرفتن از الگوی خودرگرسیون ناهمسان واریانس شرطی (ARCH) و داده های روزانه اسفند ۱۳۸۱ تا مهرماه ۱۳۸۶ ارزیابی کردند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان دهنده تاثیر نامتقارن اخبار بر نوسانات نرخ ارز در ایران است، یعنی اثر اخبار بد بر نوسانات نرخ ارز بیشتر از تاثیر اخبار خوب بر نوسانات نرخ ارز است.

کازرونی و همکاران(۱۳۸۹) به بررسی تاثیر کاهش ارزش پول ملی(افزایش نرخ مؤثر واقعی ارز) بر تراز تجاری ایران در چارچوب منحنی های J و S طی سال‌های ۱۳۵۵-۱۳۸۶ پرداختند. در این راستا اثر منحنی J در بلندمدت به روش هم‌انباشتگی جوهانسن- جوسلیوس مورد بررسی قرار گرفته و از توابع عکس‌العمل آنی و منحنی S برای تبیین اثرات کوتاه‌‌مدت بین تغییرات نرخ مؤثر واقعی ارز و تراز تجاری استفاده شده است. نتایج حاصل از تخمین مدل، بیانگر این است که در بلندمدت نرخ مؤثر واقعی ارز، تاثیر منفی و معنی‌دار بر تراز تجاری ایران داشته و تابع عکس‌العمل آنی نیز دلالت بر تاثیر منفی آن در کوتاه‌‌مدت دارد. همچنین نتایج هر دو رهیافت منحنی J و S نشان می‌دهد که در کوتاه‌‌مدت، با کاهش ارزش پول داخلی تراز تجاری بدتر شده و در بلندمدت نیز بهبود نمی‌یابد.

پدرام و همکاران(۱۳۹۰) تاثیرکاهش ارزش پول بر تراز تجاری ایران با دنیا و با یازده کشور(امارات متحده عربی، آلمان، چین، ایتالیا، سوییس، هند، فرانسه،کره جنوبی، ژاپن، انگلستان و ترکیه) را با بهره گیری از نرم افزار Eviews6 و نیز با بهره گرفتن از الگوی خود‌بازگشت برداری و تابع واکنش آنی، برآورد کردند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که شرط مارشال لرنر در خصوص تراز تجاری ایران با جهان و همچنین در مبادلات بازرگانی ایران با امارات متحده عربی، سوییس، هند، فرانسه،کره جنوبی، ژاپن و انگلستان برقرار بوده و پدیده منحنی j نیز در تمام موارد به استثناء ترکیه که همگرایی ‌در مورد متغیرهای آن حاصل نشده است، وجود دارد.

راسخی و همکاران(۱۳۹۱) به بررسی اثر نامتقارن نرخ ارز و نوسان آن بر صادرات غیرنفتی ایران برای دوره زمانی ۱۳۳۸-۱۳۸۶ نمود. نوسانات نرخ ارز با بهره گرفتن از یک الگوی گارج نمایی اندازه گیری می شود.بر اساس نتایج به دست آمده، اثر نرخ ارز بر صادرات غیر نفتی ایران مثبت و نامتقارن می‌باشد و همچنین اثر نوسانات نرخ ارز بر صادرات غیرنفتی ایران نیز تأیید می‌گردد.

محمدی و آریابد(۱۳۹۱) با بهره‌گیری از یک الگوی تصحیح خطای برداری و توابع واکنش ضربه، پویایی‌های تراز تجاری ایران و کره جنوبی در قالب مدل J شکل طی دوره زمانی ۱۹۹۶-۲۰۰۸ را با بهره گرفتن از داده های فصلی بررسی کردند. نتایج حاصل از آزمون‌های صورت گرفته، حاکی از وجود منحنی J معکوس بین تراز تجاری و نرخ واقعی ارز طی دوره مورد بررسی می‌باشد، به طوری که واکنش تراز تجاری نسبت به افزایش نرخ ارز در بلندمدت، منفی و معنادار بوده است. در ارتباط با تاثیر مثبت درآمد واقعی کره جنوبی بر تراز تجاری ایران نیز نتایج نشان دهنده معنادار بودن این ضریب است. همچنین واکنش تراز تجاری ایران نسبت به درآمد واقعی ایران منفی و معنادار بوده است.

۲-۳) قلمروی تحقیق :

الف- قلمروی موضوعی تحقیق : در این تحقیق رابطه بین درصد افزایش سود انباشته بر درصد افزایش سود عملیاتی سال آینده شرکت ها مورد بررسی قرار گرفته است .

ب- قلمرو زمانی تحقیق : قلمروی زمانی تحقیق از سال ۱۳۷۷ تا سال ۱۳۸۰ می‌باشد و علت انتخاب آن ،زیرا جدیدترین اطلاعات مربوط ‌به این سال ها می- باشد .

ج- قلمروی مکانی تحقیق : چارچوب مکانی تحقیق شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشند .

۳-۳) جامعه آماری :

در این تحقیق جامعه آماری مورد بررسی متشکل از شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد که در بین سال های ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۰ حداقل یکبار اقدام به انباشته کردن سود کرده‌اند .

۴-۳) نمونه آماری :

برای انتخاب نمونه آماری برای فرضیه اصلی از روش خوشه ای ساده استفاده شده است و ابتدا شرکت های موجود در بورس با توجه به زمینه فعالیت خود به ۱۸ شاخه تقسیم شدند و سپس از بین آن ها ۲ شاخه وسایل نقلیه موتوری و ماشین آلات و تجهیزات انتخاب شدند به دلیل :

الف- رسیدن تعداد شرکت های نمونه به عدد ۳۰ .

ب- در فرضیه فرعی می‌خواهیم رگرسیون دو جامعه را با هم مقایسه کنیم .

۵-۳) آزمون های آماری مورد استفاده در تحقیق :

۱-۵-۳) آزمون همبستگی و رگرسیون :

واژه رگرسیون به معنای بازگشت است و نشان دهنده آن است که مقدار یک متغیر به متغیر دیگر بر می‌گردد .در رگرسیون به دنبال برآورد رابطه ای ریاضی و تحلیل آن هستیم و سپس در همبستگی به دنبال تعیین نوع رابطه و میزان ارتباطی هستیم که متغیرها را به هم ربط می دهد١.

شیب خط بین دو متغیر نشان دهنده نوع رابطه است .شیب مثبت (۰b > ) نشان دهنده رابطه مستقیم دو متغیر است و شیب منفی نشان دهنده رابطه معکوس دو متغیر است .شیب صفر نیز نشان می‌دهد که دو متغیر x و y رابطه خطی نداشته و مستقلند٢.

نمودار ۱

y y y

b=٠

b < ٠

b>٠

x x x

استقلال x و y رابطه معکوس x و y رابطه مستقیم x و y

۱ . عادل آذر ، منصور مؤمنی ، آمار و کاربرد آن در مدیریت ، جلد دوم ، انتشارات سمت ، ۱۳۸۰ ، صفحه ۱۶۳ .

۲ . همان منبع ، صفحه ۱۶۴ .

معادله خط رگرسیون را می توان از فرمول زیر به دست آورد۱:

y = a + bx

Σ xy -n x y

a =y – bx

b =

Σ x٢- n x٢

برای تعیین ضرییب همبستگی ® باید دانست که علامت ضریب همبستگی® همان علامت شیب خط رگرسیون (b) است .یعنی اگر شیب خط رگرسیون مثبت باشد ضریب همبستگی نیز مثبت و اگر شیب خط رگرسیون منفی باشد ضریب همبستگی نیز منفی است .همچنین اگر ۰= b،ضریب همبستگی نیز (۰= r ) صفر می شود٢.

ضریب همبستگی شدت رابطه و همچنین نوع رابطه را نشان می‌دهد به طوری که r٢ همیشه بین صفر و یک قرار دارد و هرچه رگرسیون به یک نزدیک تر باشد رابطه قوی تر و هر چقدر به صفر نزدیک تر باشد رابطه ضعیف تر می‌باشد .

Σ xy -nx y

y٢ n – y٢ Σ √ × √Σ x٢- n x٢

r =

۲-۵-۳) آزمون معنی دار بودن r .

ضریب همبستگی با توجه به نمونه مشخص می شود و بدیهی است که این ضریب از نمونه ای به نمونه دیگر تغییر می‌یابد .برای تعیین اینکه آیا این همبستگی معنی دار است یا خیر و ضریب همبستگی را برای جامعه به دست آورد ( f ) ،برای این منظور پس از نوشتن فرض آماری ۰= ρ : H˚و ۰ ρ ≠ : H١ ،

۱ . همان منبع ، صفحه ۱۷۰ .

۲ . همان منبع ، صفحه ۱۸۵ .

آماره آزمون را به دست می آوریم١.

√

n -٢

١ – r٢

r – ρ

t =

این آماره از توزیع t استیودنت تبعیت می‌کند . ( f در فرمول t مساوی صفر می شود ) آن گاه اگر

│t│ > مقدار بحرانی RH◦ رد می شود . H◦ فرض

آماره آزمون t١ – α/ و ۲ n – 2

۶-۳) روش های جمع‌ آوری اطلاعات :

کلیه اطلاعات مربوط به صورت سود و زیان و ترازنامه شرکت ها از مجلات و نشریات مربوط به بورس اوراق بهادار به دست آمده است و سایر اطلاعات از قبیل ادبیات موضوع و مطالب آماری و … از کتاب ها ،مجلات و پایان نامه ها به دست آمده است .

۱ . ماریو ، تریولا ، آمار کاربردی ، محمد صادق تهرانیان و ابوالقاسم بزرگ نیا ، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد ، ۱۳۷۴ ، صفحه ۳۵۷ .

فصل چهارم : یافته های تحقیق و تجزیه و تحلیل آن ها .

فرضیه اصلی : بین درصد افزایش سود انباشته شرکت ها و درصد رشد سود عملیاتی آن ها در سال بعد رابطه معنی داری وجود دارد :

‌در مورد فرضیه اصلی همان‌ طور که قبلاً اشاره شد ۲ نمونه گرفته شد ( شاخه ماشین آلات با ۷ شرکت و شاخه وسایل نقلیه موتوری با ۲۳ شرکت ) و فرضیه آماری و تحلیل اطلاعات ‌در مورد هر دو نمونه جداگانه تست شد .لازم به ذکر است که تجزیه و تحلیل اطلاعات و داده ها توسط کامپیوتر ( نرم افزار SPSS) صورت گرفته است و در زیر تنها برای نشان دادن چگونگی محاسبه رگرسیون مثال کوچکی آورده شده است .

(Y٢)

(X٢)

(XY)

(Y) درصد تغییر EBIT

(X) درصد تغییر سود انباشته

۳۶

۲۳۰۴

۲۸۸

۶

۴۸

۷۸۴

۴۰۴”۱۰

۲۸۵۶

۲۸

۱۰۲

۴۰۹۶

۹

۱۹۲

۶۴

۳

۱۹۶

۱۹۳۶

۶۱۶

۱۴

۴۴

X = 25/49 Y =28 Σ xy = 3952 Σ x٢ =۱۴۶۵۳ Σ y٢ = ۵۱۱۲

۵/۰-

≈

(۲۸)(۴۹٫۲۵)۴-۳۹۵۲

٢(۲۸ )۴-۵۱۱۲√× ٢(۴۹٫۲ )۴-۱۴۶۵۳√

=

√ Σ x٢ – n x٢ √ Σ y٢

Σ xy – n x y

r =

که پس از محاسبه توسط کامپیوتر نیز همین مقدار به دست می‌آید .

فرض آزمون :

H◦ : ρ = ۰ متغیر مستقل و متغیر وابسته رابطه ای با هم ندارند .

H١ : ρ ≠۰ دارند . متغیر مستقل و متغیر وابسته با هم رابطه

(ادعای محقق)

‌در مورد صنعت ماشین آلات داشتیم : ۱۷/۰ = r

( جدول و نمودار )

یعنی رابطه مستقیم میان آن ها برخوردار است .

۳۸۶/۰ =

r – ρ

١ – r٢

√

و اگر ۲-n و۲α/ – t١را نیز از جدول t استیودنت به دست آوریم

t =

۲ n –

t 60/0 , 5 267/0 =

پس فرض H˚ رد می شود و RH◦ ۵ , ۶۰/۰ t < 386/0 =t │ │

‌در مورد این صنعت با اطمینان ۶۰% می توان ادعا کرد متغیر وابسته و متغیر مستقل به هم ارتباط دارند ( نوع رابطه مستقیم می‌باشد ) .

‌در مورد صنعت وسایل نقلیه موتوری داریم : ۰۵۴/۰- = r

( جدول و نمودار )

یعنی رابطه معکوس بسیار ضعیفی بین متغیرها در این صنعت برقرار است .

√

t =

۲۴۸/۰- =

١ – r٢

و t50% ,21 127/0 =

۲ n –

r – ρ

│t│=۲۴۸/۰ > t 50%,127/0 = 21 RH◦

‌در مورد این صنعت نیز تنها با اطمینان ۵۰% می توان ادعا کرد که رابطه معکوسی بین دو متغیر وجود دارد .

فرضیه فرعی : ضریب همبستگی بین صنایع مختلف متفاوت است .

۳ -۳ -۳ -۳٫ دوستان ناباب

گروه همسالان و دوستان الگوهای مورد قبول یک فرد در شیوه گفتار، کردار، رفتار و مَنِش هستند. فرد برای اینکه مقبول جمع دوستان و همسالان افتد و با آنان ارتباط و معاشرت داشته باشد، ناگزیر از پذیرش هنجارها و ارزش های آنان است. در غیر این صورت، از آن جمع طرد می شود. از این رو، به شدت متأثر از آن گروه می‌گردد، تا حدی که اگر بنا باشد در رفتار فرد تغییری ایجاد شود یا باید هنجارها و ارزش های آن جمع را تغییر داد یا ارتباط فرد را با آن گروه قطع کرد. تأثیر گروه همسالان در رشد شخصیت کودکان و نوجوانان کمتر از تأثیر خانواده نیست؛ چرا که فرد پس از خانواده، منحصراً زیر نفوذ گروه قرار می‌گیرد. بدین روی، اگر نوجوانی با گروهی از معتادان رابطه برقرار کند و با آنان دوست شود، به تدریج تحت تأثیر رفتار آنان قرار می‌گیرد و معتاد می شود؛ چون از سویی، ملاک پذیرش و قبول فرد توسط یک گروه و جمع، پذیرفتن فرهنگ آن هاست و از سوی دیگر، معتادان هم علاقه مندند که مواد مخدّر را به طور دسته جمعی استعمال کنند که هم در موقع استعمال مصاحبی داشته باشند و هم از شدت فشار سرزنش اجتماع بر خود بکاهند. از این رو، معتادان علاقه مندند که دوستان و همسالان خود را به جرگه اعتیادشان بکشانند. در این صورت، اگر نوجوانی از تعلیم و تربیت مقدّماتی و صحیح خانوادگی محروم باشد و خانواده اش او را از ‌مضرات اعتیاد مطلع نکرده باشند و در محیط اعتیاد زندگی کند و با دوستان معتاد نیز سر و کار داشته باشد، احتمال اینکه معتاد شود زیاد است (دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، ۵). همین فرایندِ تأثیر گروه بر فرد در سایر انواع بزهکاری به غیر از اعتیاد نیز صادق است.

ساترلند در نظریه «انتقال فرهنگی کجروی» خود بر این نکته مهم تأکید می‌کند که رفتار انحرافی همانند سایر رفتارهای اجتماعی، از طریق معاشرت با دیگران یعنی منحرفان و دوستان ناباب آموخته می شود و همان گونه که همنوایان از طریق همین ارتباط با افراد سازگار، هنجارها و ارزش های فرهنگی آن گروه و جامعه را پذیرفته، خود را با آن انطباق می‌دهند، افراد در ارتباط با دوستان ناباب و هنجارشکن، به سمت و سوی ناهمنوایی سوق داده می‌شوند (سخاوت، ۱۳۷۶، ۷۴).این نظریه تأکید می‌کند که فرد منحرف تنها با هنجارشکنان، و فرد همنوا تنها با افراد سازگار ارتباط ندارد، بلکه هر انسانی با هر دو دسته این افراد سر و کار دارد. اما اینکه کدام یک از آن دو گروه، فرهنگ خود را منتقل می‌کنند و تأثیر می‌گذارند، معتقد است که به عوامل دیگری نیز بستگی دارد که این عوامل عبارتند از:

۱- شدت تماس با دیگران: احتمال انحراف فرد در اثر تماس با دوستان یا اعضای خانواده منحرف خود، به مراتب بیشتر است تا در اثر تماس با آشنایان یا همکاران منحرف خود؛

۲- سن زمان تماس: تأثیرپذیری فرد از دیگران در سنین کودکی و جوانی بیش از زمان‌های دیگر و سایر مقاطع سنی است؛

۳- میزان تماس با منحرفان در مقایسه با تماس با همنوایان: هرچه ارتباط و معاشرت با کج رفتاران نسبت به همنوایان بیشتر باشد، به همان میزان احتمال انحراف فرد بیشتر خواهد بود (یان، ۱۳۷۲، ۱۷۰).علاوه بر این، پژوهش های می‌دانی نیز مؤید همین سخن است. در یک پژوهش، ۵۰ درصد بزهکاران و سارقان اظهار کرده‌اند که دوستان ایشان توسط پلیس دستگیر شده اند و نیز حدود ۴۷ درصد از آنان، تیپ دوستانشان نوعا افراد خلافکار بوده اند! ۵/۸۷ درصد از آنان نیز اظهار کرده‌اند که دوستان ناباب نقش زیادی در سارق شدن افراد دارند. و ۵۳ درصد از همین افراد اظهار کرده‌اند که به خاطر جلب توجه دوستانشان دست به سرقت زده اند (فولادی، ۱۳۸۲، ۱۶۳).

در این خصوص سخنان رهبران دینی نیز شنیدنی است. در سخنان ‌پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله آمده است: «المرءُ علی دین اخیه»؛ هر انسانی بر شیوه و طریقه دوست و رفیق خود زندگی می‌کند (یعقوب کلینی، بی تا، ذیل حدیث ۳).

همچنین امام صادق علیه السلام می فرمایند: «لاتصحبوا اهل البدع و لاتجالسوهم فتصیروا عند النّاس کواحدٍ منهم»؛ با افراد منحرف همنشینی و معاشرت نداشته باشید؛ زیرا همنشینی با آنان موجب می شود که مردم شما را یکی از آنان به شمار آورند (همان).

۳ -۳ -۴ . زمینه‌های فرهنگی

رفتارهای جمعی افراد‌ جامعه‌ متأثر از فرهنگ آن جامعه‌ است‌؛ یعنی فرهنگ یک جامعه می‌تواند هنجاری را تقویت و یا تضعیف نماید؛ و آرامش‌ طلبی‌ نیز در بطن فرهنگ قرار‌ دارد.

به‌ هر حال آنچه‌ مستفاد‌ می‌گردد آن است‌ که‌ ریشه ی پرخاشگری و خشونت اطفال و نوجوانان را می توان در میان اجزای فرهنگی یک جامعه جست وجو‌ کرد‌ (پورافکاری، ۱۳۷۸، ۲۷).

چندان جای تردید‌ نیست‌ که پیشینه‌ ی فرهنگی‌ می‌ تواند تأثیر بسیار مهمی‌ بر رفتار و تفکر افراد داشته باشد. در حقیقت کیفیت زندگی ما تحت تأثیر پیشینه ی فرهنگی‌ ما‌ قرار دارد؛ قطعا این کیفیت می‌ تواند‌ تحت‌ تأثیر‌ احساس‌ هویت ما و درکی‌ که‌ از وابستگی به گروه هایی که خود را یکی از اعضای آن­ها می‌دانیم نیز قرار‌ بگیرد‌ (سن، ۱۳۷۸، ۱۳۹). کشور ما از دیرباز به‌ علت‌ قرار‌ گرفتن‌ در منطقه‌ ای حساس، صحنه ی کشمکش ها و درگیری های فراوانی بوده است؛ حمله ی مقدونی ها، اعراب، مغولان، افاغنه، روس ها، عثمانی هـا و استعمارگران تنها سرفصل هایی از صدها جنگ‌ بزرگ و خشونت هایی بـی حـد و حصر است که این دیار به خود دیده است. وجود این همه جنگ و درگیری، خود به تنهایی برای سوق دادن فرهنگ یک کشور به فرهنگی‌ سخت‌ و خشن کفایت می‌کند؛ علاوه بر این موارد آنچه بر این مهم می افزاید حاکمیت های دولت های بزرگ و مرکزی در طول تاریخ در ایران بوده است که از‌ اتباع‌ خود اطاعت بی چون و چرا و مطلق، طلب می کرده‌اند؛ و هر گونه مخالفت و اعتراض را برنمی تابیدند. اکثر مردم شناسان نیز، ضمن مطالعات‌ خود‌ متوجه شده اند که در‌ برخی‌ اقوام، علاقه و روح پرخاشگری و ستیزه جویی وجود ندارد؛ یعـنی در ارزش های فرهنگی آن منطقه، جنگ و خشونت تشویق نشده است؛ مانند اقوام «کوایکر» و نیز‌ سرخ‌ پوستان «زونی» و «اسکیموها». «آگ‌ برن‌» می نویسد: اسکیموها پرخاشگر و تندخو نیستند و برای رفع اختلافات خود، شیوه های بدیعی را به کار می‌برند؛ از آن جمله، شیوه ی حل و فصل اختلافات در خانواده است؛ اگر یکی‌ از‌ اعضای خانواده از خانواده دیگری آسیب ببیند، دو خانواده تن به مبارزه ی دلپذیری می‌دهند؛ ‌به این معنی که در حـضور دیگران بـه مشاعره می پردازند و برنده ی مشاعره، برنده ی مبارزه‌ است‌. «راسموسن»، کاشف‌ دانمارکی وقتی جنگ های دامنه دار را برای اسکیموهای «گرینلند» شرح می‌دهد، همه ی آن ها به‌ شگفتی افتاده، کسی معنای سـخن او را نفهمیده است. اقوام «ودا‌» در‌ سیلان‌ نیز با مبارزه ی گروهی آشنایی ندارند (پورافکاری، ۱۳۷۸، ۲۲)؛ ‌بنابرین‏ ملاحظه می شود که پیشینه ی فرهنگی و تاریخی ‌‌یک‌ ملت تا چه اندازه در گرایش آن ملت به خشونت تاثیرگذار است.

۳ -۳ -۴ -۱ .رسانه های جمعی