این تحقیق توسط جونگ در سال ۲۰۱۰ در دانشگاه هنگ کنگ به روش OLS انجام گرفته است.

 

نتایج این تحقیق بیانگر وجود رابطه مستقیم و معنادار بین اجتناب مالیاتی و ریسک سقوط قیمت سهام آتی می‌باشد. این نتیجه با نظریه ای که بیان می‌دارد اجتناب مالیاتی سوء استفاده مدیریت را تسهیل می‌کند و اخبار بد فعالیت ها برای چندین دوره انباشته می شود برای اینکه مدیریت می‌خواهد جایگاه شغلی خود را حفظ کند. زمانی که دوره تصدی مدیریت به اتمام رسید، اخبار بد انباشته شده به یک باره افشا می‌گردد و منجر به سقوط قیمت سهام می‌گردد. اما اگر در شرکت مکانیزم افشای کارآمد و قوی مثل سهام‌داران نهادی و تجزیه و تحلیل های صورت گرفته از گزارش های مالی شرکت وجود داشته باشد، همه اخبار بد انباشته نمی شوند که در صورت انتشار یک جای آن ها، کاهش شدید قیمت سهام اتفاق بیفتد، مطابقت دارد.

 

۵- رابطه پاداش مدیریت، گزارشگری غیر شفاف مالی و عملکرد آتی شرکت:

 

این تحقیق توسط رگو و ویلسون در سال ۲۰۰۸ انجام شده است. نتایجی که از این تحقیق حاصل شده است بیانگر این است که گزارشگری غیر شفاف مالیاتی با پاداش دریافتی مدیریت رابطه ی مثبت معناداری دارد و این رابطه در شرکت هایی که دارای مکانیزم حاکمیت شرکتی ضعیف هستند، قوی تر می‌باشد. همچنین در این تحقیق هیچگونه مدارک و اسناد قابل اتکایی مبنی بر این که گزارشگری غیر شفاف مالیاتی و پاداش پرداختی به مدیران بر میزان عملکرد آتی شرکت تاثیر معناداری داشته باشد مشاهده نشد.

 

۶- رابطه پوشش مالیاتی با سهام‌داران نهادی:

 

این پژوهش توسط ویلیام در سال ۲۰۰۹ انجام شده است. نتایج حاصله از این تحقیق نشان می‌دهد مالکیت نهادی بر پوشش مالیاتی تاثیر معنا داری دارد. در شرکت هایی که افق سرمایه گذاری سهام‌داران نهادی کوتاه مدت باشد، پوشش مالیاتی شرکت ها بیشتر است. چون می خواهند در کوتاه مدت مالیات بیشتری ذخیره شود و از این طریق سود و ارزش سهام خود را افزایش دهند. اما اگر افق سرمایه گذاری مالکان نهادی بلند مدت باشد، شدت رابطه ی مالکیت نهادی با پوشش مالیاتی تعدیل می‌گردد. طبق بررسی های بعمل آمده با توجه به جدید بودن مسئله ی تحقیق، تا کنون هیچ گونه تحقیق دانشگاهی در ایران در راستای اهداف پژوهش حاضر صورت نگرفته است. لیکن با عنایت ‌به این که برخی تئوری ها و تحقیقات تجربی پیشین ارتباط بین معیارهای مختلف پوشش مالیاتی با شفافیت گزارشگری و ارزش شرکت را تأیید نموده اند و با توجه ‌به این که درآمد مشمول مالیات شرکت ها با سود حسابداری آن ها رابطه ی نزدیکی دارد، لذا در این تحقیق به گزیده ای از پژوهشی که در این زمینه در ایران صورت گرفته است اشاره می‌گردد:

 

۷- مالیات و محافظه کاری در گزارشگری مالی و مربوط بودن اطلاعات حسابداری

 

این پژوهش توسط احمد خدامی پور و علی ترک زاده ماهانی در سال ۱۳۸۹ انجام شده است و روش مورد استفاده در این پژوهش از نوع همبستگی است. نتایج حاصل از آزمون فرضیات پژوهش که با بهره گرفتن از مدل رگرسیون چند متغیره آزمون شده اند نشان می‌دهد، شرکت هایی که خالص جریان نقدی عملیاتی آن ها بسیار بزرگ تر از درآمد مشمول مالیات آن ها‌ است، محافظه کاری بیشتری نسبت به سایر شرکت ها دارند، اما ‌در مورد شرکت هایی که خالص جریان نقدی عملیاتی آن ها بسیار کوچک تر از درآمد مشمول مالیات آن ها‌ است، نمی توان گفت که محافظه کاری کمتری نسبت به سایر شرکت ها دارند. علاوه بر این، یافته های پژوهش نشان می‌دهد که مالیات نه تنها مربوط بودن اطلاعات حسابداری را که شرکت ها ارائه می‌کنند کاهش نمی دهد، بلکه باعث افزایش مربوط بودن اطلاعات نیز می‌گردد.

 

جدول (۲-۱): خلاصه تحقیقات انجام شده در خصوص اجتناب مالیاتی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

محقق سال انجام تحقیق حوزه جغرافیایی روش انجام نتیجه تحقیق دسای و دارماپالا ۲۰۰۹ آمریکا OLS اجتناب مالیاتی بر ارزش شرکت تاثیر معناداری ندارد، اما در شرکت هایی که نظام حاکمیت شرکتی قوی دارند، اجتناب مالیاتی تاثیر معنادار و مثبت دارد. هانلون و شولین ۲۰۰۵ آمریکا OLS اختلاف بین سود حسابداری و سود مشمول مالیات با مدیریت سود و کیفیت گزارشگری به ترتیب دارای رابطه ی مستقیم و معکوس معنادار است. وانگ ۲۰۱۰ آمریکا OLS اجتناب مالیاتی با افشای شرکتی رابطه مستقیم معناداری دارد. جانگ ۲۰۱۰ چین OLS اجتناب مالیاتی با ریسک سقوط قیمت سهام دارای رابطه ی مستقیم معنادار است. رگو و ویلسون ۲۰۰۸ آمریکا OLS گزارشگری غیر شفاف مالیاتی با پاداش دریافتی مدیریت رابطه ی مثبت معناداری دارد و این رابطه تحت تاثیر نظام حاکمیت شرکتی واحد تجاری هستند. ویلیام موسرو ۲۰۰۹ آمریکا OLS رابطه ی پنهان کاری مالیاتی با سرمایه گذاران نهادی مستقیم و معنادار است و این رابطه تحت تاثیر افق سرمایه گذاری است. خدامی پور و ترک زاده ۱۳۸۹ ایران OLS شرکت هایی که خالص جریان نقدی عملیاتی آن ها بسیار بزرگ تر از درآمد مشمول مالیات آن هاست، محافظه کاری بیشتری نسبت به سایرین دارند. عرب مازار و همکاران ۱۳۹۰ ایران OLS رابطه مثبتی بین گزارشگری مالیاتی و شفافیت گزارشگری مالی وجود دارد. به طوری که گزارشگری مالیاتی به ضمیمه گزارشگری مالی، شفافیت گزارشگری مالی را تا حدود زیادی تامین خواهد کرد. صمدی لرگانی و همکاران ۱۳۸۹ ایران OLS رابطه مثبتی بین گزارشگری مالیاتی و شفافیت گزارشگری مالی وجود دارد، به طوری که با گزارشگری مالیاتی به ضمیمه گزارشگری مالی، شفافیت گزارشگری مالی تا حدود زیادی تامین خواهد شد.

 

 

۲-۱۱-خلاصه و جمع بندی

 

درآمدهای مالیاتی یکی از منابع مهم بودجه ی سالانه محسوب می شود. هرچند در کشور ما به واسطه‎ی وجود درآمدهای نفتی توجه عمده ای به درآمدهای مالیاتی نمی شود. در میان صاحب نظران اقتصادی جایگاه و اهمیت سیاست های مالیاتی در توزیع درآمد بین دهک های اقتصادی جامعه روشن و آشکار است. از طرفی مالیات پرداختی هزینه ی قابل توجهی به مودیان تحمیل می‌کند که باعث کاهش بازده سرمایه گذاران می‌گردد. لذا شرکت ها جهت تعدیل هزینه یاد شده اقدام به اجرای برنامه های اجتناب مالیاتی می‌کنند. چون اجرای برنامه های پنهان کارانه ی مالیاتی به همراه ابهام و عدم قطعیت است که دستیابی به اهداف اصلی اجتناب مالیاتی را با تردید همراه می‌سازد. برای این که فضای خاکستری ایجاد شده ناشی از اجرای برنامه های مالیاتی به فرصتی برای سوء استفاده افراد برون سازمانی تبدیل نشود باید مکانیزم های اطلاع رسانی و ارائه ی اطلاعات شفاف و مفید به افراد برون سازمانی تقویت شوند.

 

فصل سوم

 

روش تحقیق

 

 

 

۳ – ۱ – مقدمه

 

تلاش‌های رفتاری و شناختی که به طور مدام در حال تغییرند تا از عهده خواسته های خاص بیرونی یا درونی شخص که ورای منابع و توان وی ارزیابی می‌شوند،بر آیند.بر اساس این تعریف،۱- مقابله فرایندی است که دائما در حال تغییر است.۲-مقابله به طورخودکار انجام نمی شود، بلکه الگوی آموخته شده است برای پاسخ گویی به موقعیت های تنش زا،و ۳ مقابله نیازمند تلاش فرد برای مواجهه با استرس است.

 

مقابله عبارت است از تغییر مداوم تلاش‌های شناختی و رفتاری برای اداره خواستهای ویژه بیرونی یا درونی که به ‌عنوان عامل اتمام منابع یا فراتر از منابع شخصی برآورد می‌شوند (لازاروس و فولکمن^[۴۷]، ۱۹۸۴). ‌بر اساس این تعریف، مقابله یک فرایند است که بر حسب ارزیابی فرد از میزان موفقیت‌آمیز بودن تلاش‌هایش تغییر می‌کند. بعلاوه اینکه مقابله خود -کار نبوده و الگوی آموخته‌ای از پاسخدهی تلاشمند فرد به موقعیت‌های تنیدگی‌زا است، هم چنین مقابله نیازمند تلاش است و بالاخره اینکه مقابله،تلاش برای”اداره “موقعیت است نه کنترل و تسلط بر آن(آقا یوسفی،۱۳۷۸؛ به نقل از غفاری،۱۳۹۳).

 

تدابیر و منابع مقابله ای

 

تدابیر مقابله ای افکار و رفتارهایی هستند که پس از روبرو شدن فرد با رویداد استرس زا به کار گرفته می‌شوند.در حالی که منابع مقابله ای وی‍ژگیهای خود شخص هستند که قبل از وقوع استرس وجود دارند، مانند برخورداری از عزت نفس،احساس تسلط بر موقعیت،سبک شناختی،منبع کنترل،خود اثر بخشی و توانایی حل مسأله(دافعی،۱۳۸۶). از جمله امر مهم در این رابطه ارزیابی فرد از توانایی‌های خودش برای رویارویی با مسأله است .این ارزیابی ها ممکن است مطابق با واقعیت و توانایی‌های واقعی فرد باشد و یا مطابق با واقعیت و توانایی‌های واقعی فرد باشد و یا مطابق با واقعیت ها و توانایی‌های او نباشد.،ولی هرچه هست برداشت های فرد از توانایی ها و قابلیت های تعیین کننده اصلی برای مقابله با دشواری می‌باشد.اگر فرد احساس ناتوانی بکند با وجود همه مهارتهایی که آموخته نخواهد توانست از عهده مشکل بر آید. ارزیابی افراد از ناتوانی خود برای رویارویی با مسائل طی سه مرحله شکل می‌گیرد که در شکل دادن به رفتارهای مقابله ای خیلی مؤثر است:

 

۱-در این مرحله فرد به ارزیابی موقعیت پیش‌بینی کننده استرس و تهدید می پردازد.مثلاَ شخص این سوال را از خود می پرسد که آیا موقعیت تهدید کننده است یا خیر؟

 

۲-در این مرحله فرد به ارزیابی توانایی خود جهت انجام دادن کاری در ارتباط با موقعیت استرس زا می پردازد،در این باره فرد از خود می پردازد ، در این باره فرد از خود می پرسد برای حل مسأله پیش آمده چه می توان کرد؟

 

۳-سبک مقابله به تلاش‌های شناختی و رفتاری برای جلوگیری ،مدیریت و کاهش تنیدگی اشاره می‌کند (لازاروس و فلوکمن ۱۹۸۴ به نقل از؛وفایی بور بور۱۳۷۸) ‌بر اساس تحقیقی به منظور بررسی فرایند مقابله ی عمومی افراد برحسب سه نوع اساسی سبک مقابله متمایز می‌سازد:سبک مقابله مسآله مدار،سبک مقابله هیجان مدار،سبک مقابله اجتنابی.آنچه تحت عنوان مهارت مقابله ای مطرح می شود همان روش های برخورد با حل مسأله است که از طرف فرد به طور آگاهانه طراحی و به اجرا در می‌آید و نتیجه آن حل مسأله و یا افزایش ظرفیت روانشناختی فرد برای از سرگذراندن موفقیت آمیز شرایط بحرانی و دور ماندناز آسیب های ناشی از بحران‌های روحی پیش آمده است.

 

سبک مقابله مسأله مدار

 

عبارت از عمکرد های مستقیم فکری و رفتاری فرد می‌باشد به منظور تغییر و اصلاح شرایط تهدید کننده محیطی انجام می شود(پاری،۱۹۹۱،ترجمه مقدسی ۱۳۷۵)در واقع راهبردهای مقابله ای مسأله مدار شیوه هایی را توصیف می‌کنند بر اساس آن فرد اعمالی را که باید برای کاهش یا از بین بردن یک عامل تنیدگی محاسبه می‌کند.رفتارهای مسأله مدار شامل جستجوی اطلاعات بیشتر درباره مسأله تغییر ساختار مسأله از نظر شناختی و اولویت دادن به گام هایی برای مخاطب قرار مسأله می شود.در مقابله متمرکز بر مسأله افراد تدابیری را به کار می‌برند که به چند مورد از این تدابیر اشاره می‌کنیم.

 

۱-مقابله فعال فرایندی است که شخص در طی آن به طور فعالانه برای تغییر منبع فشار روانی تلاش می‌کند.

 

۲- مقابله مبتنی بر برنامه ذیزی:در این مقابله فرد بربای کنترل و حل مشکل با تکیه بر فکر و اندیشه به ارزیابی راه حل های مختلف می پردازد و بعد از آن با انتخاب بهترین شیوه به حل مسأله اقدام می‌کند.

 

۳-مقابله بردبارانه:عبارت است از خویشتنداری و اجتناب از فعالیت ناپخته ای که منجر به پیچیده تر شدن مسأله و ایجاد اخلال در روند حل مسأله می شود.

 

۴-مقابله جستجوی حمایت اجتماعی کار آمد:هنگامی که فرد خود را برای حل مسأله ناتوان می بیند به راحتی از کمک های یاورانه افراد دیگر اسنفاده می‌کند این کمک به تناسب نیاز و نوع مشکل می‌تواند کسب اطلاعات از طریق خدمات راهنمایی، مشاوره و جذب امکانات مادی یا معنوی از دیگران باشد.(وفایی بور بور،۱۳۷۸).

 

سبک های مقابله ای هیجان مدار

 

شیوه های را توصیف می‌کند بر اساس آن فرد و خود متمرکز شده و تمام تلاش او متوجه کاهش احساسات ناخوشایندی خود می‌باشد. واکنش های مقابله ای هیجان مدار شامل گریه کردن ،عصبانی و ناراحت شدن پرداختن به رفتارهای عیب جویانه ، اشتغال ذهنی و خیال پردازی می‌باشد.مقابله متمرکز بر هیجان شامل کلیه فعالیت‌ها و افکاری می‌باشد فرد به منظور کنترل و بهبود احساسات نامطلوب ناشی از شرایط فشار زا به کار می‌گیرد این مقابله عبارتند از:

 

۱-مقابله مبتنی بر جستجوی حمایت عاطفی:تلاش‌های فرد برای به دست آوردن حمایت اخلاقی، همدلی، همدردی وجوه تفاهم و احساس درک شدن توسط دیگران را شامل می شود.

۲- مقابله مبتنی بر تفسیر مجدد مثبت:ارزیابی مثبت از حوادث و موقعیت ها که مبتنی بر نگرش خوش بینانه به رویدادهای زندگی است این مقابله بیشتر برای اداره و کنترل عواطف و آشفتگی روان به کار می رود تا مربوط به منبع استرس باشد.(لازاروس۱۹۹۰).

 

۳-مقابله مبتنی بر مذهب: فرد برای رهایی از نالراحتی های خود به انجام اعمال مثل دعا و نیایش،توکل و توسل به خداوند روی می آورد.این نوع مقابله برای همه مردم مفید واقع می شود زیرا هم به عنوان منبع حمایت عاطفی و هم وسیله ای برای تغییر مثبت عمل می‌کنند.

 

۴-مقابله مبتنی بر پذیرش: عبارت از یک پاسخ مقابله ای کنشی است که آن شخص واقعیت شرایط فشار زا را می پذیرد این افراد در شرایطی که منبع فشار قابل تغییر نیست (فوت یکی از عزیزان)مهم و مؤثر است(کارور و همکاران ^[۴۸]به نقل از؛دافعی،۱۳۷۶).

 

راهبرد مقابله اجتنابی:مستلزم فعالیت ها و تغییرات شناختی است که هدف آن اجتناب از موقعیت تنیدگی زا می‌باشد رفتارهای مقابله ای اجتنابی ممکن است به شکل روی آوردن و درگیر شدن در یک فعالیت تازه و یا به شکل روی آوردن به اجتماع و افرباد مهم دیگر ظاهر شود(دافعی،۱۳۷۶).

 

۱ . آنه راف، پیشین، ص ۲۲۴

 

۲ . محمد رضا شفایی، پیشین، ص ۱۲۲

 

۴۷

 

گردد ۱ صرف اینکه طرفین یا یکی از آن ها « : . در همین زمینه یکی از حقوق ‌دانان انگلیسی بیان می‌دارد

 

باید وقوع حادثه را به عنوان امری محتمل پیش‌بینی کنند مانع اجرای قاعده فراستریشن و عقیم شدن

 

قرارداد نمی گردد ۲ . برخی نویسندگان بر آنند که باید میان قابل پیش‌بینی بودن و پیش‌بینی شدن تفاوت

 

گذارد،بدین معنا که ممکن است حادثه ای به طور معقول و عرفا قابل پیش‌بینی باشد ولی متعهد آن را

 

پیش‌بینی نکند در این صورت طبق برخی آرای صادره از دادگاه های انگلیس ممکن است قرارداد را

 

منتفی تلقی کرده و تعهد را ساقط یا معلق دانست. به هر حال حقوق انگلیس بر ضرورت غیر قابل پیش

 

بینی بودن حادثه با آن ویژگی هایی که برشمردیم تصریح ‌کرده‌است ۷ . در واقع حادثه پیش‌بینی شده یا

 

قابل پیش‌بینی که اجرای قرارداد را تحت تأثیر قرار می‌دهد مصداق اجرای قاعده فراستریشن نمی تواند

 

باشد.

 

با توجه به نظریه غالب و حاکم در حقوق انگلیس، به نظر می‌رسد شرط لازم برای تحقق عدم

 

امکان اجرای قرارداد و عقیم شدن آن، غیر قابل پیش‌بینی بودن حادثه بر حسب عرف است.

 

نکته ی قابل توجه در این جا عدم پیش‌بینی صریح یا ضمنی در متن قرارداداست بدین معنا که

 

برخی مواقع متعاقدین به دلیل اینکه احتمال وقوع حادثه یا حوادثی را در حین اجرای قرارداد می‌دهند و

 

در واقع احتمال وقوع وقایعی را پیش‌بینی می نمایند، راه حل و نتیجه ی مورد علاقه ی خویش را در

 

صورت مواجهه با چنین حوادثی، به طور صریح و با تراضی در زمان انعقاد قرارداد در متن آن مشخص و

 

اعلام می‌کنند، به طوری که اگر چنین حالتی رخ دهد و باعث عدم امکان اجرای قرارداد شود طبق موارد

 

پیش‌بینی شده ی مصرح در عقد باید عمل نمود.

 

‌بنابرین‏ هرگاه طرفین در قرارداد، شرط یا قید خاصی را درباره یپیشامدهایی که اثر حقوقی عقد را

 

تغییر می‌دهند،گنجانده باشند و یا چنین قیودی به طور ضمنی از قرارداد برداشت شود،قاعده ی

 

فراستریشن قابل اجرا و اعمال نخواهد بود ۴ .

 

۱ . آنه راف، پیشین، ص ۲۲۹

 

۲ . محمد رضا شفایی، پیشین، ص ۱۲۲

 

۷ . محسن اسماعیلی، پیشین، ص ۱۷۱

 

۴ . محمدرضا شفایی، پیشین، ص ۱۷۷

 

۴۸

 

بند سوم انتفای هدف قرارداد – ۱

 

این است که قرارداد برای رسیدن به غرض خاص و معلومی منعقد » انتفای هدف قرارداد « منظور از

 

شده،اما به دلیل اوضاع ویژه ای که پس از انعقاد قرارداد به وجود آمده،آن غرض از بین رفته و تحقق آن

 

قابل تصور نباشد ۲ .

 

در حقوق انگلیس انتفای هدف قرارداد و غیر ممکن شدن اجرای قرارداد از جمله مواردی است

 

که موجب منتفی شدن قرارداد و یا خاتمه پیش هنگام آن و به عبارت دیگر انحلال قرارداد می‌گردد. به

 

عنوان مثال دعوای تایلور علیه کالدول: سالن موسیقی و باغی که برای چهار شب معین اجاره داده شده

 

) بود و در اثر آتش سوزی ویران گردید. همچنین قضیه ی چاندلر علیه وبستر )رک به بند ۲ صفحه ۴۶

 

رجوع شود ۷ . نکته ی قابل توجه این است که اگر حادثه به طور جزیی هدف انعقاد قرارداد را تحت تأثیر

 

قرار دهد، قاعده ی فراستریشن جاری نخواهد شد. مثلا در یک دعوی در سال ۱۲۲۷ که خوانده یک

 

قایق حمل بار را برای جا به جایی مسافرین با هدف بازدید ایشان از حرکت ناوگان دریایی سلطنتی در

 

اسپیدهد ۴ و گردش یک روزه در اطراف محل استقرار ناوگان دریایی اجاره کرد. حرکت ناوگان دریایی

 

به علت بیماری شاه محقق نگردید.رأی دادگاه استیناف مبنی بر این شدکه بازدید از حرکت ناوگان

 

دریایی سلطنتی اساس انعقاد قرارداد نبوده است و به تعویق افتادن مراسم مذکور سبب اجرای قاعده ی

 

فراستریشن نخواهد شد ۹ .

 

‌بنابرین‏ انتفای هدف قرارداد در جایی مطرح می شود که قراردادی با فرض وقوع حادثه ی معینی

 

در آینده که اساس و مبنای تراضی است، منعقد می‌گردد ولی این حادثه به دلایل و موانع خارجی،اتفاق

 

نمی افتد یا هدف اصلی یا عمده ی قرارداد که به عنوان پایه و اساس معامله مورد قبول متعاملین بوده و آن

 

۲٫Frustration of purpos

 

۲ . محسن اسماعیلی، پیشین، ص ۲۲

 

۷ . محمد حسن صادقی مقدم، تغییر در شرایط قرارداد، چاپ اول، تهران: نشر دادگستر، ۱۷۲۲ ، ص ۲۶۲

 

۴ -spithead

 

۹ . آنه راف، پیشین، ص ۲۱۲ و ۲۲۲

 

۴۹

 

ها در زمان عقد، در صدد دستیابی به آن هدف بوده اند، به علت بروز حوادث ناگهانی و پیش‌بینی نشده

 

از بین برود و دیگر قابل حصول و دسترسی نباشد ۱ .

 

به هر حال، در مواردی که قاعده ی فراستریشن جاری می شود ثمره ی آن انحلال وپایان یافتن

 

خود به خود قرارداد است. این عذر،موجد خیار فسخ نیست ۲ .

 

۱ . حیدر شفیع زاده، پیشین، ص ۲۹ و ۲۶

 

۲ . محسن اسماعیلی، پیشین، ص ۲۸

 

۵۱

 

فصل سوم:

 

علل و مصادیق عدم امکان

 

اجرا

 

۵۱

 

مقدمه

 

در فصل قبل مفهوم تعذر وانواع آن توضیح داده شد در این فصل می‌خواهیم علل ومصادیق تعذر

 

وعدم امکان اجرای قرارداد را در دو کشور مذکور بررسی نماییم.

 

علل و منشأ غیر ممکن شدن اجرای عقد می‌تواند به نفس عمل یا متعهد عمل یا طرفین قرارداد

 

مربوط شود، همچنین دلایل قانونی و قهری نیز در این میان می‌توانند از عوامل ایجاد معذوریت در انجام

 

قرارداد باشند عواملی نظیر فوت متعهد یا ناتوانی او در اجرا ، تلف موضوع تعهد، جنگ یا زلزله، قانون

 

لاحق و… از مصادیق تعذر می‌باشند که در اینجا بر حسب نوع اعذار مباحث مطرح خواهند شد.هر چند

 

ارائه ی فهرست کامل ‌و قطعی از علل و وقایع منتفی کننده ی قرارداد امکان پذیر نیست ولی مواردی که

 

در بالا بیان شد از اصلی ترین عوامل محسوب می‌گردند.

 

در حقوق ایران مباحثی تحت عنوان خیار تعذر تسلیم و تلف مبیع قبل از قبض و احکام مربوط به

 

آن ها به صورت صریح وجود دارد که این موارد نیز منتسب به عوامل فیزیکی و مادی می‌باشند.

 

مبحث اول : علل عدم امکان مادی اجرای عقد

 

از مهم ترین عللی که باعث می‌گردد، قرارداد منعقده، امکان اجرای خود را از دست بدهد یا عقیم شود

 

و در نتیجه، تعهدات طرفین ساقط گردد، علل مادی می‌باشد که در این مبحث به مهمترین این علل

 

پرداخته می شود.

 

گفتار اول : عدم قدرت بر تسلیم)تعذر تسلیم(

 

هدف نهایی از تمامی التزام ها اجرای آن ها‌ است و تعهد نا ممکن را بایستی باطل شمرد. ولی در

 

برخی مواقع )عقود معوض( امکان اجرای عقد وابسته به وجود توانایی و قدرت تسلیم می‌باشد و به

 

عبارتی عدم قدرت بر تسلیم موضوع قرارداد ممکن است صور و علل مختلفی داشته باشد که وضعیت

 

های حقوق گوناگونی را به دنبال خواهد داشت. مثلا ‌در مورد عقد بیع هرگاه فروشنده پس از عقد نتواند

 

مبیع را تسلیم خریدار نماید. این عدم قدرت او بر تسلیم ممکن است ناشی از تلف مبیع باشد یا در اثر قوه

 

۵۲

 

بهروز ‌گران‌پایه اذعان داشت : نامنامه ها به طور معمول تعاریفی از شغل ، حرفه و همچنین شناسایی افراد منتسب به صنف و ضوابط ورود و خروج افراد به یک صنف را دارند. در بررسی نظام صنفی رسانه ای

 

می بینیم که در تمامی این موارد اشکال های اساسی وجود دارد نقش دولت و نهادهای دولتی و نمایندگان دولتی در این نظامنامه بسیار پررنگ است در واقع شناسایی روزنامه نگاران و تعریف روزنامه نگاران نباید امری دولتی باشد در حالی که در این نظامنامه چنین سازوکاری دیده شده است ورود دولت به عرصه شناسایی روزنامه نگاران به معنای این است که دولت در تلاش است روزنامه نگاران دولتی تربیت کند در نظامنامه ای که پیش نویس آن تدوین شده است ، در هیات شناسایی روزنامه نگاران شش نماینده دولتی وجود دارد که این ابهام آفرین است . (مجله صدا ،ص: ۶۵ ، ۲۲ شهریور ۱۳۹۳)

 

وی در ادامه گفت : از سوی دیگر میانگین دانش، تجربه و سواد روزنامه نگاران ایران از میزان دانش و اطلاعات مدیران آن کشور کشور بالاتر است اکنون افرادی که از دانش کمتری برخوردارند در تلاش برای وضع قانون برای طبقه فرهیخته جامعه هستند . این نگاه از اساس اشتباه و نشانه تفکر اقتدارگرایانه ، کنترلی و امنیتی بر صنف روزنامه نگاران است این نگاه را باید کنار گذاشت و باید شناسایی روزنامه نگاران را به خود آن ها سپرد دولت باید پای خود را از عرصه روزنامه نگاری کشور بیرون بکشد در مجموع به نظر

 

می‌رسد که دولت نگاه واقع گرایانه ای در جریان تدوین نظامنامه صنفی مطبوعات نداشته و در روند تهیه پیش نویس گرایش های دولتی دویست سال گذشته نفوذ داشته است دولت بدون مشارکت اهالی مطبوعات نمی تواند نظامنامه مناسبی برای رسانه ها تدوین کند. (مجله صدا ،ص: ۶۵ ، ۲۲ شهریور ۱۳۹۳)

 

سوال خبرنگار : با توجه به قانون اساسی و تأکید مفاد این قانون بر آزادی بیان ، پیش نویس نظام صنفی رسانه ای را چگونه ارزیابی می کنید ؟

 

‌گران‌پایه گفت : به طور کلی زمانی که فردی وارد عرصه روزنامه نگاری می شود در تلاش برای نقد دولت است. در این شرایط وجود مرجع دولتی برای شناسایی روزنامه نگاران تهدیدی برای جامعه روزنامه نگاران به شمار می رود و با اصل آزادی بیان و آزادی رسانه که در قانون اساسی مورد تأکید قرار گرفته در تناقض است. ‌بنابرین‏ از نظر من این نظامنامه غیر قابل قبول است و با روحی آزادی خواهانه قانون اساسی کشور در تضاد است . قانون اساسی برای از بین بردن نگاه استبدادی که پیش از پیروزی انقلاب بر جامعه فرهیخته کشور حاکم بوده تدوین شد اما تدوین چنین نظام نامه ای نوعی بازگشت به عقب است و آزادی بیان روزنامه نگاران را محدود می‌کند . تدوین و ارائه منشور حقوق شهروندی از سوی معاونت حقوقی ریاست جمهوری به عنوان نخستین گام دولت جدید در اتقای حقوق شهروندی و در نظر گرفتن ساز و کاری برای دریافت بازخورد های کارشناسی و مردمی مورد آن ، زمینه ساز طرح و نظرها ، انتقادها و پیشنهادهای گسترده ای شد . بازگشایی دفتر انجمن از مصادیق حقوق شهروندی است. مجله صدا (ص: ۶۵ ، ۲۲ شهریور ۱۳۹۳)

 

۱۳-۲- مصاحبه با کامبیز نوروزی حقوقدان و روزنامه نگار

 

( کامبیز نوروزی ، حقوقدان و روزنامه نگار، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایرنا ، کد خبر ۸۰۹۶۶۳۴۹ تاریخ ۴/۴۰/۹۲)

 

این حقوقدان و روزنامه نگار برجسته که منشور حقوق شهروندی را در خوشبینانه ترین حالت، تنها یک گرد آوری از قوانین موجود در حوزه حقوق شهروندی می‌داند ، بر این باور است که منشور منتشر شده از حیث مبانی ، روش شناسی و نظریه حقوق شهروندی سه رکن یک کار حقوقی – ایراد های بنیادی دارد .

 

از دید این حقوقدان، توجه نکردن تدوین کنندگان منشور ماهیت حقوقی آن ، در نظرنگرفتن قوانین موجود در حوزه حقوق شهروندی و تکرار مجدد آن ها، نبود نگاه آسیب شناسانه و مسئله شناسانه در تدوین سند، کلی گویی قانونی، نبود ضمانت اجرا و مشارکت ندادن نهادهای مدنی و نیروهای اجتماعی در تدوین آن ، مهمترین ایرادهای این منشور است .

 

کامبیز نوروزی که مهمترین مانع بر سر راه تحقق حقوق شهروندی را ناشی از ساختارهای اجرایی دولت و تفسیر های دولتی از قانون به نفع توسعه قدرت دلت می‌داند ، توسعه نهادهای مدنی ، گشترش مطبوعات آزاد و گردش آزاد اطلاعات را از راهکارهای عملی ارتقای حقوق شهروندی بر شمرد. این حقوقدان روند حرکت فضای رسانه ای کشور را مثبت ارزیابی کرد و با اشاره به ساختارهای اجتماعی و سیاسی کشور، توسعه مطبوعات را اجتناب ناپدیر دانست. از نظر کارشناس این حوزه رسانه، رعایت قانون مطبوعات از سوی نهادهای دولتی می‌تواند تا اندازه زیادی به ارتقای کیفی وضعیت فعالیت مطوبوعات در کشور به عنوان یکی از مؤلفه‌ های مهم حقوق شهروندی کمک کند.

 

( کامبیز نوروزی ، حقوقدان و روزنامه نگار، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایرنا ، کد خبر ۸۰۹۶۶۳۴۹ تاریخ ۴/۴۰/۹۲)

 

کامبیز نوروزی بیان کرد: بازگشایی دفتر انجمن های صنفی روزنامه نگاران ایران در شرایط کنونی اثرهای مثبت و سازنده ای بر وضعیت ایران در افکار عمومی جهانی خواهد داشت . نوروزی بر این باور است که دولت باید واقعیت دنیای ارتباطات را بپذیرد زیرا امروز دنیای ارتباطات مثل هوا بر زندگی ما حاکم است و

 

نمی توان گردش اطلاعات را مهار کرد. از نظر این روزنامه نگار ایجاد فضای آزاد و امن برای تولیدات رسانه ای داخلی و حمایت از تولیدات داخلی، می‌تواند در فضای رقابتی ، رسانه های ایران را بالادست رسانه های خارجی قرار دهد.

 

به گفته نوروزی اعتماد دولت به اصحاب رسانه ‌و شهروندان و اهتمام به جریان آزاد گردش اطلاعات و توسعه رسانه های مستقل و آزاد و ارتقای آزادی و امنیت مطبوعات ، ضمت تحقق بخشی از حقوق شهروندی ، می‌تواند امنیت ملی کشور را بیش از بیش حفاظت کند.

 

کامبیز نوروزی : این منشور به هیچ وجه نتوانسته کاستی های موجود بر سر را ه تحقق حقوق شهروندی را بر طرف کند و پاسخ سوال شما منفی است. دلیل آن هم ساده و روشن است و آن اینکه منشور حقوق شهروندی تکرار متون قانونی فعلی ایران است. این منشور تکراری ناشیانه از اصول ‌قانونا اساسی و بسیاری از قوانین عادی کشور است و به هیچ وجه نتوانسته کمترین چیز جدیدی به ادبیات حقوقی ایران در این زمینه اضافه کند. مشکل مطبوعات این است که نشریات و مطبوعات در بیان مطالب آزاد هستند، مگر آنکه مخل مبانی اسلام و حقوق عمومی باشند . این اصل کاملا روشن و شفاف است .

 

در بند ۳-۱۵ منشور حقوق شهروندی امده است که تمامی مردم حق دسترسی آزاد به تمام رسانه ها و منایبع اطلاعاتی را در چارچوب قوانین دارند .